Valkenswaard (plaats)

Valkenswaard (; Brabants: Valkeswird) is een gemeente in de Nederlandse provincie Noord-Brabant. De Kempense gemeente telt 31.912 inwoners (1 januari 2026, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 56,50 km² (waarvan 1,15 km² water). De gemeente Valkenswaard maakte deel uit van de Metropoolregio Eindhoven. De huidige gemeente is ontstaan in 1934 door samenvoeging van de toenmalige gemeenten Valkenswaard, Dommelen en Borkel en Schaft. Valkenswaard had in de 19e en 20e eeuw een groot aantal sigarenfabrieken, waarvan Willem II en Hofnar de bekendste waren. Er resteert lichte industrie op een bedrijventerrein. Toerisme is eveneens een belangrijke inkomstenbron, maar Valkenswaard is vooral vestigingsplaats voor forenzen die in Eindhoven of België werkzaam zijn. In Dommelen is de Dommelsche bierbrouwerij gevestigd, onderdeel van AB InBev.

De Sint-Nicolaaskerk is de belangrijkste katholieke kerk van het Nederlandse Valkenswaard, gelegen aan Markt 53. De kerk is geklasseerd als rijksmonument.

Het Weerderhuys is een voormalig Hervormd kerkgebouw in de Nederlandse plaats Valkenswaard (provincie Noord-Brabant), gelegen aan Markt 2. Het gebouw is geklasseerd als rijksmonument (nr. 518661).

De Ontmoetingskerk is een protestants kerkgebouw in het Nederlandse Valkenswaard, gelegen aan Julianastraat 12.

De Rehobothkerk was een verenigings- annex protestants kerkgebouw in het Nederlandse Valkenswaard (provincie Noord-Brabant), gelegen aan Gasthuisstraat 2. De architect was Rijkelijkhuizen. De weinige gereformeerden in Valkenswaard, zeker vanaf begin 20e eeuw aanwezig, bestonden voornamelijk uit marechaussees en ander personeel, dat onder meer de grensbewaking verzorgde. Geleidelijk groeide dit aantal. In 1934 vonden er diensten plaats in een openbare lagere school en vanaf 1936 in een verenigingsgebouw, dat Rehoboth werd gedoopt. Ook enkele hervormde verenigingen hadden hun activiteiten in dit gebouw. Pas in 1943 werd een zelfstandige gereformeerde kerk opgericht, die los van de Eindhovense gereformeerde kerk kwam te staan. Wel moest het pand nog enkele malen worden verlaten, zoals in 1942 toen de bezetter het pand vorderde, en in 1951 toen het door brand werd verwoest. In 1962 namen de gereformeerden de Ontmoetingskerk in gebruik. In 1963 namen de hervormden het Rehobothgebouw over, verbouwden het en kerkten er weer vanaf 1966. In 1988 werd het gebouw verkocht en kwamen de hervormden over naar de Ontmoetingskerk, die zich uiteindelijk tot PKN-kerk ontwikkelde.

Het Nederlands Steendrukmuseum in de plaats Valkenswaard in de provincie Noord-Brabant toont de uitvinding, de techniek, de uitingen en het maatschappelijk belang van het in 1798 door Alois Senefelder uitgevonden steendruk- of lithografie-vlakdrukprocedé. De in het museum opgestelde steendrukpersen, waaronder een exacte replica van de stangenpers van Senefelder en enkele steendruksnelpersen, zijn alle bedrijfsklaar. De handpersen en steendruksnelpersen (respectievelijk uit 1901 en 1926) in zowel het museum als in het in september 2014 geopende 'Museumatelier Senefelder' worden regelmatig gebruikt.

De Sint-Antoniuskerk is een voormalige parochiekerk te Valkenswaard, gelegen aan Eindhovenseweg 73. De kerk werd in 1921 in gebruik genomen, omdat Valkenswaard in noordelijke richting was uitgebreid. Architect was F.J. Wolters. Het is een bakstenen kerk zonder toren, onder een zadeldak. Opvallend zijn de steunberen. Eén daarvan, aan de koorzijde, is breder en hoger, en heeft een uitsparing waarin een klok hangt. De kerk heeft een breed middenschip en smallere zijbeuken. Aan de voorkant van de kerk bevindt zich een ingangsportaal, eveneens onder zadeldak. Op 1 september 2015 werd deze kerk onttrokken aan de eredienst.

Station Valkenswaard (Vkw) is een voormalig treinstation aan de spoorlijn Winterslag - Eindhoven. Het station werd geopend op 20 juli 1866 en gesloten op 5 november 1945. De verbinding liep van Eindhoven via Valkenswaard en Hasselt naar Luik. Valkenswaard had een station, maar in Eindhoven waren er twee. Ook in Gestel kon worden opgestapt. De lijn werd voornamelijk gebruikt voor goederenvervoer. Naar het vervoer van personen was minder vraag dan aanvankelijk was gedacht. In 1938 werd station Gestel dan ook gesloten. Nadat er helemaal gestopt was met personenvervoer reed er alleen nog twee keer per dag een trein naar de Philipsfabrieken en weer terug. Na de oorlog werd de lijn omgelegd via Geldrop, waardoor ook het station in Valkenswaard zijn functie verloor. Het stationsgebouw werd in 1962 gesloopt. Waar vroeger het spoor lag ligt tegenwoordig een drukke straat genaamd De Europalaan.

De Johannes Evangelistkerk was een katholieke kerk te Valkenswaard, gelegen aan de C. Ruys de Beerenbrouckstraat 3. Deze kerk werd ingewijd in 1964 en werd ontworpen door architectenbureau Geenen & Oskam. Het was een kerk in modernistische stijl. Het was een rechthoekig gebouw met vijf naast elkaar gelegen zadeldaken, hoge glasgevels en het koor in een smal, doosvormig bakstenen gebouw vervat, dat tegen genoemde zadeldaken aan was geplaatst. Voor de kerk stond een hoge, slanke klokkentoren, opgebouwd uit vier bakstenen kolommen die een kruisvorm suggereren. De kerk werd in 1988 onttrokken aan de eredienst, en in 1989 gesloopt.

De Sint-Jozefkerk was een parochiekerk in de Nederlandse plaats Valkenswaard. Het modernistische gebouw stond van 1962 tot 1990 in de wijk Geenhoven, op de hoek van de Haagstraat en de Willibrorduslaan.

De Mariakerk is een voormalige parochiekerk te Valkenswaard, gelegen aan Warande 10. De kerk werd gebouwd in 1953 en architect was Jos. Bedaux. Het is een bakstenen gebouw in de traditionalistische stijl die in de wederopbouwarchitectuur vaker voorkomt. Het hoge bakstenen gebouw kenmerk zich door het gebruik van pilasters. De ingang, met de tekst: dei genitrici en de natuurstenen omlijstingen van de ingangspartij geven het gebouw iets strengs. Het interieur kent ronde- en vooral korfbogen en pilaren. De hoge kerkzaal met het vlakke plafond en de lage, smalle, zijbeuken doet enigszins aan een basilica denken. Het orgel is van de firma Verschueren en werd gebouwd in 1963. Op 1 september 2015 werd het gebouw, dat in 2013 is aangewezen als gemeentelijk monument, onttrokken aan de eredienst.

De Kleine Meer is een bosgebied en park in Valkenswaard. Vanouds lag hier een ven van die naam. Dit ter onderscheid van De Groote Meer, dat iets ten noorden hiervan lag en nog ligt. In dit gebied werd zand gewonnen. Vervolgens werd een stelsel van diepe geulen (de Runsloten) aangelegd. Aldus werden rabatten] gevormd, waarop eiken werden geplant ten behoeve van de productie van run, een hulpstof voor de leerlooierijen. Gedurende de eerste helft van de 20e eeuw werd het Kleine Meer gebruikt om huisvuil in te dumpen. Later rukte de bebouwing van Valkenswaard in noordelijke richting op. Het gebied werd gesaneerd en geleidelijk werd het omgevormd tot een park, het Belevingspark De Kleine Meer genaamd, waarin ook activiteiten werden opgenomen die met natuur en milieu te maken hadden.