Barbarossa-ruïne

De Donjon aan het Valkhof in Nijmegen, ook bekend als de Reuzentoren, was een grote vluchttoren die deel uitmaakte van de 12e-eeuwse Valkhofburcht van keizer Frederik Barbarossa.

De Dag van het Levenslied is een jaarlijks muziekfestival in de Nederlandse stad Nijmegen dat sinds 1983 georganiseerd wordt en tot 1995 plaatsvond op bevrijdingsdag, sindsdien op Moederdag. Smartlappen en het Nederlandse levenslied zijn de hoofdgenres van het gratis festival. De aanzet werd in 1982 gegeven met de opening van het Steigertheater aan de Fortstraat in Nijmegen. Hier werd de Dag van het Levenslied in 1983 als activiteit geïntroduceerd. De eerste editie vond plaats in het theatercafé en hierna werd tot 1990 de theaterzaal gebruikt en ook een podium buiten het theater. Sinds 1991 wordt de Dag van het Levenslied op het Valkhof gehouden. Tot en met 1995 was de vaste datum 5 mei aangezien bevrijdingsdag tot en met dat jaar een vaste vrije dag was. Dit werd veranderd naar eens in de vijf jaar een vrije dag en het festival verhuisde daarom naar Moederdag, de tweede zondag in mei. Naast bekende artiesten treden er ook veel minder bekende artiesten op en tevens zijn er meerdere voorrondes voor een optreden op de Dag van het Levenslied. Vanaf 2026 wordt de Dag van het Levenslied gehouden in het Goffertpark.

Het Valkhof is tegenwoordig een bekend park in Nijmegen in de Nederlandse provincie Gelderland. Het is gelegen aan de rand van het stadscentrum op een kleine heuvel. Het huidige park werd begin 19e eeuw aangelegd en is in de loop van die eeuw verder vormgegeven. De plek zelf kende echter al menselijke bewoning in de oudheid, in ieder geval zeker vanaf de Romeinse tijd.

De Valkhofburcht in de Nederlandse stad Nijmegen was een middeleeuwse burcht die was gelegen op de Valkhofheuvel aan de zuidoever van de Waal. Het was een groot complex met zware muren, een ringmuur, veel zalen en een zeer markante donjon. De burcht was eeuwenlang vooral een adellijke residentie, en speelde daarnaast een zekere rol als verdedigingswerk voor de stad. Wanneer de bouw precies begon, is niet duidelijk, noch is bekend of de bouw in relatief korte tijd gebeurde of verdeeld over meerdere fasen plaatsvond. Omstreeks 1155 moet de toen nieuw aangetreden Rooms-Duitse keizer Frederik Barbarossa opdracht hebben gegeven voor de bouw dan wel herbouw; hiervan getuigt de bewaard gebleven gedenktekst. Rond het begin van de dertiende eeuw moet de burcht helemaal af zijn geweest. Historici gaan er meestal van uit dat het een herbouwing was van de drie eeuwen oudere palts van Karel de Grote op dezelfde plek, die in 1047 was verwoest tijdens de opstand onder hertog Godfried II van Lotharingen tegen keizer Hendrik III. Gedurende de eerste paar eeuwen daarna vervulde de burcht een belangrijke functie als keizerlijk en koninklijk verblijf. Ook werden er in die tijd veel bestuurlijke kwesties afgehandeld. Barbarossa zelf moet er zeker viermaal hebben verbleven. De burcht stond in eerste instantie los van de eigenlijke stad en is later binnen de stadsmuren komen te liggen. In de loop van de zestiende eeuw nam het belang ervan als bestuurlijk centrum steeds meer af. Vanaf die tijd verbleven er eerst overwegend nog graven, hertogen en stadhouders. De burcht werd in deze tijd eigendom van de Staten van Gelre. Gaandeweg verloor het bouwwerk steeds meer aan betekenis en belang en ging de bouwkundige staat ervan verder achteruit. Na het beleg van 1794 is de burcht bijna helemaal afgebroken. Twee restanten zijn tot op heden behouden: de Sint-Nicolaaskapel en een deel van de Sint-Maartenskapel. Deze bouwwerken hebben tegenwoordig de status van rijksmonument. Op de plek van de burcht is aan het begin van de negentiende eeuw het Valkhofpark aangelegd, destijds een van de eerste Nederlandse stadsparken. Bezoekers kunnen hier heden ten dage onder meer de twee voornoemde kapellen bezichtigen.

De Sint-Nicolaaskapel of Valkhofkapel in de Nederlandse stad Nijmegen, vooral vroeger ook Karolingische kapel of Heydense kapel genoemd, is een middeleeuwse stenen kapel. Ze is gelegen aan de Voerweg op de Valkhofheuvel, aan de rand van het centrum van de stad. De kapel is – volgens de nieuwste inzichten – zeer waarschijnlijk gebouwd in de eerste helft van de 11e eeuw. Vanaf het midden van de 12e eeuw stond hier ook de Valkhofburcht van keizer Frederik Barbarossa. Hoewel de Nicolaaskapel meestal als een van de overblijfselen daarvan wordt gezien, is niet helemaal duidelijk of en in hoeverre de kapel zelf bouwkundig echt deel uitmaakte van de burcht. Tegenwoordig is de Sint-Nicolaaskapel het oudste nog bestaande gebouw van Nijmegen, en tevens een van de oudste stenen gebouwen in heel Nederland. Op het Valkhof – dat tegenwoordig een stadspark is – bevinden zich ook nog de resten van de apsis van de Sint-Maartenskapel: de Barbarossa-ruïne, een ander overblijfsel van de burcht.

De Voerweg is een weg in de wijk Benedenstad van de Nederlandse stad Nijmegen.

Noviomagus (ook wel genoemd Godenpijler) is een kunstwerk in Nijmegen van Ram Katzir en Rutger Fuchs. Het is een zonnewijzer, waarvan het onderste deel een replica is van de Godenpijler, een vondst uit de Romeinse tijd. Noviomagus (Latijn/Keltisch voor "nieuwe markt") was de naam van een aantal steden binnen het Romeinse Rijk, waarvan naar men aanneemt Romeins Nijmegen er een was (zie verder Ulpia Noviomagus Batavorum). In 1980 werd bij opgravingen aan het Kelfkensbos een deel van de Godenpijler gevonden, twee blokken die deel hebben uitgemaakt van een oude Romeinse zuil. Later werd hier het Museum Het Valkhof gebouwd dat in 1999 werd geopend. De Godenpijler heeft een centrale plek gekregen in dit museum. Het kunstwerk is gemaakt in opdracht van de gemeente Nijmegen in het kader van het (veronderstelde) 2000-jarig bestaan van de stad, dat werd gevierd in 2005. Het werk van Katzir en Fuchs is geplaatst op het voetgangersplein voor het museum, ongeveer op de plek waar de Godenpijler was gevonden en werd daar in december 2005 onthuld. De zonnewijzer Noviomagus wordt gevormd door een 10 meter hoge schuin opgestelde obelisk (vierkante naald) van zwart graniet (Impala). De basis is een bronzen replica van de godenpijler, met voorstellingen van Romeinse goden. Op de stenen naald zijn citaten over de stad Nijmegen gegraveerd. Boven op de naald is een bronzen schildpad aangebracht. In de bestrating zijn rond de zuil bronzen bakstenen aangebracht, om de tijd af te lezen met de schaduw van de naald (de gnomon van de zonnewijzer). In 2024 is de pijler in verband met renovatie van het Kelkensbos verwijderd, maar deze zal later op een andere plek op het plein teruggeplaatst worden.

Het Nationaal Fietsmuseum Velorama is een museum, gevestigd in een historisch pand, direct naast De Bastei aan de Waalkade in Nijmegen. Dit pand maakte eens deel uit van de vestingwerken van de stad Nijmegen. De collectie van het museum geeft een overzicht van de ontwikkeling van de fiets van de eerste loopfiets tot de hedendaagse stadsfiets. Even na 1800 bedacht men al voertuigen die men op eigen kracht kon voortbewegen. Het Velorama heeft hier meerdere voorbeelden van. Het museum beschikt over een grote collectie historische fietsen. Naast een verzameling in eigen atelier gerestaureerde twee-, drie- en zelfs vierwielers zijn er in het museum ook voorbeelden van fietsverlichting, posters en andere artikelen rondom de fiets te bezichtigen.

De Stratemakerstoren is een voormalig vestingwerk aan de Waalkade van de Nederlandse stad Nijmegen. Het bouwwerk is een in het register van rijksmonumenten opgenomen bastei. Deze toren is onderdeel van Museum De Bastei.

Museum De Bastei is een belevingsmuseum aan de Waalkade in de Nederlandse stad Nijmegen. Het museum opende in mei 2018 en is deels gevestigd in een verdedigingswerk van het type 'bastei' - vandaar ook de naam. Het entreegebouw van het museum is gelegen aan de voet van het Valkhof, naast de Veerpoorttrappen. In het museum liggen vele archeologische restanten die in situ worden gepresenteerd. Dit ondergrondse gedeelte verbindt het entreegebouw aan de Lange Baan met het centrale gedeelte, namelijk de verdedigingstoren gevestigd aan de Waalkade. Het belevingsmuseum is gericht op de relatie tussen de stad Nijmegen, de rivier de Waal en de omliggende natuur door de eeuwen heen: van de vorming van het landschap tot het heden.

Kelfkensbos is tegenwoordig de naam van een straat in de Benedenstad van Nijmegen. Deze straat loopt van de Derde Walstraat tot aan de Hertogstraat.

Valkhof Museum (voorheen Museum het Valkhof) is een museum aan het Kelfkensbos in de Nederlandse stad Nijmegen. Vanwege verbouwing is het museum gesloten van 1 oktober 2022 tot zomer 2026. Vanaf 1 maart 2023 is er een tijdelijke expositieruimte gevestigd aan het Keizer Karelplein. Het museum besteedt met name veel aandacht aan de limes, de noordgrens van het Romeinse Rijk waarvan het Nederlandse deel in 2021 is geregistreerd als UNESCO werelderfgoed. De omgeving rond het was een belangrijke nederzetting van de Romeinen.