Het Nederlands Mijnmuseum (voorheen Nationaal Mijnmuseum) is een museum in de Limburgse gemeente Heerlen.
Het museum werd geopend op 7 november 2005 door minister van Onderwijs Maria van der Hoeven en vertelt de geschiedenis van de mijnbouw in Zuid-Limburg. Het museum is gehuisvest in het voormalig warenhuis Kneepkens aan de Dr. Poelsstraat in het centrum van Heerlen en in het schachtgebouw ("Schacht 2") van de voormalige Oranje-Nassau mijn I.
In het hoofdgebouw aan de Dr.Poelsstraat in Heerlen wordt in vier verdiepingen aspecten behandeld van de steenkolenmijnbouw in Nederland. Op de begane grond (zwart) worden technische aspecten van de mijnbouw behandeld en is de mijnlampen collectie van Ir. C.E.P.M. Raedts te zien. De eerste etage (goud) behandelt de gouden tijd van de Nederlandse steenkolenmijnbouw in de jaren vijftig van de twintigste eeuw. De derde etage (grauw) laat de gevolgen van de mijnsluitingen tussen 1966 en 1974 zien. Negatieve aspecten als langdurige gezondheidsschade, werkloosheid en sociale problemen als gevolg van de mijnsluitingen komen aan bod. De vierde etage (kleur) toont positieve ontwikkelingen in de 21ste eeuw, zoals herinrichting van de mijnterreinen met nieuwe economische bestemmingen en het succes van Pinkpop in Landgraaf.
Het schachtgebouw van Schacht 2, het ophaalmachine gebouw en het terrein rondom zijn sinds de opening van het museum in Pand Kneepkens in het centrum van Heerlen, slechts beperkt te bezoeken. De collectie beslaat diverse voorwerpen die voor de mijnbouw en door mijnwerkers zijn gebruikt zoals mijnlampen, afbouwhamers, stijlen, kappen en andere mijnspullen. Dit wordt ook wel de Rein Bettink Collectie genoemd. Ook de liftkooi en de uit 1897 stammende originele ophaalmachine in het ophaalmachine gebouw zijn te bezichtigen. Voor en naast het museum bevinden zich diverse treinwagons, een personen wagon, een originele stoomlocomotief van Oranje Nassaumijnen en een smalspoor. Even verderop naast het schachtgebouw bevindt zich de opening van de naastgelegen schacht (Schacht 1). De schacht is afgedekt met een betonnen deksel. De betonnen afdicht deksel van Schacht 3 bevindt zich in het iets verderop, achter de parkeergarage van het oude CBS kantoor gelegen nieuwe, in 2009 geopende, CBS gebouw.
De inrichting en decoratie van achtbaan Baron 1898 in attractiepark de Efteling zijn gebaseerd op het museumgedeelte in het schachtgebouw van Schacht 2. Hiervoor heeft het ontwerpteam het museum bezocht om inspiratie op te doen. In de decoratie van de attractie, de versieringen en het logo zijn overeenkomsten te zien met het schachtgebouw.