Kerk van Noordwijk

Noordwijk (Gronings: Noordwiek) is een klein dorp in het zuiden van de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen (Nederland). Het dorp ligt een paar kilometer ten noorden van het dorp Marum, aan de weg naar Grootegast. De naam Noordwijk zou zijn afgeleid van een buurt ten noorden van Marum. Het dorp heeft ongeveer 225 inwoners. Noordwijk ligt op een kruising waarvan de straatnamen de richting aangeven: Noorderweg, Westerweg en Oosterweg. De kerk van Noordwijk dateert uit het begin van de veertiende eeuw. Het kerkje is tegenwoordig eigendom van de Stichting Oude Groninger Kerken en is recent gerestaureerd. Vanaf het lijkhuisje achter de kerk loopt het Leedaanzeggerspad, een wandeling tijdens welke de geschiedenis van het dorp in de negentiende eeuw behandeld wordt.

Zethuis is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in het zuidwesten van de provincie Groningen. Het ligt iets ten noorden van het dorp Marum en ten zuidwesten van het dorp Noordwijk (Groningen). Het gehucht bestaat uit zo'n zeven huizen, allemaal gelegen aan de Zethuisterweg of Trimunterweg/Zwarte Reed. De naam is waarschijnlijk afgeleid van het woord 'zet', een ander woord voor stuw. Deze stuw werd bediend door een bewoner van het Zethuis om de hoeveelheid water die van de hoge venen van Opende en Noordwijk naar het Oud Diep stroomde te beheersen. Een andere verklaring is dat de naam afkomstig is van het woord 'zetboer', het huis van een zetboer (een boer die in opdracht van een eigenaar een boerenbedrijf uitoefent). Direct ten westen van het gehucht ligt het natuurgebied de Jilt Dijksheide, het enige heideveld dat in het zuidelijk Westerkwartier is overgebleven. Ten oosten van het gehucht ligt het gebied Marumerlage. Dit gebied maakte deel uit van het oorspronkelijke stroomgebied van het Oud Diep tot het in cultuur gebracht werd en de functie van hooiland vervulde. In 2014 is het gebied drastisch op de schop gegaan en heeft het de functie van natuurgebied en retentiebekken voor het Oud Diep gekregen.

De Snipperij (eerder ook wel: Snipperij) is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het ligt tussen Noordwijk en Kornhorn. Het bestaat uit twee doodlopende wegen aan weerszijden van de Noordwijkerweg van Marum naar Grootegast. Het gehucht ligt in het kleinschalige coulisselandschap dat kenmerkend is voor dit deel van de provincie.

Het Dwarsdiep is een in 1912 gekanaliseerde watergang in de provincie Groningen die van Marum naar Boerakker loopt. Het kanaal dient voornamelijk voor de afvoer van water van de zuidwestelijke hoek van het Westerkwartier. De bovenloop van het Dwarsdiep staat bekend als het Oude Diep. Deze begint bij de Friese grens, even ten noorden van Frieschepalen. De beide delen worden ook wel als een geheel beschouwd en dan aangeduid met het Oude Dwarsdiep. De benedenloop bij Boerakker wordt wel Olde Ee genoemd. Het geheel vormt onderdeel van het stroomdal van de Oude Riet. Een gedeelte van het Oude Diepje is verdwenen onder de A7, waardoor het water tegenwoordig door de zuidelijke bermsloot van de autosnelweg loopt. Ten noorden van Marum gaat de watergang door de snelweg en loopt naar de Balktil, de brug in de weg van Marum naar Noordwijk. Tussen de A7 en brug ligt een grote stuw. Vanaf de Balktil is het water bevaarbaar. Het kanaal eindigt op de tweesprong met het Langs- of Wolddiep en de Enumatilster Matsloot. Over het kanaal liggen de volgende bruggen: de Balktil (feitelijk 2 bruggen) de brug bij de uitkijktoren in het Nuismerpad, tussen de Lietsweg en de Beldam de Hogetil

Balktil is een buurtje in de gemeente Westerkwartier, in de Nederlandse provincie Groningen. Het ligt aan de N980 tussen Marum en Noordwijk, op de plek waar het Dwarsdiep overgaat in het Oude Diep. De brug die hier over het water ligt en onderdeel vormt van de N980 wordt de Balktil genoemd. Het gebied rondom Balktil is ingericht als natuurgebied voor waterdieren.

De Polmapolder is een voormalig waterschap in de Nederlandse provincie Groningen. Het waterschap lag ten zuidwesten van Grootegast tussen de N980 en de Harkereed. Het had een waterakkoord (bemalingsovereenkomst) met het waterschap de Zuidpolder, dat wil zeggen dat het zijn water loosde via de Haaimatsloot van deze polder. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

Kornhorn is een dorp in de gemeente Westerkwartier, gelegen in de provincie Groningen in Nederland. De dorpskern ligt aan de N980. Kornhorn telt zo’n 490 inwoners (2023). Het dorp valt vanouds kerkelijk onder Doezum en maakte van 1811 tot 2018 deel uit van de gemeente Grootegast. Bij Kornhorn ligt het gehucht De Snipperij.

De Tabakpolder is een voormalig waterschap in de Nederlandse provincie Groningen. Van dit poldertje is weinig meer bekend dan dat het genoemd wordt in het archief van het waterschap Westerkwartier en dat het in de hoek ten zuidwesten van de Leidijk en de weg van Korhorn naar Noordwijk lag. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 1995 binnen dat van het waterschap Noorderzijlvest.

Hamrik is een buurtje in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het buurtje ligt even ten noorden van de A7, ter hoogte van het dorp Marum. Ten noorden van het buurtje stroomt het Oude Diepje. De naam Hamrik is een samentrekking van ham = grasland aan het water, en merke of marke = gemeenschappelijke grond. De naam komt meestal voor als achtervoegsel, bijvoorbeeld in Finsterwolderhamrik.

De kerk van Marum is een van de oudste bakstenen kerken in de provincie Groningen. Het oudste deel van de kerk, het koor, dateert uit de tweede helft van de twaalfde eeuw. Van de oorspronkelijk romaanse kerk is weinig bewaard gebleven.

De bult van Marum is een door mensen opgeworpen heuvel uit de twaalfde of dertiende eeuw. Het is een restant van een stinswier die zich hier bevonden moet hebben. De bult bevindt zich op het perceel ten westen van de kerk van Marum en wordt bekroond door een lindeboom.

Het monument bij de N.H. Kerk in de Groningse plaats Marum is een gedenkteken ter nagedachtenis aan slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.