Pontplein

Monument to the unsung is een kunstwerk in Amsterdam-Noord. Het kunstwerk is afkomstig van de Iraaks-Koerdische in Duhok geboren kunstenaar Walid Siti, dat geplaatst werd in het kader van Framer Framed. Siti wil met zijn kunstwerk aandacht vragen voor de vrouw. In zijn ogen gaat in verhouding te veel aandacht uit naar mannen. Monument to the unsung refereert aan de vele Monumenten voor de onbekende soldaat. Het beeld bestaat uit zestig betonblokjes, waarin de meest gebruikte Iraaks-Koerdische vrouwennamen zijn uitgespaard. Dit als herdenking aan alle Koerdische vrouwen die uit de heldenverhalen zijn weggelaten. De stenen zijn gestapeld tegen een schuin staande houten stellage. Het monument werd op 23 juni 2018 onthuld in het kader van de manifestatie Pay Attention Please! Van Public Art Amsterdam (22 juni – 30 september 2018).

Tolhuisweg 1 te Amsterdam is een monumentaal gebouw in Amsterdam-Noord. Het gebouw werd ontworpen door architect Arthur Staal en moest onderdak bieden aan de bedrijfsgeneeskundige dienst van Koninklijke Shell. Staal ontwierp meerdere gebouwen in deze buurt voor Shell. Het gebouw stamt uit 1957. Pas nadat Shell vertrok uit Amsterdam-Noord kreeg het gebouw de naam Staalvilla, waarbij het gebruik steeds wisselt. Een status als gemeentelijk of rijksmonument zit er voorlopig niet in, omdat er veel aan gebouw gewijzigd is. Zo is de oorspronkelijke toegangsdeur onder het balkon geheel verdwenen (vermoedelijk 1983). De zuidelijke blinde gevel werd in het najaar van 2020 voorzien van een muurschildering in de vorm van een vogel.

Ecologische voetafdruk is een muurschildering (streetpainting) in Amsterdam-Noord. Het bijzondere aan deze muurschildering is dat ze horizontaal is gezet en wel op het brugdek van de Elsje Christiaensbrug over het Buiksloterkanaal. De omgeving daarvan werd begin 21e eeuw herontwikkeld van de terreinen van Koninklijke Shell tot een woonbuurt met alles erop en eraan. De brug was tot 2003 een privébrug van Shell, maar werd toen net als het terrein overgenomen door de Gemeente Amsterdam. In de herontwikkeling was ook plaats voor nieuwbouw van het Hyperion Lyceum, leerlingen keken na oplevering net als buurtbewoners op deze industriële brug. Daarop kwam het idee het brugdek te voorzien van een schildering. Leerlingen van de school mochten een ontwerp maken, uit de ontwerpen werd Ecologisch voetafdruk van leerlingen Tiago, Sophie en Amber met 378 uit 690 stemmen verkozen. Thema daarin was de hier (nog) karig aanwezige natuur en het element verbinding waarvoor een brug nu eenmaal zorgt. Voor kinderen is het ook een speelobject; er staan voetpaden in de vorm van voetstappen aangegeven, hoe je de brug (niet) kan oversteken. De binding met Amsterdam moet gezocht worden in de afgebeelde uitheemse planten en de voetafdrukken van de vele Amsterdammers. De muurschildering werd aangebracht met ecologische verf.

Het HIV/AIDSmonument is een artistiek kunstwerk aan De Ruijterkade in Amsterdam-Centrum dat op 1 december 2016 onthuld werd. De creatie van Jean-Michel Othoniel staat aan de De Ruijterkade, Amsterdam. Het initiatief voor het monument kwam rond 2013 van Stichting Namen Project Nederland, die een aantal kunstenaars om een monument vroeg. Othoniel kreeg de opdracht; hij zou geen honorarium vragen. Hij kwam met een groot telraam. Dat telraam geeft weer wanneer men op de jaarlijkse Wereldaidsdag (1 december van ieder jaar) verwacht dat de ziekte aids geen nieuwe slachtoffers meer maakt. Tijdens de onthulling op 1 december 2016 door burgemeester Eberhard van der Laan en directeur Louise van Deth van het Aidsfonds werd ingeschat dat dat in 2030 het geval zou kunnen zijn. Het telraam werd dan ook op dat getal gezet en daarna jaarlijks aangepast al naargelang de situatie. Door het regelmatig veranderen van het beeld, wilde de kunstenaar een bewegend beeld creëren, dat de discussie over de ziekte, de patiënten en slachtoffers levend houdt. Onderdeel van het kunstwerk zijn de roze ondergrond en een aluminium bankje, waarop gebruikers van het bankje kunnen nadenken over personen die zij zelf hebben zien overlijden aan de ziekte. Eventueel kunnen mensen ook daar namen achter laten. Aan de opbouw van het monument werd twee maanden gewerkt. Het Aidsfonds constateerde in 2016 dat Nederland weliswaar een voortrekkersrol in de acceptatie en bestrijding van aids had gespeeld, maar dat de aandacht langzaam verslapte. Dit terwijl elders in de wereld hiv- en aidspatiënten uit de maatschappij vielen. Het telraam bevat rode van de kunstenaar bekende mondgeblazen kralen, allemaal verschillend ten opzichte van elkaar. Othoniel vond dit een weergave dat niemand hetzelfde is. De kleur rood symboliseert zowel bloed als de kleur van het lintje, dat symbool staat voor de internationale bestrijding van hiv en aids. Het aidsfonds zag het beeld als een baken van hoop en een eerbetoon aan hen die aan de ziekte zijn overleden. Over de plaats meldt de site hiv-aidsmonument.nl, dat de De Ruijterkade, de zuidelijke oever van het IJ, weliswaar een belangrijke rol speelde bij de internationale handel, maar ook zorgde voor verspreiding van ziekten. Daarbij vond er aan de De Ruijterkade (straat-)prostitutie plaats en was het een standplaats van de methadonbus. Ook was nabij het spoor een cruiseplaats en was er een homomotorclub gevestigd. De kunstenaar zag tijdens zijn studententijd medestudenten overlijden aan aids. Vanaf november 2020 was het beeld niet zichtbaar vanwege de bouw van een pontsteiger ter plaatse. Het werd vervangen door Closer in distance van Judith de Leeuw. Op Wereldaidsdag 1 december 2021 werd het beeld teruggeplaatst. In het telraam is nu een nieuw cijfer gevormd 19.925, het aantal mensen met hiv in Nederland bij heroprichting van het monument. Nederland behandelt dan dragers van het virus met medicijnen, zodat het zich minder snel verspreid.

De Elsje Christiaensbrug (brug 2474) is een vaste brug in Amsterdam-Noord. De verkeersbrug is gelegen over het Buiksloterkanaal en ligt in de Tolhuisweg. Die laatste weg groeide in de 21e eeuw uit tot een verkeersweg tussen de Van der Pekbuurt (een relatief oude woonbuurt) en de Overhoeksbuurt (een relatief nieuwe woon/winkelbuurt met bedrijven). Die laatste buurt ontstond tijdens de ontwikkeling van het terrein rondom Gebouw Overhoeks, omgedoopt tot A'DAM Toren. Over het Buiksloterkanaal werd voor de ontwikkeling van die buurt een aantal nieuwe bruggen neergelegd, maar deze lag er al. Dat is bijvoorbeeld te zien aan het bij de brug gelegen Portierswoning Shell, dat in 2013 tot gemeentelijk monument bestempeld werd. De eerste brug alhier dateert van de midden jaren twintig, toen hier de haven van de Buiksloterveer verder werd uitgegraven tot eind/begin van het Buiksloterkanaal. De brug kreeg toen nummer 50 mee. Doordat het achterliggend terrein bijna geheel in gebruik werd genomen door de voorlopers van de Shell en Koninklijke Shell zelf, ging de brug over in “privé-eigendom en verloor dat nummer. Shell en haar voorlopers zoals de Bataafsche Petroleum Maatschappij breidden hun werkzaamheden hier steeds verder uit met als architectonische hoogtepunten het laboratorium aan de badhuiskade, de eerdere genoemde portierswoning en de Overhoekstoren. Daarna is de brug nog een keer aangepast, maar dan vermoedelijk nog steeds onder het beheer van Shell. In 2003 kocht de gemeente Amsterdam het gehele terrein van Shell en viel de brug weer onder haar beheer. Aangezien er bij de ontwikkeling van het fabrieksterrein tot woon/winkelgebied meerdere bruggen noodzakelijk waren, werd het brugnummer ingepast in de serie voor nieuwe bruggen. In 2015 werden namen bedacht voor de nieuwe bruggen en daarbij kwam de naam Elsje Christiaensbrug naar voren. De brug werd zodoende vernoemd naar de jongedame Elsje Christiaens, die als straf voor een moord gewurgd werd op de Dam en vervolgens opgehangen werd op Volewijck om te verteren in lucht en door vogels. Dat laatste werd door Rembrandt van Rijn vastgelegd in een tekening. in 2023 werd de brug voorzien van een "muurschildering" getiteld Ecologische voetafdruk.