Sjallema

De kerk van Opende is een eenvoudige zaalkerk in het Groningse dorp Opende in de gemeente Westerkwartier.

De Windmotor Opende is een poldermolen nabij het Groninger dorp Opende in de gemeente Westerkwartier. De molen is een kleine Amerikaanse windmotor met een windrad van 18 bladen en een diameter van ca. 4 meter. Hij staat ongeveer anderhalve kilometer ten zuidoosten van het dorp op het terrein van de camping De Watermolen, aan de oever van een petgat met dezelfde naam. De windmotor is niet voor publiek geopend, maar kan tot op enkele meters worden benaderd. De molen is begin 2009 verwijderd, en naar de molenmakerij overgebracht voor restauratie en later teruggeplaatst op zijn oorspronkelijke plek.

VV Opende is een op 20 augustus 1947 opgerichte amateurvoetbalvereniging uit Opende, gemeente Westerkwartier, provincie Groningen, Nederland. De thuiswedstrijden worden op "Sportpark Olde Wierden" gespeeld.

Opende (Gronings: De Penne, Fries: De Grinzer Pein) is een dorp in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen in Nederland. Opende is het meest westelijk gelegen dorp van de provincie Groningen en is een van de weinige dorpen in deze provincie waar Fries wordt gesproken. In het Fries wordt Opende De Grinzer Pein genoemd om op die manier verwarring te voorkomen met het Friese dorp Opeinde (De Pein). De naam Peen is in het dorp zelf eveneens in gebruik; getuige de naam van een café in het centrum van het dorp. De plaatsnaam is een verwijzing naar de ligging: op (= aan) het einde van de weg van Grootegast naar Friesland. Het dorp wordt rond 1500 vermeld als 'Vracosum, Uracosum alias Upende'. De hervormde kerk van Opende werd gebouwd in 1748. Ten zuidoosten van het dorp staat op het terrein van de camping De Watermolen een Amerikaanse windmotor. De Friese taal-kenner Jan Jelles Hof vermeldde in 1933 in de Friesche Dialectgeographie dat de bevolking van West- en Zuid-Opende nagenoeg geheel Fries was, en Oost-Opende Gronings.

De Kale Weg is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. Het waterschap lag ten oosten van Surhuisterveen (in Groningen), ten noorden van Opende en ten zuiden van de Kaleweg. De windmotor (na 1938 een elektrisch gemaal) sloeg uit op de Doezumertocht. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

Oude Wierden (ook wel: Oudewierden) is een buurtschap in de gemeente Westerkwartier in de Nederlandse provincie Groningen. Oude Wierden is gelegen aan de Kaleweg ten noorden van Opende en ten oosten van Surhuisterveen, met direct ten westen een restant van de Lauwers. De bebouwing van de buurtschap valt formeel onder het dorp Opende.

De Jilt Dijksheide, genoemd naar de laatste eigenaar-vervener, is het enige overgebleven heidegebied in het Westerkwartier in de Nederlandse provincie Groningen, gelegen tussen de buurtschappen Trimunt en Zethuis langs de voormalige tramlijn Drachten - Groningen. Het vormt samen met het Trimunter ontginningsbos een natuurgebied dat onder beheer staat van Staatsbosbeheer. De oppervlakte aan heide bedraagt ruim 20 ha. In het zuidelijke deel ligt een pingoruïne. Schotse hooglanders en landgeiten helpen het gebied open te houden. Er lopen meestal 2 of 3 exemplaren van dit koeienras. Vanwege de natuurhistorische waarde is het gebied voor bezoekers gesloten. Vanaf de Heideweg en het pad over het oude trambaantje is het gebied echter redelijk te overzien. Er loopt een wandelpad langs de rand van de Jilt Dijksheide.

Topweer is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het ligt iets ten zuidwesten van Opende tegen de grens met de provincie Friesland. Bij Topweer stond tot 1580 een voorwerk van het kloosterJeruzalem te Gerkesklooster. Topweer lag toen aan de westkant van een eindeloze heide- en hoogveenvlakte. Het voorwerk diende dan ook voornamelijk de turfwinning en de schapenhouderij. De naam Topweer zou zijn afgeleid van Top, het hoogste punt in de omgeving, weer betekent hier perceel.

Peebos (lokaal ook Piebos) is een gehucht en streek in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het ligt ten westen van Doezum tegen de grens met de provincie Friesland. De naam komt van een bos dat hier stond en mogelijk eigendom was van een man genaamd Pebe (Piebe). Vroeger werd het dan ook wel Pebebosch genoemd.

Trimunt is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de Nederlandse provincie Groningen. Het bestaat uit een aantal verspreid liggende huizen tussen de A7, de grens met de gemeente Westerkwartier en de grens met de gemeente Smallingerland in Friesland. De naam Trimunt verwijst naar het klooster In Tribus Montibus (= bij de drie bergen) dat hier in de middeleeuwen heeft gestaan. Van het vrouwenklooster is niet veel bekend. Oorspronkelijk hoorde het tot de orde van de benedictinessen, in de veertiende eeuw werd het door het klooster van Aduard onder zijn hoede genomen en werd het een cisterciënzerklooster. Vandaag de dag is het klooster verdwenen en kan ook niet meer bepaald worden wat de exacte ligging ervan was. Trimunt lag oorspronkelijk op een zandrug in een uitgestrekt hoogveengebied. Na de ontginning hiervan is op de lager gelegen delen een open weidegebied ontstaan waarin meerdere petgaten aan de vervening herinneren. Direct rond Trimunt is in de jaren dertig van de twintigste eeuw het Ontginningsbos aangelegd. Dit bos en de omgeving is in beheer bij Staatsbosbeheer. Iets ten noordwesten van het gehucht ligt het laatste heideveld van het Westerkwartier: de Jilt Dijksheide. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is er op Trimunt een radarstation gebouwd door de Duitsers. De bedoeling was dat deze vliegbasis Leeuwarden zou ondersteunen. De basis is echter niet voor het einde van de oorlog voltooid. De bunkers van deze basis staan nog in het ontginningsbos en zijn half in de grond weggezakt. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn tijdens de April-meistakingen in 1943 zestien bewoners van de nabijgelegen Haarsterweg op Trimunt standrechtelijk doodgeschoten. Daaronder een jongen van 13 jaar. Ter nagedachtenis aan hen is er een monument, omringd door 16 eiken opgericht op de plek waar de executies plaats hebben gevonden, waar ze nog elk jaar op 4 mei herdacht worden. Trimunt werd tot 1985 doorsneden door de tramlijn Drachten - Groningen. Over het voormalige tracé loopt nu een fietspad. Elk jaar op Koningsdag vindt er op Trimunt een motorcross plaats.

Kornhorn is een dorp in de gemeente Westerkwartier, gelegen in de provincie Groningen in Nederland. De dorpskern ligt aan de N980. Kornhorn telt zo’n 490 inwoners (2023). Het dorp valt vanouds kerkelijk onder Doezum en maakte van 1811 tot 2018 deel uit van de gemeente Grootegast. Bij Kornhorn ligt het gehucht De Snipperij.

Koartwâld, ook de Feanstermûne (of Feanster Moune) genoemd, is een korenmolen in het Friese dorp Surhuisterveen, nabij buurtschap Kortwoude - waar de molen zijn naam aan dankt - in de Nederlandse gemeente Achtkarspelen.