Zuideinde (Assendelft)

Het kasteel van Assendelft stond in het Nederlandse dorp Assendelft, provincie Noord-Holland.

Buitenhuizen is een buurtschap in de gemeente Zaanstad, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Buitenhuizen is gelegen aan de zuidkant van Assendelft, waar het ook onder valt. De naam zou zijn afgeleid van de Polder Buitenhuizen. Die poldernaam komt zelf dan weer van een stuk land dat buiten de dijk zou gelegen hebben in het IJ. Dit stuk land werd uiteindelijk een landtongpolder. Er zijn ook die beweren dat de plaats al ouder is dan de polder, en een duiding is voor wat huizen net buiten de dijk. De buurtschap groeide vanuit de Assendelfse kant, het Zuideinde precies tegenover De Braak, een oude waterplas van een dijkdoorbraak die later ook de Buitenhuizerbraak werd genoemd. De buurtschap leek een echt lintdorp te gaan worden maar door de aanleg van het Noordzeekanaal in de 19e eeuw door het oorspronkelijk noordelijke deel van de polder is het nooit zover gekomen. Een deel van de buurtschap moest erdoor ook verdwijnen. Recreatiegebied Spaarnwoude in de gemeente Velsen omvat tegenwoordig het zuidelijke deel van de polder. Het noordelijke deel, het kleinste deel, is overgebleven als buurtschap en groeide in de loop van de 20e eeuw qua aantal huizen. Dit deel wordt ook wel het zuideinde van Assendelft genoemd. Het oorspronkelijke zuideinde van Assendelft wordt gevormd door de buurtschap Zuideinde waarin Buitenhuizen overloopt. Met Buitenhuizen wordt niet alleen de bewoning aan de Dorpsstraat bedoeld maar ook een deel van het gebied langs de Zeedijk, Kanaalweg en de provinciale weg N247. Tussen Nauerna en Buitenhuizen in komt de pont Buitenhuizen aan die vaart tussen Buitenhuizen en de Houtrakpolder, net ten oosten van Polder Buitenhuizen.

Kerkbuurt is een buurtschap in de gemeente Zaanstad, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Kerkbuurt vormt van oorsprong de hoofdkern van Assendelft. Samen met Noordeinde en Zuideinde vormt het lintdorp Assendelft. Het is niet ongewoon voor lintdorpen om van oorsprong te bestaan uit meerdere delen en dat deze delen als buurtschappen werden geduid. De hoofdkern bestaat in die gevallen vaak ook uit een middengedeelte waar een kerk werd gesticht. Deze kern bij deze kerk kreeg in nogal wat gevallen de naam kerkbuurt met zich meekreeg. Het nabijgelegen Oostzaan was ook zo'n lintdorp, hiervan is ook de hoofdkern Kerkbuurt genoemd en is dat een eigen buurtschap gebleven als onderdeel van het dorp Oostzaan. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld het lintdorp Berkhout waarbij de buurtschap Kerkbuurt uiteindelijk is verdwenen als een echte eigen buurtschap. Vanuit het oorspronkelijke Kerkbuurt is in de loop van de 20e eeuw de huidige dorpscentrum van Assendelft gegroeid. Dit gebeurde vrij geleidelijk in het begin. Als eerste ontstonden aan de Dorpsstraat kleine hofjes. Deze zijn in het tweede deel van de 20e eeuw uitgegroeid tot nieuwbouwbuurten. Door die laatste groei en het feit van dat het het dorpscentrum vormt wordt Kerkbuurt niet altijd meer als een eigen buurtschap gezien.

Assendelft is een lintdorp in de provincie Noord-Holland dat deel uitmaakt van de gemeente Zaanstad. Het dorp is van oorsprong opgedeeld in verschillende buurtschappen, het Noordeinde, de Kerkbuurt en het Zuideinde. Later zijn daar Langeheit en wat overgebleven was van de plaats Buitenhuizen bij gekomen. Aan de westkant kent Assendelft een groot poldergebied, met onder meer een deel van de buurtschap Busch en Dam. Aan de oostkant van Assendelft zijn de buurtschappen Vrouwenverdriet en Nauerna gelegen. Assendelft had in 2023 24.510 inwoners, waarvan 15.346 woonachtig in de vinexwijk Saendelft. Assendelft was tot 1974 een zelfstandige gemeente en was qua oppervlakte de grootste gemeente in de Zaanstreek (daarna Zaandam). In 1974 is Assendelft opgegaan in de gemeente Zaanstad. Assendelft heeft de langste dorpsstraat met de naam Dorpsstraat van heel Nederland. Deze loopt van het Noordzeekanaal tot aan Krommenie, een lengte van 7,2 kilometer.

Het Noordzeekanaal, geopend in 1876, is een kanaal in Nederland dat een verbinding vormt tussen de Noordzee en de haven van Amsterdam. Het kanaal is 21 kilometer lang en begint bij de sluizen van IJmuiden. Net na de Coentunnel gaat het kanaal over in het IJ.

Nauerna is een buurtschap in de gemeente Zaanstad, in de provincie Noord-Holland. De buurtschap Nauerna valt, ook voor de postadressen, grotendeels onder het dorp Assendelft, deels onder het dorp Westzaan. Nauerna heeft officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden, met 30 km-zone) en heeft dus een 'bebouwde kom'.

De Sint-Odulphuskerk is een rooms-katholieke kerk aan de Dorpsstraat 572 in Assendelft. De eerste Sint-Odulpuskerk in Assendelft werd rond 1410 gebouwd, maar ging tijdens de reformatie in 1582 over naar de protestanten. De katholieken van Assendelft maakten in de eeuwen daarna gebruik van schuilkerken, tot in 1853 een nieuwe kerk werd gebouwd. Deze waterstaatskerk bleek echter al na enkele decennia te klein en bouwvallig, waardoor in 1883 werd besloten een nieuwe kerk te bouwen. Architect Adrianus Bleijs ontwierp een driebeukige kruiskerk in neoromaanse stijl, met een grote klokkentoren met naaldspits op de noordoostelijke hoek. De kerk wordt tot op heden gebruikt door de parochie Sint-Odulphus. Het gebouw is een rijksmonument.

SVA is een Nederlandse amateurvoetbalclub uit Assendelft, opgericht in 1932. Het eerste elftal komt uit in de Tweede klasse zondag (seizoen 2023/24). De club speelt op het eigen sportpark, net ten noordoosten van Assendelft.

Het Fort Zuidwijkermeer ligt aan de noordoever van het Noordzeekanaal. Het ligt een paar kilometer ten oosten van het Fort bij Velsen en is onderdeel van de Stelling van Amsterdam.

Vrouwenverdriet is een buurtschap van de voormalige zelfstandige Zaanse gemeente Assendelft dat nu deel uitmaakt van de gemeente Zaanstad. Het is gelegen aan de Nauernasche Vaart nabij de watertoren van Assendelft. De naam zou ontleend zijn aan een herberg, die daar rond 1630 heeft gestaan en waar de gravers van de Nauernasche Vaart hun loon verdronken. In Vrouwenverdriet is een weerstation gevestigd. In de buurtschap stond in de 18e en 19e eeuw een watermolen die de naam De Student droeg. Buurtschap "Vrouwenverdriet" aan de Nauernasche Vaart.

De Liniewal Aagtendijk-Zuidwijkermeer maakt deel uit van de Stelling van Amsterdam.

Noordeinde is een buurtschap in de gemeente Zaanstad, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Het is gelegen tussen Langeheit en Kerkbuurt. Het vormt samen met Kerkbuurt en Zuideinde het lintdorp Assendelft. Tot begin 20e eeuw werd de plaats geduid als Het Noordeinde. In de noordkant van de buurtschap, aan de rand met Langeheit is de woonwijk Saendelft verrezen aan het eind van de 20e en begin van de 21e eeuw. Dit deel wordt soms daarom niet altijd meer bij de buurtschap gerekend.