Tabakpolder

De Noordwijkerpolder is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. Hoewel Carel Coenraad Geertsema het in zijn naslagwerk De zeeweeringen (...) (1910) noemt en het al lang als waterschap functioneerde, werd het pas in 1913 door de Staten officieel opgericht. De polder, die één ingeland had, lag pal ten zuidwesten van het kruispunt van de Hooiweg en de Munnekeweg van Lucaswolde. Het gebied was zo'n 150 m breed en zo'n 450 m lang. Het molentje, een tjasker, stond aan de zuidzijde van de polder en sloeg uit op een 550 m lange wijk die uitmondde in het Dwarsdiep. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 1995 binnen dat van het waterschap Noorderzijlvest.

Hamrik is een buurtje in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het buurtje ligt even ten noorden van de A7, ter hoogte van het dorp Marum. Ten noorden van het buurtje stroomt het Oude Diepje. De naam Hamrik is een samentrekking van ham = grasland aan het water, en merke of marke = gemeenschappelijke grond. De naam komt meestal voor als achtervoegsel, bijvoorbeeld in Finsterwolderhamrik.

Het Dwarsdiep is een in 1912 gekanaliseerde watergang in de provincie Groningen die van Marum naar Boerakker loopt. Het kanaal dient voornamelijk voor de afvoer van water van de zuidwestelijke hoek van het Westerkwartier. De bovenloop van het Dwarsdiep staat bekend als het Oude Diep. Deze begint bij de Friese grens, even ten noorden van Frieschepalen. De beide delen worden ook wel als een geheel beschouwd en dan aangeduid met het Oude Dwarsdiep. De benedenloop bij Boerakker wordt wel Olde Ee genoemd. Het geheel vormt onderdeel van het stroomdal van de Oude Riet. Een gedeelte van het Oude Diepje is verdwenen onder de A7, waardoor het water tegenwoordig door de zuidelijke bermsloot van de autosnelweg loopt. Ten noorden van Marum gaat de watergang door de snelweg en loopt naar de Balktil, de brug in de weg van Marum naar Noordwijk. Tussen de A7 en brug ligt een grote stuw. Vanaf de Balktil is het water bevaarbaar. Het kanaal eindigt op de tweesprong met het Langs- of Wolddiep en de Enumatilster Matsloot. Over het kanaal liggen de volgende bruggen: de Balktil (feitelijk 2 bruggen) de brug bij de uitkijktoren in het Nuismerpad, tussen de Lietsweg en de Beldam de Hogetil

Zethuis is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in het zuidwesten van de provincie Groningen. Het ligt iets ten noorden van het dorp Marum en ten zuidwesten van het dorp Noordwijk (Groningen). Het gehucht bestaat uit zo'n zeven huizen, allemaal gelegen aan de Zethuisterweg of Trimunterweg/Zwarte Reed. De naam is waarschijnlijk afgeleid van het woord 'zet', een ander woord voor stuw. Deze stuw werd bediend door een bewoner van het Zethuis om de hoeveelheid water die van de hoge venen van Opende en Noordwijk naar het Oud Diep stroomde te beheersen. Een andere verklaring is dat de naam afkomstig is van het woord 'zetboer', het huis van een zetboer (een boer die in opdracht van een eigenaar een boerenbedrijf uitoefent). Direct ten westen van het gehucht ligt het natuurgebied de Jilt Dijksheide, het enige heideveld dat in het zuidelijk Westerkwartier is overgebleven. Ten oosten van het gehucht ligt het gebied Marumerlage. Dit gebied maakte deel uit van het oorspronkelijke stroomgebied van het Oud Diep tot het in cultuur gebracht werd en de functie van hooiland vervulde. In 2014 is het gebied drastisch op de schop gegaan en heeft het de functie van natuurgebied en retentiebekken voor het Oud Diep gekregen.

Balktil is een buurtje in de gemeente Westerkwartier, in de Nederlandse provincie Groningen. Het ligt aan de N980 tussen Marum en Noordwijk, op de plek waar het Dwarsdiep overgaat in het Oude Diep. De brug die hier over het water ligt en onderdeel vormt van de N980 wordt de Balktil genoemd. Het gebied rondom Balktil is ingericht als natuurgebied voor waterdieren.

Verzorgingsplaats Mienscheer is een Nederlandse verzorgingsplaats langs de A7 Zaandam-Bad Nieuweschans in het gedeelte tussen Marum en Tolbert ter hoogte van Nuis. Bij het plaatsen van ondergrondse opslagtanks werd er op 4,5 meter onder het maaiveld een grote zwerfsteen gevonden. Deze is voor het tankstation geplaatst. Het parkeerterrein beschikt over een spiegelafstelplaats. In 2015 werd middels een veiling de huurrechten van het pompstation verkocht. De naam verwijst naar de gemeenschappelijke weidegronden waar vee werd ingeschaard, ten zuiden van de verzorgingsplaats. Aan de andere kant van de snelweg ligt even verderop verzorgingsplaats Oude Riet.

De kerk van Noordwijk is een middeleeuwse kerk in Noordwijk in de Nederlandse provincie Groningen. Tegenwoordig is dit rijksmonument eigendom van de Stichting Oude Groninger Kerken.

Noordwijk (Gronings: Noordwiek) is een klein dorp in het zuiden van de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen (Nederland). Het dorp ligt een paar kilometer ten noorden van het dorp Marum, aan de weg naar Grootegast. De naam Noordwijk zou zijn afgeleid van een buurt ten noorden van Marum. Het dorp heeft ongeveer 225 inwoners. Noordwijk ligt op een kruising waarvan de straatnamen de richting aangeven: Noorderweg, Westerweg en Oosterweg. De kerk van Noordwijk dateert uit het begin van de veertiende eeuw. Het kerkje is tegenwoordig eigendom van de Stichting Oude Groninger Kerken en is recent gerestaureerd. Vanaf het lijkhuisje achter de kerk loopt het Leedaanzeggerspad, een wandeling tijdens welke de geschiedenis van het dorp in de negentiende eeuw behandeld wordt.

De Wemerpolder is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. Het waterschap, dat ten noorden van het Dwarsdiep lag, tussen dit kanaal en de Hooiweg van Lucaswolde, was het gevolg van de uitvoering van de ruilverkaveling Zuidpolder. Het gemaal is nog steeds aanwezig en staan zo'n 750 m oostelijk van de weg Beldam. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het waterschap Noorderzijlvest.

De Zuidpolder is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. Het waterschap was gelegen ten zuiden van Grootegast (de N980), tussen de Harkereed en het Langs- of Wolddiep. De zuidgrens was de Leidijk en de Hooiweg in Lucaswolde. De gast van Grootegast viel niet onder het waterschap. Het stoomgemaal stond in de Grootegastemertocht. De belangrijkste hoofdwatergang was de oost-west gelegen Haaimatsloot en de Grootegastemertocht. Het waterschap was een fusie van de waterschappen De Tenten, de Kleine Molenpolder van Havinga en een naamloos poldertje ten zuiden van de Haaimatsloot. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

Westerdeel-Langewold is een voormalig waterschap in de Nederlandse provincie Groningen. Het schap lag ten zuiden van Grootegast en was het gevolg van het samengaan van de Zuidpolder en de Polmapolder. Het was begrensd door de N980 in het westen en het noorden, het Langs- of Wolddiep in het oosten en de Leidijk in het zuiden (met uitzondering van een gedeelte ten zuiden van Sebaldeburen). Het gemaal stond en staat bij de T-splitsing van de wegen De Tenten en Zandbalk en sloeg uit op de Grootegastemertocht. Het gebied wordt sinds 2000 grotendeels beheerd door het Wetterskip Fryslân. Een klein, zuidelijk deel valt onder Noorderzijlvest.

Lucaswolde (Gronings: Luukswold of Luukswolle) is een streekdorp in de provincie Groningen (in Nederland). Het dorp ligt in het zuidelijk deel van de gemeente Westerkwartier. De streek ligt tussen het dorp Marum en Boerakker. Het heeft ongeveer 195 inwoners. Dit deel van het Westerkwartier bestond uit wildland, het was in eigendom bij de boeren van Marum, Niebert en Nuis. Er was wat verspreide bebouwing, welke alleen vanaf Noordwijk bereikbaar was. Dat bleef zo tot ver in de negentiende eeuw. Pas in 1878 werd een zandpad aangelegd naar Boerakker. In de middeleeuwen had het dorp een eigen dorpskerk, daterend uit de twaalfde of dertiende eeuw, die rond 1540 in verval raakte. In 1596 woonde er niemand meer. De parochie werd samengevoegd met Noordwijk, maar de landerijen van kerk en pastorie bleven eigen beheerders houden. Het kerkhof bestond nog in de 19e eeuw. Nu is dit een boerenerf (Hooiweg 11). In 1528 kochten de dominicanessen van Oosterreide hier land. De Susteren van Reyde zochten vanwege de overstromingen in het Dollardgebied een nieuwe woonplaats en lieten in Lucaswolde een voorwerk of uythof bouwen, dat nog in 1539 bestond. Even ten zuiden van de streek, aan het Dwarsdiep ligt een natuurgebied in de polder de Oude Riet. Vooral voor vogelaars is dat een geliefd oord.