Tweemanspolder

De Tweemanspolder Molen No.1 is een grondzeiler nabij Zevenhuizen. De molen is in 1730 gebouwd en is de ondermolen van de molenviergang Tweemanspolder. De molen was tot 1950 voorzien van een scheprad. Ten gevolge van verandering in het polderpeil is het scheprad vervangen door een centrifugaalpomp, die echter niet voldeed. In 1953 is de viergang buiten bedrijf gesteld en zijn de molens in bezit gekomen van de Stichting Molenviergang Tweemanspolder. In 2009/2010 is een ingrijpende restauratie uitgevoerd, waarbij de verandering uit 1950 ongedaan is gemaakt en het scheprad verdiept is teruggebracht. Hierdoor komt de molenviergang weer in balans. De molen wordt bewoond en is niet te bezoeken. De molenviergang draait tweemaal per maand, op zaterdag.

De Tweemanspolder Molen No.2 is een grondzeiler nabij Zevenhuizen. De molen is in 1729 gebouwd en is de tweede trap van de molenviergang Tweemanspolder. De molen is voorzien van een scheprad met een diameter van 5,98 m. In 1953 is de viergang buiten bedrijf gesteld en zijn de molens in bezit gekomen van de Stichting Molenviergang Tweemanspolder. De molen wordt bewoond en is niet te bezoeken. Tegenwoordig draait de molenviergang tweemaal per maand, op zaterdag.

De Tweemanspolder Molen No.3 is een grondzeiler nabij Zevenhuizen. De molen is in 1792 gebouwd ter vervanging van een eerdere molen die in dat jaar afbrandde, en is de derde trap van de molenviergang Tweemanspolder. In 1953 is de viergang buiten bedrijf gesteld en zijn de molens in bezit gekomen van de Stichting Molenviergang Tweemanspolder. De molen heeft een scheprad met een diameter van 5,96 m. De molen wordt bewoond en is niet te bezoeken. Tegenwoordig draait de molenviergang tweemaal per maand, op zaterdag.

De Molenviergang is een molengang bestaande uit vier windmolens, ten noorden van Zevenhuizen aan de Rotte. De molens zijn gebouwd rond 1722. De molenviergang is gebouwd voor de bemaling van de Tweemanspolder. In 1953 kwamen de molens in bezit van de Stichting tot instandhouding van de molenviergang van de Tweemanspolder. In 1950 is het scheprad van een van de molens vervangen door een centrifugaalpomp, die echter niet voldoet. Door deze vervanging is een onbalans in de viergang ontstaan. Bij een restauratie in 2009/2010 is deze molen echter weer voorzien van een iets meer verdiept scheprad, waardoor de balans weer beter is. Voor bemaling van de polder zijn de molens in 1953 buiten bedrijf gesteld. Ze zijn wel maalvaardig en draaien tweemaal per maand, op zaterdag. Er zijn geen bezoekmogelijkheden. Op 1 juli 2008 is bekendgemaakt dat de Nederlandse overheid €472.035 subsidie verstrekt voor het uitvoeren van achterstallig onderhoud aan de vier molens. Dit bedrag is aangevuld met geld van de provincie Zuid-Holland, donateurs en sponsors. De renovatiewerkzaamheden werden in mei 2011 afgerond.

Halte Zevenhuizen-Moerkapelle (telegrafische code: Zhm) is een voormalig spoorweghalte aan de Nederlandse spoorlijn Gouda - Den Haag, destijds aangelegd en geëxploiteerd door de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij (NRS). De halte lag aan de doorgaande weg tussen Zevenhuizen en Moerkapelle in de Tweemanspolder. Aan de spoorlijn werd de halte voorafgegaan door stopplaats Zuidplaspolder en gevolgd door stopplaats Bleiswijk-Kruisweg. Halte Zevenhuizen-Moerkapelle werd geopend op 1 mei 1870 en gesloten voor personenvervoer op 15 mei 1938. Wel werd de stopplaats tot in de jaren 60 gebruikt voor goederenvervoer, waaronder het vervoer van suikerbieten. Ten tijde van de sluiting van de stopplaats werd de verlenging van de A12 tussen Zoetermeer en Utrecht geopend en de spoorlijn Gouda - Den Haag geëlektrificeerd. Bij de halte was een stationsgebouw aanwezig dat was ontworpen door Aaldert Willem van Erkel en in 1944 gesloopt is. Nabij de halte was eveneens een draaibrug aanwezig. Tijdens de oorlog zijn de bruggen over de ringvaart en over de Rotte meerdere malen het doelwit geweest van geallieerde bombardementen. Op 9 juli 2013 werd bij graafwerkzaamheden ten noorden van de rijksweg A12 een vliegtuigbom uit de Tweede Wereldoorlog gevonden.

De Tweemanspolder Molen No.4 is een grondzeiler nabij Zevenhuizen. De molen is in 1722 gebouwd voor de bemaling van de Katgespolder en de Swanlasche polder, die beide tot plassen waren uitgeveend. Sinds de droogmaking van de Katgespolder maakt de molen deel uit van de molenviergang Tweemanspolder als bovenmolen. De molen is voorzien van een scheprad met een diameter van 5,95 m. In 1953 is de viergang buiten bedrijf gesteld en zijn de molens in bezit gekomen van de Stichting Molenviergang Tweemanspolder. De molen wordt bewoond en is niet te bezoeken. Tegenwoordig draait de molenviergang tweemaal per maand, op zaterdag.

Cranenburg of Kranenburg was een kasteel in de Nederlandse plaats Bleiswijk, provincie Zuid-Holland. Halewijn II van Leiden bouwde de Cranenburg rond 1106 op een zandplaat langs de Rotte. Waarschijnlijk betrof het een leengoed van graaf Floris II, die het kasteel beschouwde als een belangrijk strategisch bolwerk. Dankzij de ligging langs de Rotte kon het kasteel de scheepvaart controleren. Het kasteel vererfde naar Filips I van Wassenaer en in de 13e eeuw naar Bartholomeus II van Wassenaer. Deze laatste zou zich ook naar het kasteel gaan noemen. In 1536 kreeg Jacob Boem toestemming van de Hoge Heemraden om een brug en een poort aan het kasteel toe te voegen. Cranenburg raakte midden 16e eeuw in verval en was in 1573 een ruïne. Mogelijk speelde de Tachtigjarige Oorlog hierin een rol en is het slot met geweld verwoest. De stad Rotterdam kocht in 1582 de ruïne aan. Het veengebied rondom het kasteel werd hierna afgegraven en de puinresten van het slot zijn elders hergebruikt. In 2000 is op de vermoedelijke kasteellocatie een archeologische waarneming gedaan, maar het is niet waarschijnlijk dat het om restanten van het kasteel ging.

Zevenhuizen-Moerkapelle () was een gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, met 10.552 inwoners (2010, bron: CBS) en een oppervlakte van 30,99 km² (waarvan 1,78 km² water). Op 1 januari 2010 fuseerde Zevenhuizen-Moerkapelle met Moordrecht en Nieuwerkerk aan den IJssel tot de nieuwe gemeente Zuidplas. De gemeente Zevenhuizen-Moerkapelle ontstond in 1991 door samenvoeging van de gemeenten Zevenhuizen en Moerkapelle onder de naam Moerhuizen. In 1993 werd de naam van de gemeente bij raadsbesluit vastgesteld op Zevenhuizen-Moerkapelle. Volgens onderzoek van Cendris was deze gemeente de meest Oranjegezinde gemeente van Nederland.

Het Bleiswijkse Verlaat is een schutsluis met puntdeuren tussen de Rottemeren en de Heulsloot bij Bleiswijk in de gemeente Lansingerland, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De sluis wordt niet meer bediend. Het ontwerp van de sluis is uit 1772. De huidige sluis is in 1972 volledig gerestaureerd. In 2015 is dit opnieuw gebeurd. De kosten bedroegen zo'n 1,6 miljoen euro. De sluis heeft geen schutfunctie meer enkel nog een waterkerende functie, aldus de oudheidkundige vereniging en museum Bleiswijk. De schutlengte is 20 m, de wijdte 3 m en de drempeldiepte BP -1,20 m. De sluis heeft nog de bouw van sluizen van vroeger tijden. De sluismuren zijn niet gemetseld maar van hout. De constructie is bovenlangs voorzien van houten jukken. Een vergelijkbare sluis in de buurt is het Boterdorpse Verlaat. Achter de sluis ligt een nieuwe vaste brug, de vrije doorvaarthoogte is enkele decimeters boven boezempeil. De sluis werd in 1974 ingeschreven in het rijksmonumentenregister.

De Hennipsloot is een vaarverbinding en hoofdwatergang van 2,47 kilometer tussen de Rottemeren en de Ringvaart van de Zuidplaspolder bij Zevenhuizen. Vanaf de Rotte schut men naar de Hennipsloot via het Zevenhuizer Verlaat en vaart via de sloot door de beweegbare Catgesbrug (een hefbrug) in Zevenhuizen naar de ringvaart. In vroeger tijden lagen er langs de Hennipsloot laad- en loswallen, waar schepen afmeerden die turf kwamen halen uit het verveninggebied in de omgeving. Stadsafval werd door turfschippers meegenomen als retourlading naar de gebieden waar men turf ging halen. Veel materiaal is in 2013 gevonden bij het uitbaggeren van de sloot, in leeftijd variërend van omstreeks het midden van de 16e eeuw tot aan het begin van de 20e eeuw.

Het Koornmolengat is een klein natuurreservaat dat gelegen is langs de Rotte ten noorden van de Nederlandse stad Rotterdam. Het bestaat uit broekbos, veenmoeras en drie open plassen. Het gebied heeft zich ontwikkeld uit een veenplas, die ontstond na natte vervening in de 16e eeuw. In de 18e eeuw bleef het gebied buiten de droogmaking van de aangrenzende Tweemanspolder doordat het binnen de boezem van de Rotte bleef en van de polder werd gescheiden door een dijk. Het Koornmolengat is daardoor nooit ontveend of ontwaterd. Het heeft een eigen waterpeil van NAP -1,90 m, terwijl het peil in de Tweemanspolder tot -6,00 m kan worden verlaagd. Vanwege het veel lagere peil in de Tweemanspolder is er sprake van wegzijging, dat wil zeggen van een neerwaartse stroming van (grond-)water door een slecht doorlatende laag naar de polder. Oorspronkelijk werd water uit de Rotte door middel van een vlotterbak ingelaten om het water op peil te houden, terwijl in perioden met neerslagoverschot het surplus via een overstort naar de Tweemanspolder werd afgevoerd. In 1996 zorgden het hoogheemraadschap van Schieland en het Recreatieschap Rottermeren voor de aanleg van een helofytenfilter, waardoor de waterkwaliteit in het Koornmolengat is verbeterd. Het helofytenfilter heeft een oppervlak van ongeveer 0,8 ha en is van het type vloeiveld. Het Koornmolengat kent een rijke verscheidenheid aan watervogels en reigers, waaronder de roerdomp en het woudaapje. Ook is er een kolonie aalscholvers met circa 100 broedparen, die goed te zien is vanaf het pad over de Rottedijk. In het riet zijn de kleine karekiet, de rietzanger en de bosrietzanger te vinden. De flora in het gebied is ook zeer divers en beidt daarmee ook een geschikte woonomgeving voor insecten, muizen en marterachtigen. Het natuurgebied wordt beheerd door Natuur- en Vogelwacht Rotta. Op het aangrenzende deel van de Rottedijk hebben vroeger zeven eenvoudige huisjes van hout en riet en een korenmolen gestaan. De namen Zevenhuizen en Koornmolengat zijn hieraan ontleend. Het Koornmolengat wordt beheerd door vrijwilligers van Natuur- en vogelwacht Rotta. Deze vereniging organiseert op vrijdagavond in de maanden juli en augustus rondleidingen door en om het gebied.

Zevenhuizen is een dorp in de gemeente Zuidplas, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Zevenhuizen was tot 1991 een zelfstandige gemeente, toen het samenging met Moerkapelle tot Zevenhuizen-Moerkapelle, die in 2010 weer opging in de huidige gemeente Zuidplas. Zevenhuizen ligt tussen de rijkswegen A12 en A20 en de rivier de Rotte in de Tweemanspolder, de Zuidplaspolder en de Eendragtspolder. Het dorp wordt omsloten door het dorp Moerkapelle, de (voormalige) gemeenten Waddinxveen, Moordrecht en Nieuwerkerk aan den IJssel, de wijk Nesselande (gem. Rotterdam), de buurtschap Oud Verlaat en de gemeente Lansingerland. Het dorp heeft een centrum (Dorpsstraat) met diverse winkels en restaurants, een openbare basisschool ('t Reigerbos) en een christelijke basisschool (De Eendragt) in het dorp en een christelijke basisschool (De Nessevliet) in Oud Verlaat. Verder zijn er diverse sport- en recreatiemogelijkheden. Zevenhuizen heeft een dorpshuis (Swanla), een groot partycentrum ('La Baraque', een voormalige bekende discotheek) en vier kerken in het dorp: de Hervormde Dorpskerk uit 1699/1700, de toren is veel ouder (±1525); het kleine kerkje van de Vereniging van Vrijzinnige Protestanten uit 1866 (voorheen een Remonstrantse kerk, de Gereformeerde Kerk uit 1929 en de ABC Gemeente Zuidplas, een evangelische kerkstichting die zich nu nog bevindt in theaterzaal Swanla. In Oud Verlaat staat de hervormde kapel uit 1906. Sinds 2015 is het Leontienhuis in Zevenhuizen gevestigd. Met Moerkapelle deelde Zevenhuizen een spoorweghalte aan de spoorlijn Gouda - Den Haag. Deze werd in 1870 geopend en in 1938 gesloten voor personenvervoer. De halte, halte Zevenhuizen-Moerkapelle, heeft erna nog wel een periode gediend als stopplaats voor goederentreinen voor onder andere het transport van suikerbieten. In Zevenhuizen bevinden zich monumenten, waaronder de voormalige smederij van Heij aan de Dorpsstraat, diverse boerderijen en de Hervormde Dorpskerk en het kleine kerkje. Ook de molenviergang en jachthuis The Jolly Duck aan de Rotte zijn monumenten. De eerste zaterdag van september wordt het Oogstfeest gehouden. Hier worden onder meer oude ambachten getoond. De vrijdagavond voor het Oogstfeest wordt op het Dorpsplein de "Night of the Harmony" gehouden. Aan de westkant van Zevenhuizen bevindt zich de Eendragtspolder, waar een roeibaan is aangelegd, de Willem-Alexander Baan. Tegelijkertijd met het graafwerk is de polder heringericht, als natuur-/recreatiegebied.