Westerstrand

De Noordertoren, of Buitentoren, op het Nederlandse Waddeneiland Schiermonnikoog is een vuurtoren. Hij werd tussen 1853 en 1854 samen met een andere toren, de Zuidertoren, gebouwd. Omdat men vroeger niet over lichtkarakters beschikte, plaatste men soms twee torens of vuren, zodat de zeeman wist waar hij was. Bovendien konden twee vuren of torens een lijn vormen, zodat schepen langs gevaarlijke ondiepten geleid konden worden. Oorspronkelijk had de toren een vast licht. In 1910 kreeg de toren een draailicht. Vanaf toen kon men de kust ook herkennen met één licht en was het licht van de Zuidertoren overbodig geworden. Tegelijkertijd met de ontsteking van het draailicht werd naast de toren in het daarvoor opgerichte opengewerkte torentje een zogenaamd verklikkerlicht in gebruik genomen. In 1951 werd dit "Eemslicht" achter een raam in de toren geïntegreerd. In 1951 werd een uitkijklokaal voor de kustwacht in de toren gebouwd. Deze bestaat uit twaalf ijzeren lamellen met elk een raam die rondom onder de balustrade van de toren zijn aangebracht. In 1979 kreeg de toren een nieuw lichthuis om een radarantenne te kunnen dragen. De toren wordt 24 uur per dag bemand om het scheepvaartverkeer in de gaten gehouden en weerberichten voor de kustwateren te verstrekken. In 1998 is de toren rood geschilderd.

De Horst is een monumentale recreatiewoning aan het Vuurtorenpad 24 in Schiermonnikoog.

Schelpenmuseum Paal 14 is een museum op het waddeneiland Schiermonnikoog in de Nederlandse provincie Friesland.

Anagber is een monumentale villa aan de Badweg in Schiermonnikoog.

Het Plaatgat is een voormalige vaargeul ten noordwesten van Schiermonnikoog in de provincie Friesland. De vaargeul werd in februari 2011 opgeheven en de betonning werd verwijderd. De tonnen lagen er sinds minstens 1866, toen de Minister van Marine meldde dat de betonning was verbeterd. Na aandringen van de provincie Groningen en de visafslag Lauwersoog, richtte in 1993 de provincie Groningen een werkgroep op die een eventuele uitdieping van het Plaatgat onderzocht. Een eenmalige uitdieping van de vaargeul zou ongeveer één miljoen gulden kosten. Rijkswaterstaat gaf aan alleen bereid te zijn het Plaatgat uit te diepen als er meer partijen mee zouden betalen. Dit gebeurde echter niet en de plannen werden nooit gerealiseerd. Op 7 juli 1995 vroeg de Nederlandse Aardolie Maatschappij toestemming voor een proefboring in het Plaatgat. De Waddenvereniging diende een bezwaar in, maar er werd uiteindelijk op 25 november 1996 toch toestemming gegeven. In 2011 verwijderde Rijkswaterstaat de betonning en op 15 februari van dat jaar werd de vaargeul opgeheven, omdat de vaargeul steeds smaller en ondieper werd. De enige nog bestaande vaargeul tussen Ameland en Schiermonnikoog in, is het Westgat.

Opduin is een monumentale villa aan de Badweg in Schiermonnikoog.

Het Rif is een brede zandplaat in de Nederlandse Waddenzee die is vastgegroeid aan de zuidwestkant van het Friese eiland Schiermonnikoog. Het Rif is een vrij hoge zandplaat van zeker anderhalve meter boven NAP, met sinds enkele jaren lichte duinvorming. De zandplaat is ontstaan door de afsluiting van de Lauwerszee in 1969. Door deze afsluiting stroomde er minder water door de geul tussen Ameland en Schiermonnikoog, waardoor de geul minder diep werd. Het Westerstrand van Schiermonnikoog werd daarbij breder en er groeide een oude zandplaat vast aan het Westerstrand, die nu het Rif genoemd wordt. Eind jaren 1990 was de zandplaat nog een stuivende vlakte waar geen enkele plant kon overleven. In 2004 raakten sommige gebieden van de zandplaat begroeid, vooral met zeekraal. De zandplaat dient als broedplaats van zeevogels zoals de sterns, en is tijdens het broedseizoen (van mei tot augustus) verboden gebied. De plaat is ook een geliefde rustplaats voor zeehonden. Sinds 2013 ontwikkelen zich op de plaat jonge kwelders, welke steeds verder begroeid raken. In de zomer kleurt de plaat roze van de bloeiende Lamsoor.

De Sint-Egbertuskapel is een monumentale rooms-katholieke kapel aan de Badweg op Schiermonnikoog. De kapel werd ontworpen door de Groninger architect Antonius Theodorus van Elmpt en werd in 1915 gebouwd. De kapel is gebouwd in een rationalistische stijl, uit de eerste helft van de 20e eeuw. De kapel heeft een kruisvorm, waarbij beide zadeldaken elkaar kruisen. Op de kruising van beide daken is een dakruiter aangebracht waarin een luidklok hangt. Aan de achterzijde bevindt zich een apsis en aan de voorzijde een voorportaal. De kapel is vrijwel intact gebleven. In de glas-in-loodramen zijn de christelijke symbolen als een duif en een wijnkelk verwerkt. De kapel werd gewijd aan Sint-Egbertus. Sinds de late jaren 2000 is de kapel door de jezuïeten geadministreerd. De kapel is erkend als een rijksmonument.

De Zuidertoren werd in 1854, tegelijk met de Noordertoren op het Nederlandse Waddeneiland Schiermonnikoog gebouwd. Omdat men vroeger niet over lichtkarakters beschikte, plaatste men soms twee torens of vuren, zodat de zeeman wist waar hij was. Bovendien konden twee vuren of torens een lijn vormen, zodat schepen langs gevaarlijke ondiepten geleid konden worden. In 1910 kreeg de buitentoren, de huidige vuurtoren, een draailicht. Vanaf toen kon men de kust ook herkennen met één licht en was het licht van deze toren overbodig geworden. De toren bleef echter wel staan en kreeg in 1950 de functie van watertoren voor de drinkwatervoorziening op het eiland. Hiervoor werd er een waterreservoir van 44 m³ in de torenschacht aangebracht. Via een laddertrap in het midden van het reservoir kon men naar boven komen. De functie van watertoren heeft de toren tot 1992 gehad. In 1998 verwierf KPN de toren voor het symbolische bedrag van 1 gulden. KPN gebruikte de Zuidertoren sindsdien als antennetoren. Op 26 juni 2018 werd bekend dat de toren in eilander handen zou komen. Een stichting heeft de toren en de buitenruimte eromheen opgeknapt en wil er een museum in beginnen. Op het duin naast de toren is de voormalige lichtwachterswoning uit 1854 te vinden, die de naam Duinoord draagt. Ook het olieschuurtje uit 1872 is nog steeds aanwezig.

Enno is een monumentale recreatiewoning aan de Badweg in Schiermonnikoog.

De Grote Kerk van Schiermonnikoog (Eilanders: Got Tjark) is de voormalige hervormde kerk. Sinds mei 2005 is de kerk een van de accommodaties van de protestantse gemeente op Schiermonnikoog.

Gezicht Oosterburen is een van rijkswege beschermd dorpsgezicht in Schiermonnikoog in de Nederlandse provincie Friesland. De procedure voor aanwijzing werd gestart op 13 juni 1966. Het gebied werd op 7 augustus 1969 definitief aangewezen. Het beschermd gezicht beslaat een oppervlakte van 20,6 hectare. Panden die binnen een beschermd gezicht vallen krijgen niet automatisch de status van beschermd monument. Wel zal de gemeente het bestemmingsplan aanpassen om nieuwe ontwikkelingen in het gebied te reguleren. De gezichtsbescherming richt zich op de stedenbouwkundige en cultuurhistorische waardering van een gebied en wil het toekomstig functioneren daarvan veiligstellen.