Gronden van het Plaatgat

Het Plaatgat is een voormalige vaargeul ten noordwesten van Schiermonnikoog in de provincie Friesland. De vaargeul werd in februari 2011 opgeheven en de betonning werd verwijderd. De tonnen lagen er sinds minstens 1866, toen de Minister van Marine meldde dat de betonning was verbeterd. Na aandringen van de provincie Groningen en de visafslag Lauwersoog, richtte in 1993 de provincie Groningen een werkgroep op die een eventuele uitdieping van het Plaatgat onderzocht. Een eenmalige uitdieping van de vaargeul zou ongeveer één miljoen gulden kosten. Rijkswaterstaat gaf aan alleen bereid te zijn het Plaatgat uit te diepen als er meer partijen mee zouden betalen. Dit gebeurde echter niet en de plannen werden nooit gerealiseerd. Op 7 juli 1995 vroeg de Nederlandse Aardolie Maatschappij toestemming voor een proefboring in het Plaatgat. De Waddenvereniging diende een bezwaar in, maar er werd uiteindelijk op 25 november 1996 toch toestemming gegeven. In 2011 verwijderde Rijkswaterstaat de betonning en op 15 februari van dat jaar werd de vaargeul opgeheven, omdat de vaargeul steeds smaller en ondieper werd. De enige nog bestaande vaargeul tussen Ameland en Schiermonnikoog in, is het Westgat.

Oosterbuitengronden is een zandbank net ten noorden van de provincie Friesland in de Noordzee. In 1896 strandde de Noorse bark Magda aan op de zandbank. De bemanningsleden werden door de kustwacht gered.

Het Westerstrand is een strand in het westen van het eiland Schiermonnikoog. De oppervlakte van het strand hangt af van de getijden. In het zuidwesten is een brede zandplaat, het Rif, die ontstond door de afsluiting van de Lauwerszee. Achter het Westerstrand liggen de Westerduinen. Het strand en de duinen zijn honderden meters breed. Vóór 1720 lag een dorpje, Westerburen, op de plaats waar nu het Westerstrand ligt. Op een kaart uit de 17e eeuw zijn een kerk, een molen en veertien huizen te zien. Vanaf 1650 kwam de zee steeds dichterbij en werden de huizen weggeslagen, tot het hele dorp verdwenen was.

De Noordertoren, of Buitentoren, op het Nederlandse Waddeneiland Schiermonnikoog is een vuurtoren. Hij werd tussen 1853 en 1854 samen met een andere toren, de Zuidertoren, gebouwd. Omdat men vroeger niet over lichtkarakters beschikte, plaatste men soms twee torens of vuren, zodat de zeeman wist waar hij was. Bovendien konden twee vuren of torens een lijn vormen, zodat schepen langs gevaarlijke ondiepten geleid konden worden. Oorspronkelijk had de toren een vast licht. In 1910 kreeg de toren een draailicht. Vanaf toen kon men de kust ook herkennen met één licht en was het licht van de Zuidertoren overbodig geworden. Tegelijkertijd met de ontsteking van het draailicht werd naast de toren in het daarvoor opgerichte opengewerkte torentje een zogenaamd verklikkerlicht in gebruik genomen. In 1951 werd dit "Eemslicht" achter een raam in de toren geïntegreerd. In 1951 werd een uitkijklokaal voor de kustwacht in de toren gebouwd. Deze bestaat uit twaalf ijzeren lamellen met elk een raam die rondom onder de balustrade van de toren zijn aangebracht. In 1979 kreeg de toren een nieuw lichthuis om een radarantenne te kunnen dragen. De toren wordt 24 uur per dag bemand om het scheepvaartverkeer in de gaten gehouden en weerberichten voor de kustwateren te verstrekken. In 1998 is de toren rood geschilderd.

Het Westgat is een vaargeul ten noordwesten van Schiermonnikoog in de Nederlandse provincie Friesland. De vaargeul is onderdeel van de buitendelta tussen Schiermonnikoog en Ameland en gaat ten oosten van de Engelsmanplaat over in het Zoutkamperlaag. Het Westgat is na het verzanden van het Plaatgat de enige resterende vaargeul tussen de Noordzee en de haven van Lauwersoog. Ook het Westgat is ook aan verzanding onderhevig: op het meest ondiepe stuk staat nu nog geen 5 meter water, waardoor grotere viskotters de haven van Lauwersoog slechts op tij kunnen bereiken.

Anagber is een monumentale villa aan de Badweg in Schiermonnikoog.

De Horst is een monumentale recreatiewoning aan het Vuurtorenpad 24 in Schiermonnikoog.

Opduin is een monumentale villa aan de Badweg in Schiermonnikoog.

De Sint-Egbertuskapel is een monumentale rooms-katholieke kapel aan de Badweg op Schiermonnikoog. De kapel werd ontworpen door de Groninger architect Antonius Theodorus van Elmpt en werd in 1915 gebouwd. De kapel is gebouwd in een rationalistische stijl, uit de eerste helft van de 20e eeuw. De kapel heeft een kruisvorm, waarbij beide zadeldaken elkaar kruisen. Op de kruising van beide daken is een dakruiter aangebracht waarin een luidklok hangt. Aan de achterzijde bevindt zich een apsis en aan de voorzijde een voorportaal. De kapel is vrijwel intact gebleven. In de glas-in-loodramen zijn de christelijke symbolen als een duif en een wijnkelk verwerkt. De kapel werd gewijd aan Sint-Egbertus. Sinds de late jaren 2000 is de kapel door de jezuïeten geadministreerd. De kapel is erkend als een rijksmonument.

Schelpenmuseum Paal 14 is een museum op het waddeneiland Schiermonnikoog in de Nederlandse provincie Friesland.

Enno is een monumentale recreatiewoning aan de Badweg in Schiermonnikoog.

De Zuidertoren werd in 1854, tegelijk met de Noordertoren op het Nederlandse Waddeneiland Schiermonnikoog gebouwd. Omdat men vroeger niet over lichtkarakters beschikte, plaatste men soms twee torens of vuren, zodat de zeeman wist waar hij was. Bovendien konden twee vuren of torens een lijn vormen, zodat schepen langs gevaarlijke ondiepten geleid konden worden. In 1910 kreeg de buitentoren, de huidige vuurtoren, een draailicht. Vanaf toen kon men de kust ook herkennen met één licht en was het licht van deze toren overbodig geworden. De toren bleef echter wel staan en kreeg in 1950 de functie van watertoren voor de drinkwatervoorziening op het eiland. Hiervoor werd er een waterreservoir van 44 m³ in de torenschacht aangebracht. Via een laddertrap in het midden van het reservoir kon men naar boven komen. De functie van watertoren heeft de toren tot 1992 gehad. In 1998 verwierf KPN de toren voor het symbolische bedrag van 1 gulden. KPN gebruikte de Zuidertoren sindsdien als antennetoren. Op 26 juni 2018 werd bekend dat de toren in eilander handen zou komen. Een stichting heeft de toren en de buitenruimte eromheen opgeknapt en wil er een museum in beginnen. Op het duin naast de toren is de voormalige lichtwachterswoning uit 1854 te vinden, die de naam Duinoord draagt. Ook het olieschuurtje uit 1872 is nog steeds aanwezig.