Esonstad

Oostmahorn (officieel: De Skâns-Oostmahorn; Fries: De Skâns, [də’skɔ:ⁿs]) is een dorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Het valt onder het dorp Anjum. Het ligt ten noordoosten van Engwierum en oostelijk van Anjum, aan het Lauwersmeer. De dorpskern ligt ingeklemd tussen het Lauwersmeer en een drietal recreatieparken. Lange tijd vormde het een buurtschap onder Anjum, maar in 2006 kreeg het de status van dorp. Het verkreeg daarbij geen eigen postcode waardoor het formeel nog altijd onder Anjum valt. Het CBS rekent het als buurt. In 2018 telde het 80 inwoners, in 2023 85. Onder het dorp valt ook de buurtschap Abbewier. Ook de buurtschap Stiem wordt ook wel bij het dorp gerekend maar ook bij Ezumazijl.

Abbewier (Fries: Jewier) is een buurtschap annex gehucht in de gemeente Noardeast-Fryslân in de Nederlandse provincie Friesland.

Stiem is een buurtschap in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Stiem ligt ten zuidwesten van Oostmahorn, en ten zuidoosten van Anjum. De bebouwing is verspreid gelegen aan de Healbeamswei in de Raskespolder. Oostelijk van Stiem, aan De Raskes ligt een aardgaslocatie.

Het Vaarwater naar Oostmahorn is een vaarwater dat onderdeel uitmaakt van het Lauwersmeer. Het Vaarwater begint op de plek waar de Slenk van het Reitdiep en het Dokkumerdiep (Fries: Dokkumer Djip) samenkomen en dus niet, zoals de naam doet vermoeden, in de haven van Oostmahorn. Het eindigt in de schutsluis de Robbengatsluis van Lauwersoog, waar het overgaat in de Veerhaven. Het vaarwater is betond met niet verlichte boeien die gecodeerd zijn van VO 1 tot en met VO 26−B 13 . Daarnaast (letterlijk) ligt er oostwaarts nog recreatiebetonning (sparboei, rood/wit repeterend met rode cilinder) met de naam VOR 2 tot en met VOR 14. Ten oosten van een ondiepte in het meer bevindt zich een tweede vaarroute die bekendstaat als het Vaarwater langs de Zuidelijke Lob. Het Balstiengat is voorzien van betonning, gecodeerd van B 1 tot en met VO 26−B 13 (alleen oneven, groene boeien), in combinatie met de rode sparboeien BTGR 2 t/m BTGR 20. Het midden van het vaarwater komt nagenoeg overeen met de grens tussen de provincies Groninger en Friesland. De beide vaarwaters hebben nog enkele zijtakken (voormalige prielen): aan de Groninger oostzijde het Oude Robbengat, dat via het Stopersgat in verbinding staat met de Slenk met als zijtak het Balstiengat het Hoornse Gat (niet toegankelijk voor de beroeps- en pleziervaart) Achter de Zwarten (niet toegankelijk), staat in verbinding met het Hoornse Gat het Nieuwe Robbengat aan de Friese westzijde het Bochtje (niet toegankelijk), dat in verbinding staat met de Raskes de Veerhaven van Oostmahorn het Bootsgat, de jachthaven van Oostmahorn de Banthaven (waar de N361 aan de zeedijk komt)

Ezumazijl (Fries: Iezumasyl) is een plaats in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Ezumazijl ligt ten zuidwesten van Oostmahorn, ten zuidoosten van Anjum en ten westen van het Lauwersmeer. De plaats ligt aan de plek waar de Zuider Ee uitmondt in het Lauwersmeer. Ezumazijl valt in het postcodegebied van Anjum.

Sluis Ezumazijl is een sluis bij de plaats Ezumazijl. De Ezumazijl is een spui- en keersluis uit 1672 tussen de Zuider Ee en de Raskes, die in verbinding staat met het Lauwersmeer. Over de sluis ligt ook een brug. In 1931 werd de sluis vernieuwd en werd aan de zuidzijde gemaal Dongerdielen gebouwd. De sluis en de gedenksteen zijn eigendom van de Stichting Waterschapserfgoed en zijn aangewezen als rijksmonument. In 2023 zijn de twee grote sluisdeuren aan de Raskes zijde vernieuwd, en is ook een vispassage aangelegd waardoor vis vanuit de Suderie kan reizen naar de Raskes en vice versa.

Gemaal Dongerdielen is een gemaal bij de Friese plaats Ezumazijl. Het gemaal werd in 1931 gebouwd tijdens de vernieuwing van de Sluis Ezumazijl. Het water gaat via de Raskes naar het Lauwersmeer. In dezelfde tijd is ook de sluis vergroot en vernieuwd. Het gemaal heeft drie pompen, die elke minuut samen bijna 1 miljoen liter water uit de polder het Lauwersmeer in kunnen pompen. In 1979 is het gemaal geautomatiseerd. Wanneer het water op een bepaalde hoogte staat, beginnen de pompen automatisch te werken.

Teerd (Fries: Teard) is een terp en buurtschap in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Teerd ligt ten zuidoosten van Anjum. De buurtschap ligt aan de Teardwei en de Sylsterwei en ligt deels op een terp, die uit de vroege middeleeuwen zou stammen. Ten zuiden stroomt de Zuider Ee. De buurtschap werd in 1511 vermeld als Taert, in 1664 als op de Taerd, in 1718 als Teerd en in de 19e eeuw Tead. De plaatsnaam zou mogelijk kunnen verwijzen naar bewoonde hoogte (werd → terp) van de persoon Tade of Tede. Teerd lag tot de gemeentelijke herindeling van 1984 in de toenmalige gemeente Oostdongeradeel. Daarna viel het onder de gemeente Dongeradeel, die per 1 januari 2019 opging in de gemeente Noardeast-Fryslân.

De Eendracht is een stellingmolen in Anjum uit 1889. De achtkante bovenkruier was in gebruik als koren- en pelmolen en verving een eerdere monnikmolen, die in mei van dat jaar na blikseminslag was afgebrand. Hierbij zijn onderdelen hergebruikt van twee gesloopte molens uit Leeuwarden. In de molen werd naderhand een 40 pk Kromhout gloeikopmotor geplaatst om ook bij windstil weer te kunnen malen. De windmolen werd in 1965 buiten gebruik gesteld en in 1967 door de gemeente Oostdongeradeel overgenomen. Een restauratie vond in 1971 plaats. In 1994 werd de molen overgedaan aan de Stichting Monumentenbehoud Dongeradeel. Eind juni 2008 stelde de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten 96.340 euro beschikbaar voor een restauratie van De Eendracht. De molen is in gebruik als VVV-kantoor en museum. Op de zolders van de molen worden onder meer molenaarsattributen getoond, molenmodellen en een foto-expositie van molens in Friesland.

Anjum (Fries, officieel: Eanjum, [’ɪ.əⁿjəm]) is een dorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Anjum ligt ten noorden van Ee en ten oosten van Morra, niet ver van de Waddenzee en ten westen van het Lauwersmeer en het Nationaal Park Lauwersmeer. Het dorp ligt ten zuidoosten van de N361 van Dokkum naar Lauwersoog. Via de Anjumeropvaart en de Moersloot is Anjum verbonden met de Zuider Ee. Onder het postcodegebied van Anjum vallen de plaatsen Oostmahorn en Ezumazijl en de buurtschappen Abbewier, Teerd, Stiem en Dijkshorne. Het dorp is een voorzieningencentrum voor de noordoostelijke hoek waarin het gelegen is. In 2023 telde het dorp 1.160 inwoners.

VV Anjum is een amateurvoetbalvereniging uit Anjum, gemeente Noardeast-Fryslân, provincie Friesland, Nederland. De club is opgericht in 1948. Het eerste elftal speelt in de Vierde klasse C zaterdag (2025/26).

De Michaëlkerk is een kerkgebouw in Anjum in de Nederlandse provincie Friesland. Het kerkgebouw is een rijksmonument.