Dijkshorne (Noardeast-Fryslân)

De Gans (Fries: De Guos of De Goes) is een poldermolen nabij de Friese buurtschap Ezumazijl, die in de Nederlandse gemeente Noardeast-Fryslân ligt.

Oudeterp of Oudterp (Fries: Ald Terp) is een buurtschap in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. De buurtschap ligt ten noordwesten van Engwierum en ten zuidwesten van Dijkshorne. Oudeterp bestaat uit een drietal huizen. Oudeterp is in de 7e eeuw ontstaan op een terp die tegenwoordig een rijksmonument is. Ten noorden van de terp stond de stins Obbemastate, waarvan alleen de fundamenten nog herkenbaar zijn. In de 16e eeuw werd Oudeterp vermeld als Older Torp en Alderterp. Daarna wordt de buurtschap vermeld met diverse spellingvarianten als Oudterp, Oudeterp, Oude Terp en Oudterp. Oudeterp lag tot de gemeentelijke herindeling van 1984 in de toenmalige gemeente Oostdongeradeel. Daarna viel het tot 2019 onder de gemeente Dongeradeel, waarna deze opging in de gemeente Noardeast-Fryslân.

De Eanjumerkolken (taal: Fries) is een natuurgebied in de Nederlandse gemeente Noardeast-Fryslân waarin het voormalige Dongeradeel is opgegaan. Het is gelegen ten zuiden van het dorp Anjum en ten noordwesten van de buurtschap Dijkshorne, begrensd door het water van de Zuider Ee (noordzijde) en de wegen Hoarnereed en Saatserwei. In het gebied bevinden zich de twee Van Asperen eendenkooien. Het terrein is aangemerkt als natuurreservaat en is met name een rust- en foerageerplaats voor (trek)vogels. Het is niet vrij toegankelijk en wordt beheerd door It Fryske Gea.

Gemaal Dongerdielen is een gemaal bij de Friese plaats Ezumazijl. Het gemaal werd in 1931 gebouwd tijdens de vernieuwing van de Sluis Ezumazijl. Het water gaat via de Raskes naar het Lauwersmeer. In dezelfde tijd is ook de sluis vergroot en vernieuwd. Het gemaal heeft drie pompen, die elke minuut samen bijna 1 miljoen liter water uit de polder het Lauwersmeer in kunnen pompen. In 1979 is het gemaal geautomatiseerd. Wanneer het water op een bepaalde hoogte staat, beginnen de pompen automatisch te werken.

Sluis Ezumazijl is een sluis bij de plaats Ezumazijl. De Ezumazijl is een spui- en keersluis uit 1672 tussen de Zuider Ee en de Raskes, die in verbinding staat met het Lauwersmeer. Over de sluis ligt ook een brug. In 1931 werd de sluis vernieuwd en werd aan de zuidzijde gemaal Dongerdielen gebouwd. De sluis en de gedenksteen zijn eigendom van de Stichting Waterschapserfgoed en zijn aangewezen als rijksmonument. In 2023 zijn de twee grote sluisdeuren aan de Raskes zijde vernieuwd, en is ook een vispassage aangelegd waardoor vis vanuit de Suderie kan reizen naar de Raskes en vice versa.

Ezumazijl (Fries: Iezumasyl) is een plaats in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Ezumazijl ligt ten zuidwesten van Oostmahorn, ten zuidoosten van Anjum en ten westen van het Lauwersmeer. De plaats ligt aan de plek waar de Zuider Ee uitmondt in het Lauwersmeer. Ezumazijl valt in het postcodegebied van Anjum.

Teerd (Fries: Teard) is een terp en buurtschap in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Teerd ligt ten zuidoosten van Anjum. De buurtschap ligt aan de Teardwei en de Sylsterwei en ligt deels op een terp, die uit de vroege middeleeuwen zou stammen. Ten zuiden stroomt de Zuider Ee. De buurtschap werd in 1511 vermeld als Taert, in 1664 als op de Taerd, in 1718 als Teerd en in de 19e eeuw Tead. De plaatsnaam zou mogelijk kunnen verwijzen naar bewoonde hoogte (werd → terp) van de persoon Tade of Tede. Teerd lag tot de gemeentelijke herindeling van 1984 in de toenmalige gemeente Oostdongeradeel. Daarna viel het onder de gemeente Dongeradeel, die per 1 januari 2019 opging in de gemeente Noardeast-Fryslân.

Nieuwland (Fries: Nijlân) is een buurtschap in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Nieuwland ligt ten noordoosten van Engwierum, direct ten westen van het Lauwersmeer. De buurtschap ligt aan de gelijknamige, doodlopende weg Nijlân aan de landzijde van de waarschijnlijk 12e-eeuwse zeedijk. De buurtschap is niet voorzien van een plaatsnaambord en is alleen te herkennen aan het straatnaambord Nijlân.

De kerk van Engwierum is een in 1746 gebouwde kerk als vervanger van de oude middeleeuwse kerk, die omstreeks 1725 was afgebroken. De kerk staat in Engwierum in de Nederlandse provincie Friesland.

Molenbuurt (Fries: Mûnebuorren) is een buurtschap in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Molenbuurt ligt direct ten oosten van Engwierum. Pas in de tweede helft van de twintigste eeuw verscheen de naam op de topografische kaarten, met de verouderde spellen Mounebuorren. Molenbuurt is ontstaan aan het einde van de 19e eeuw toen er een paar huizen kwamen rond een molen uit 1866. De molen verdween kort na de Tweede Wereldoorlog, nadat hij in 1916 al was ontdaan van de wieken. De buurt groeide door, ook in de richting van Engwierum. Voor de gemeentelijke herindeling in 1984 behoorde Molenbuurt tot de gemeente Oostdongeradeel en tussen 1984 en 2018 tot de gemeente Dongeradeel.

Tibma (Fries: Tibben of De Tibben) is een buurtschap annex gehucht in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Tibma ligt ten noordoosten van het dorp Ee. De bebouwing van de buurtschap ligt in een driehoek aan de Tibsterwei, de Hoitensreed en de Kriensenswei. Bij het zuidelijke punt van de buurtschap buigt de Eesteropvaart naar het dorp Ee.

Engwierum (Fries, officieel: Ingwierrum, [ɪŋ’vjɪrəm]) is een dorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Het dorp ligt ten zuidoosten van Ee, ten oosten van Dokkum, ten noorden van Kollum en ten noordwesten van Kollumerpomp. Het dorp ligt tussen de N358 en het Dokkumergrootdiep. Ten noordwesten is het Lauwersmeer gelegen, met het Nationaal Park Lauwersmeer. In 2023 telde het dorp 575 inwoners. Onder het postcodegebied van het dorp vallen de buurtschappen Dokkumer Nieuwe Zijlen, Molenbuurt, Nieuwland.