Hemmes

ZVV Zaandijk is een Nederlandse amateurvoetbalclub uit Zaandijk. Het eerste zondag elftal van de club komt uit in de Vierde klasse zondag van het KNVB district West I (seizoen 2020/21). In het seizoen 2020/21 komt het zaterdagelftal uit in Vierde klasse zaterdag. ZVV Zaandijk speelt op het Sportpark Schanszicht in Zaandam.

VV PSZ (Prettige Spelers Zegevieren) was een amateurvoetbalvereniging uit Zaandam, Noord-Holland, Nederland.

De Windhond is een kleine stellingmolen op de Zaanse Schans in de gemeente Zaanstad. Het molentje is gebouwd in 1890 gebouwd door Jan Zwart als verjaarscadeau voor zijn 7-jarige zoon Tijmen. Dit soort molentjes werden vaak gebouwd voor de jeugd, die daarmee een handeltje in biksteen konden drijven. De Windhond is de laatste originele biksteenmolen in de Zaanstreek. Na omzwervingen via het Blauwe Pad, waar het als lattenpikker functioneerde, en het Mr. Cornelispad, beide in Zaandam is de molen uiteindelijk in 1965 geschonken aan Stichting de Zaanse Schans. De zagerij is toen verdwenen, maar de negen stampers voor biksteen zijn wel meegegaan. In 1980 is er nog een slijpsteentje bijgeplaatst. De molen heeft de status gemeentelijk monument en is geregeld in bedrijf.

De Hadel is een wipmolen aan de Zaanse Schans, in de Nederlandse gemeente Zaanstad. Deze weidemolen maalt het water in de sloten rond, om het zodoende te verversen. Hij bemaalt dus niet echt meer een polder. De molen komt oorspronkelijk uit Broerdijk, nabij Midwoud en diende daar als onderbemaling voor een deel van het waterschap de Vier Noorder Koggen. In 1958 is hij verplaatst naar Benningbroek om vervolgens doorverkocht te worden aan Stichting de Zaanse Schans. De molen heeft door uitbreidingen op de Zaanse Schans een slechte windvang, maar draait evengoed regelmatig. Hij is tot op enkele meters te benaderen. De Hadel is een gemeentelijk monument.

De Zaanstreek is een streek in Nederland en een van de oudste industriegebieden van Europa. Het ligt in de provincie Noord-Holland aan, en ten noorden van, het Noordzeekanaal. De Zaanstreek ligt aan weerszijden van de Zaan, die via het Noordzeekanaal uitmondt in het IJ en bevaarbaar is voor kleine kustvaarders. De huidige gemeente Zaanstad wordt volledig tot de Zaanstreek gerekend en wordt er vaak aan gelijkgesteld. Ten onrechte, aangezien ook Oostzaan, Wormerland en Markenbinnen (gemeente Alkmaar) hiertoe behoren.

De Zaan is een historische waterloop van 13,5 kilometer in de Zaanstreek in Noord-Holland. De waterloop begint vanaf de Tapsloot ten noorden van Zaanstad en komt uit in het Noordzeekanaal via de Voorzaan.

In de Gecroonde Duyvekater in de Zaanse Schans is een uit 1658 daterend huis dat is ingericht als bakkerijmuseum met een bakkerswinkel en bakkerij. Het huis is een rijksmonument. De winkel heeft een negentiende-eeuwse inrichting, waaronder een gemarmerde vloer. De bakkerij heeft een authentieke stenen bakoven, gestookt op zaagsel of mot. De naam van het museum komt van een bekende Zaanse zoetbroodspecialiteit, de duivekater, die nog steeds in de streek wordt verkocht en als lekkernij wordt beschouwd. In de winkel worden oud-Hollandse bakkerijproducten en snoepgoed zoals chocolade, marsepein, speculaas, taaitaai en suikerwerk verkocht. Boven de voordeur bevindt zich een houten afbeelding van een duivekater. De naam hier gespeld met "ij" in plaats van "y".

De Ooijevaar (ook wel als De Ooievaar gespeld) is een oliemolen direct ten zuiden van de Zaanse Schans in de gemeente Zaanstad. Oorspronkelijk gebouwd in 1622 te Assendelft waar hij aan de Delft heeft gestaan ter hoogte van de Kerkbuurt, de molen had toen nog geen naam. De molen werd in 1670 gekocht door Cornelis Adriaansz van de Leij die de molen liet afbreken waarna hij op zijn huidige locatie werd herbouwd en is daarna in gebruik geweest voor het slaan van olie en later voor onder andere het malen van doppen en cacaoafval. De molen kwam in 1936 definitief buiten bedrijf. In 1955 ontfermde de Vereniging De Zaansche Molen zich over de molen en in 1956 werd de molen geheel gerestaureerd. Hierbij werd onder andere het complete bovenachtkant vervangen. Na restauraties in 1978 en kort na 2000 is de molen weer op vrijwillige basis in bedrijf. De biotoop van de molen is sterk aangetast door de grote fabriekshallen van Duyvis die naast de molen staan. Als gevolg van de ligging op het terrein van deze ondernemer kan de molen ook niet bezichtigd worden.

Museum Zaanse Tijd is een klokkenmuseum gevestigd in de Zaanse Schans in de Noord-Hollandse gemeente Zaanstad. De collectie bestaat uit Zaanse en Nederlandse klokken, uurwerken en horloges. Speciale aandacht is er voor de Zaanse klok uit de Gouden Eeuw die sindsdien in meerdere perioden populair is geweest. Het museum bevindt zich in een de 17e-eeuwse rijksmonumentaal zeildoekwevershuis overgebracht uit Assendelft ingericht met stijlkamers. Het museum werd opgericht op initiatief van de gemeente Zaandam en op 3 februari 1976 door prins Claus geopend. In 1985 dreigde het te sluiten en is het museum behouden met fondsenwerving en de oprichting van de Stichting Zaans Uurwerken Museum.

De Huisman is een kleine achtkante stellingmolen aan de Zaanse Schans in de gemeente Zaanstad. De Huisman staat sinds 1955 op het pakhuis De Haan aan de Zaanse Schans. Hiervoor stond de molen waarschijnlijk sinds 1786 aan het Blauwe Pad, tegenwoordig Claude Monetstraat, in Zaandam. De molen, die een bescheiden vlucht van 11,5 meter heeft, kende tijdens zijn werkzame jaren verschillende bestemmingen als snuifmolen (tabaksmolen), mosterdmolen en zaagmolen. Aan de Zaanse Schans is de molen nu ingericht als specerijmolen, met het binnenwerk van specerijenmolen Het Indiës Welvaren, de huidige molen De Jonge Dirk. De molen was voor de grote restauratie volledig bedrijfsvaardig voor de mosterdproductie maar er werd een moderne installatie voor de mosterdbereiding gebruikt. De molen is eigendom van de Vereniging De Zaansche Molen. In januari 2010 is begonnen met de verbouwing van De Huisman. De moderne mosterdmakerij is voor dit doel verplaatst naar een industrieterrein in Wormerveer. Naast het pakhuis De Haan is een nieuw deel gebouwd waarop in december 2010 het achtkant is geplaatst. In dit nieuwe gedeelte staan 3 koppels kantstenen opgesteld die zowel elektrisch als met windkracht aangedreven kunnen worden. De aandrijving gebeurt gedeeltelijk door aandrijfriemen en gedeeltelijk door kamwielen. Een van de koppelkantstenen bestaat uit houten kantstenen. Het pakhuis 'De Haan' is ongeveer 30 cm omhooggebracht en heeft een nieuwe fundering gekregen. In dit pakhuis is nu een specerijenwinkel gevestigd. Op 16 september 2011 heeft Z.K.H. prins Friso als Beschermheer van De Hollandsche Molen het complex in zijn nieuwe gedaante officieel in gebruik gesteld. Het voormalige pakhuis en de begane grond van de molen zijn vrij toegankelijk.

De (Gekroonde) Poelenburg is een houtzaag-paltrokmolen aan de Zaanse Schans in de Nederlandse gemeente Zaanstad (provincie Noord-Holland). De molen heeft een bewogen leven achter de rug. De oorspronkelijke Poelenburg werd waarschijnlijk voor 1731 gebouwd in wat toen Oostzaandam werd genoemd, sinds 1811 onderdeel van de stad Zaandam. Nadat de molen in 1903 was afgebrand, werd de paltrok 'De Locomotief' in 1904 op de plek van de Poelenburg neergezet. 'De Locomotief' was in 1866/'67 in Koog aan de Zaan gebouwd. 'De Locomotief' ging vanaf de verplaatsing door het leven als 'De Gekroonde Poelenburg'. De molen was tot begin jaren vijftig van de 20e eeuw in bedrijf en raakte daarna snel in verval. De molen werd op zijn oorspronkelijke standplaats niet gerestaureerd maar werd in 1964 overgeplaatst naar de toen in aanbouw zijnde Zaanse Schans en werd daar van de grond af aan weer opgebouwd. De molen verloor daarbij de oorspronkelijke oud-Zaans-groene kleurstelling en werd zwart geteerd. Op het erf waar de molen staat, heeft eeuwenlang de pelmolen De Grootvorst gestaan, die op 28 maart 1928 is afgebrand. Volgens molenkenner Pieter Boorsma hebben er in de Zaanstreek ongeveer 237 paltrokken gestaan, waarvan alleen de Gekroonde Poelenburg en De Held Jozua nog over zijn. In 2005 onderging de molen in opdracht van de eigenaar de Vereniging De Zaansche Molen een grote restauratie waarbij het houtwerk weer in de oorspronkelijke potdekseling werd aangebracht. Het nieuwe houtwerk werd bij deze gelegenheid tevens weer voorzien van de oude kleur, waardoor de molen in plaats van een sobere, zwarte verschijning een van de kleurigste gebouwen aan de Schans geworden is. De originele gietijzeren bovenas uit 1866 met nummer 430, van ijzergieterij De Prins van Oranje, zit nog steeds in de molen. De molen heeft een zaagraam met schulpraam, met in het midden alleen een zaagraam en aan de andere kant alleen een schulpraam. De 20,30 m lange roeden van het fabricaat Beudeker zijn in mei 1963 gemaakt. Bij een inspectie van de roeden in het voorjaar van 2014 bleken de roeden slechter te zijn dan vooraf werd gedacht. Op 28 januari 2015 zijn twee nieuwe, 20.36 m lange roeden gestoken gemaakt door Vaags met de roenummers 326 (buitenroede) en 327 (binnenroede).

De Zaanlandse Olieraffinaderij (ZOR) is een contract-raffinaderij gevestigd te Zaandam. Het bedrijf is een toeleverancier aan de Europese oliën- en vettenindustrie en raffineert speciale oliën en organische lipiden naar de vaak uiteenlopende eisen en specificaties van klanten. De Zaanlandse Olieraffinaderij werd in 1930 opgericht. Een jaar later kwam de fabriek annex opslagterrein in gebruik, op een terrein aan de Zaan. Tijdens de Tweede Wereldoorlog schakelde het bedrijf noodgedwongen over op de verwerking van bijproducten van de zuivel- en kaasindustrie. Na de bevrijding vatte de ZOR de oorspronkelijke activiteit gaandeweg weer op. Omstreeks 1950 werd de productie van slasauzen aan de activiteiten toegevoegd. De Zaanlandse Olieraffinaderij werd in 1957 overgenomen door Stuurman Cacao. Dit bedrijf, dat vrijwel naast de ZOR was gelegen, zette de raffinagecapaciteit deels in voor de zuivering van cacaoboter. In 1964 werd de raffinage-installatie gemoderniseerd en werden ook uitbreidingen gerealiseerd. In 1979 werd Stuurman Cacao overgenomen door Gerkens Cacao, onderdeel van General Cocoa. De nieuwe eigenaar breidde zowel de opslag- als de raffinagecapaciteit van de ZOR uit. Uiteindelijk werd Cargill in 1989 de eigenaar van General Cocoa en daarmee van de Zaanlandse Olieraffinaderij. Het bedrijf bleef groeien en in 1995 werd een installatie voor het smelten en verpakken van cacaoboter in bedrijf gesteld. Daarna volgden nog diverse andere uitbreidingen, niet alleen van installaties, maar ook van het productassortiment. Het uitgebreide scala aan activiteiten werd sterk ingeperkt in 2019, toen Cargill besloot dat de ZOR zich ging beperken tot het raffineren van plantaardige oliën en vetten.