Landsfort

De Sint-Pancratiuskerk is een rooms-katholiek kerkgebouw in Heerlen. De kerk en de parochie zijn vernoemd naar de heilige Pancratius. De romaanse kerk ligt aan het Pancratiusplein in het centrum van Heerlen. Aan hetzelfde plein liggen ook een restant van de Heerlense walmuur, de schelmentoren, het Glaspaleis en een aantal horecagelegenheden.

Het Pancratiusplein is een plein in het centrum van de Nederlandse stad Heerlen. Aan het plein liggen de Sint-Pancratiuskerk, de Schelmentoren, het Glaspaleis en diverse horecagelegenheden. Het plein grenst aan de Pancratiusstraat, de Geleenstraat en het plein de Bongerd. Voorheen lagen in dit gebied twee pleinen: het Emmaplein en het Kerkplein. In december 2015 stond hier het glazen huis voor de actie 3FM Serious Request.

De Schelmentoren in Heerlen is een middeleeuwse toren die dienstdeed als verdedigingstoren en gevangenistoren. De toren staat op het Pancratiusplein in het centrum van de stad, naast de Sint-Pancratiuskerk. Wanneer de toren precies gebouwd is, is niet met zekerheid na te gaan.

De uit breuksteen opgetrokken walmuur van Heerlen werd in 1244 aangelegd als verdedigingsmuur van de destijds aldaar bestaande militaire vesting die bekendstaat als het Landsfort Herle. De huidige omwalling bestaat uit een groot deel aan ondergrondse restanten en een kleine reconstructie bovengronds. De muur liep om de Sint-Pancratiuskerk heen en werd aan de buitenzijde omsloten door een twaalf meter brede stadsgracht, waarvan de laatste delen (op de Bongerd) rond 1899 werden gedempt. De loop van de oorspronkelijke stadswal en gracht is tegenwoordig nog in het stratenplan van het centrum van Heerlen te herkennen. De Schelmentoren maakte integraal onderdeel uit van de verdedigingslinie. De omwalling is de enig overgebleven in haar soort in Nederland en werd in 1985 aangemerkt als rijksmonument.

Het Glaspaleis is een voormalig warenhuis in Heerlen van Schunck dat in 1933 werd ontworpen door de Heerlense architect Frits Peutz. Het is een van de toonbeelden van het nieuwe bouwen in Nederland. Het Glaspaleis is sinds 2009 onder de naam SCHUNCK in gebruik als een multidisciplinair cultureel centrum met een museum voor moderne en hedendaagse kunst en architectuur, een openbare bibliotheek, een muziek- en dansschool en een brasserie.

Schunck is een voormalig mode- en warenhuisketen in Heerlen en Geleen. De firma Schunck had meerdere gebouwen in gebruik, waarvan het bekendste het Glaspaleis is, dat door de Union of International Architects tot een van de duizend meest invloedrijke gebouwen van de 20e eeuw is uitgeroepen. Opdrachtgever voor het Glaspaleis was eigenaar Peter Schunck. De firma Schunck groeide uit van een kleine weverszaak tot een concern met grootste warenhuis in Heerlen en bleef tot de verkoop aan Berden in 1995 grotendeels in het bezit van de familie van Arnold Schunck en zijn nazaten.

De Bongerd, vroeger ook kortweg Markt en tot 1915 Prins Hendriklaan geheten, is een plein in het centrum van de Nederlandse stad Heerlen. Het plein ontstond nadat de stadsgracht op deze plek kort voor 1900 werd gedempt en grenst tegenwoordig aan het Pancratiusplein, het Wilhelminaplein, de Saroleastraat en de Promenade. Rijksmonumenten als het Glaspaleis en Apotheek Claessens bevinden zich aan dit plein.

Het Savelbergklooster is een voormalig klooster in het centrum van de Nederlandse gemeente Heerlen, gebouwd naar een ontwerp van Johannes Kayser in de periode 1878-1879. Zowel de kapel als het bijbehorende woonhuis is in bezit van de door Peter Joseph Savelberg in 1871 gestichte congregatie van de Kleine Zusters van de Heilige Joseph. De kapel geniet sinds 1999 de status van rijksmonument; het witgepleisterde woonhuis vanaf 1967. Sinds 2010 is het klooster ingericht als museum.

De Theresiakapel (ook: Carmelkapel) is een bij een voormalig Karmelietessenklooster behorende kapel aan Putgraaf 1E te Heerlen. Kapel en klooster werden in 1934 gebouwd in de stijl van de Delftse School, en ontworpen door Anton Bartels. De constructie is van beton, bedekt met baksteen. In het interieur is het beton wel zichtbaar. De kapel bestaat uit vier traveeën en is een zaalkerk met rechthoekige plattegrond, de vierde travee is verhoogd en vormt het koor. In 1936 werden glas-in-loodramen geplaatst, vervaardigd door C. Alberdinck. Op de achterwand van het rechthoekige koor is een zeer groot kunstwerk aangebracht met centraal een gekruisigde Christus en diverse Bijbelse figuren: Evangelisten, apostelen en dergelijke. Dit werk werd geschapen door glazenier en schilder Jan Mammen en uitgevoerd in opaline. Drie zussen van Jan Mammen zijn ingetreden bij de Karmelietessen. Tegenwoordig zijn de Karmelietessen vertrokken uit het klooster, en heeft dit, onder de naam Luciushof, een sociaal-culturele bestemming gekregen. De kapel staat qua beheer los van het complex: het complex is eigendom van de woningstichting Weller, de kapel is eigendom van de onafhankelijke Stichting Kapel Putgraaf. De vieringen in de kapel worden verzorgd vanuit de Sint-Pancratiuskerk (Heerlen).

Aan de Gasthuisstraat 2 in de Nederlandse gemeente Heerlen ligt een voormalig woonhuis dat in de tweede helft van de 18e eeuw werd gebouwd. Het is sinds de door Peter Joseph Savelberg in 1871 gestichte Kleine Zusters van de Heilige Joseph in bezit van deze congregatie. De eveneens aan hen toebehorende kapel van het Savelbergklooster is tegen het huis aan gebouwd en huisvest vanaf 2010 een museum. In 1967 werd het woonhuis aangemerkt als rijksmonument. Dit was betrekkelijk eerder dan de ernaast gelegen kapel van het klooster, die deze status pas vanaf 1999 geniet.

Het Nederlands Mijnmuseum (voorheen Nationaal Mijnmuseum) is een museum in de Limburgse gemeente Heerlen. Het museum werd geopend op 7 november 2005 door minister van Onderwijs Maria van der Hoeven en vertelt de geschiedenis van de mijnbouw in Zuid-Limburg. Het museum is gehuisvest in het voormalig warenhuis Kneepkens aan de Dr. Poelsstraat in het centrum van Heerlen en in het schachtgebouw ("Schacht 2") van de voormalige Oranje-Nassau mijn I. In het hoofdgebouw aan de Dr.Poelsstraat in Heerlen wordt in vier verdiepingen aspecten behandeld van de steenkolenmijnbouw in Nederland. Op de begane grond (zwart) worden technische aspecten van de mijnbouw behandeld en is de mijnlampen collectie van Ir. C.E.P.M. Raedts te zien. De eerste etage (goud) behandelt de gouden tijd van de Nederlandse steenkolenmijnbouw in de jaren vijftig van de twintigste eeuw. De derde etage (grauw) laat de gevolgen van de mijnsluitingen tussen 1966 en 1974 zien. Negatieve aspecten als langdurige gezondheidsschade, werkloosheid en sociale problemen als gevolg van de mijnsluitingen komen aan bod. De vierde etage (kleur) toont positieve ontwikkelingen in de 21ste eeuw, zoals herinrichting van de mijnterreinen met nieuwe economische bestemmingen en het succes van Pinkpop in Landgraaf. Het schachtgebouw van Schacht 2, het ophaalmachine gebouw en het terrein rondom zijn sinds de opening van het museum in Pand Kneepkens in het centrum van Heerlen, slechts beperkt te bezoeken. De collectie beslaat diverse voorwerpen die voor de mijnbouw en door mijnwerkers zijn gebruikt zoals mijnlampen, afbouwhamers, stijlen, kappen en andere mijnspullen. Dit wordt ook wel de Rein Bettink Collectie genoemd. Ook de liftkooi en de uit 1897 stammende originele ophaalmachine in het ophaalmachine gebouw zijn te bezichtigen. Voor en naast het museum bevinden zich diverse treinwagons, een personen wagon, een originele stoomlocomotief van Oranje Nassaumijnen en een smalspoor. Even verderop naast het schachtgebouw bevindt zich de opening van de naastgelegen schacht (Schacht 1). De schacht is afgedekt met een betonnen deksel. De betonnen afdicht deksel van Schacht 3 bevindt zich in het iets verderop, achter de parkeergarage van het oude CBS kantoor gelegen nieuwe, in 2009 geopende, CBS gebouw. De inrichting en decoratie van achtbaan Baron 1898 in attractiepark de Efteling zijn gebaseerd op het museumgedeelte in het schachtgebouw van Schacht 2. Hiervoor heeft het ontwerpteam het museum bezocht om inspiratie op te doen. In de decoratie van de attractie, de versieringen en het logo zijn overeenkomsten te zien met het schachtgebouw.

Heerlen-Centrum is een wijk van het stadsdeel Heerlen-Stad in de gemeente Heerlen. Heerlen-Centrum bevat, naast het eigenlijke stadscentrum, ook de buurten Op de Nobel, 't Loon en Lindeveld. Heerlen-Centrum wordt ruwweg begrensd door: In het westen de autoweg N281, in het noorden door de spoorlijn Sittard - Herzogenrath, in het oosten door het dal van de Caumerbeek en in het zuiden door de Welterlaan. In het dal van de Caumerbeek ligt het voormalige hellingbos en huidige stadspark Aambos. De belangrijkste winkelstraat van Heerlen, de Saroleastraat tussen station Heerlen en het centrale Bongerdplein, is vernoemd naar de initiatiefnemer van de spoorlijn Sittard - Herzogenrath, Henri Sarolea. Heerlen-Centrum omvat - naast het winkelcentrum - vrijwel alle stedelijke voorzieningen: het station, grote kantoren zoals het hoofdkantoor van het ABP, musea zoals het Thermenmuseum, en de historische Sint-Pancratiuskerk. Ook het gemeentehuis van Heerlen bevindt zich in deze wijk.