Onze-Lieve-Vrouwestraat

Hemelrijck is een pand uit begin zestiende eeuw aan de Onze-Lieve-Vrouwestraat in Mechelen. Het gebouw werd opgericht omstreeks 1540 door de kunstenaarsfamilie Snellinck en maakte toen deel uit van vier huizen, de vier evangelisten. Boven de deur prijken Adam en Eva in het aards paradijs. Op de gevel (overgang tussen late gotiek en renaissance) staan het Mechelse wapenschild en twee zeemeerminnen afgebeeld. Boven de vensters wisselen frontons af met halfronde timpanen. In 1902 werd het pand fors gerestaureerd onder leiding van architect Ph. Van Boxmeer. In de twintigste eeuw deed het pand dienst als café en als theaterzaal met 55 plaatsen (Mechels Miniatuur Teater vanaf 1956). In 2012 werd de gevel gerenoveerd. Sinds 1977 is het beschermd als monument.

De Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk is een gotische kerk in Mechelen aan de Onze-Lieve-Vrouwestraat. De oudste vermelding van Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijle dateert uit 1236, toen de parochie werd opgericht. Voordien was de pastoor steeds een priester van het kapittel van de Sint-Rombouts. Van het toenmalige gebouw is er niets terug te vinden; het werd mogelijk vernield door de stadsbrand van 1342. De huidige kerk dateert uit de 14e, 15e en 16e eeuw. De kerk wordt tot de Brabantse gotiek gerekend.

De Lepelaer was een gebouw in Mechelen dat wordt toegeschreven aan Rombout II Keldermans. Het is waarschijnlijk het enige exemplaar van een burgerhuis, getekend door Rombout II Keldermans. Het gebouw staat op heden niet meer recht. Wat er nog rest zijn overblijfselen van de voorgevel van het pand, die sinds 1945 als monument worden bewaard. In 2023 werd de bescherming definitief geschrapt.

Het Hof van Cortenbach is een 16e-eeuws stadspaleis gelegen aan de Korenmarkt in Mechelen. Het paleis met een huiskapel en monumentale schouw werd tussen 1520 en 1530 gebouwd in opdracht van Jan IV van Cortenbach. Zijn vader, Ywein van Cortenbach, had eind 15e eeuw het huis Den Drake (later Den Breckpot) aangekocht. Het stadspaleis werd opgetrokken op de binnenplaats van dat huis in traditionele bak- en zandsteenstijl onder steile zadeldaken. In 1660 werd een puntgevel met een beeldhouwwerk Sint-Joris te paard gebouwd in opdracht van de daar gevestigde boogschuttersgilde. Het beeld van Lucas Faydherbe werd in 1798 door de Fransen verwijderd. In 1818 werd een afspanning met de naam Frankfort ingericht. In 1843 woedde er een dakbrand in het gebouw. Het is beschermd als monument in 1982. Na jaren van leegstand en verkrotting werd het pand in 2013 aangekocht door de stad Mechelen en in 2016 werd gestart met de restauratie.

De Hoogbrug of Grootbrug is de oudste stenen brug in België. Ze overspant de Dijle en verbindt de IJzerenleen met de Guldenstraat. De brug is een boogbrug met 4 gewelven (van resp. 6, 10, 7 en 5 m lang). De 13e-eeuwse brug is gebouwd met zandsteen en was voorzien van kantelen omdat ze deel uitmaakte van de stadsverdediging. Voordat de IJzerenleen overwelfd werd liep er een vliet, die ook door de Hoogbrug overbrugd werd. Dit kan men nog steeds zien aan de laatste boog, die gehoekt op de brug staat.

Beiaarden en Torenuurwerken Michiels (ook bekend als Huis Michiels) is een historisch atelier voor torenuurwerken en beiaarden, gelegen in Mechelen.

De Korenmarkt (ook wel Graanmarkt) is een straat in het centrum van Mechelen, die zich bevindt tussen de Mechelse Brusselpoort op de ringweg en de IJzerenleen. De markt is het op een na hoogste niveau van de stad, alleen de nabij gelegen Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk (aan de Onze-Lieve-Vrouwestraat) ligt hoger. De Korenmarkt wordt beschouwd als de plaats van de eerste bewoning in Mechelen en het beginpunt van de stad. Eeuwen later werd, ter ere van de Mechelse patroonheilige Sint-Rombout, aan de overkant van de rivier Dijle een kapel gebouwd wat leidde tot een toevloed van pelgrims, waardoor de stad gevoelig uitbreidde. In de Middeleeuwen werd de kapel vervangen door de Sint-Romboutskathedraal. De Korenmarkt werd in de 13e eeuw al vermeld onder deze naam. De oudste bebouwing op de huidige markt zijn enkele romaanse kelders onder huisnummer 47-49. De Korenmarkt is langs alle kanten omgeven door kleine zelfstandige winkels en cafés en telt verschillende historische gebouwen: De Akeley (nummer 36), dit huis stond al bekend onder deze naam in 1533. Het werd in 1727 heropgebouwd, zoals vermeld staat in de gevelsteen. Sint-Jacob (nummers 30-32), deze afspanning werd al vermeld in 1471. In de 13e eeuw stond op deze plaats het koren- of meelhuis. In 1774 werd de houten gevel vervangen door een stenen gevel. Nummer 12, het oorspronkelijke gebouw werd verwoest tijdens de Eerste Wereldoorlog en rond 1919 werd een huis in art decostijl opgetrokken naar plannen van architect Chabot. Den Duytsch/Lakenhuis/Hof van Schoofs (nummer 8). Het Vosken (nummer 9), deze huisnaam werd al in 1474 vermeld in een schepenakte. Tot 1773 stonden hier drie huizen die herbouwd werden tot een gebouw met een vos in het smeedijzeren traliewerk boven de deur. Hof van Cortenbach (nummers 23-29).

De Sinte-Mettetuin is een openbare stadstuin in het centrum van Mechelen, gelegen tussen de Bruul, de Lange Schipstraat en de Schaalstraat. De tuin was eeuwenlang een binnentuin van het vroegere klooster van Onze-Lieve-Vrouw van Leliëndaal; in de loop der jaren verworden tot een versnipperde en louter functionele buitenruimte met weinig belevingswaarde. Via een ontwerpwedstrijd in 2011 en een realisatie in 2015-2016 werd de tuin heringericht tot openbare stadstuin. De Sinte-Mettetuin is thans een groene binnenplaats, op wandelafstand van de winkelstraten, en bereikbaar via drie toegangen. Onder de tuin loopt een oude vliet. De tuin is bestemd als rustplek voor bewoners en bezoekers in het stadscentrum. Het heeft ook een culturele functie: het is een groene doorsteek in de binnenstad, waar sinds 2018 het beiaardpaviljoen ‘Adèle Colson’ (genoemd naar de Vlaamse beiaardier) staat, met daarin de kamerbeiaard van de Beiaardschool. In 2022 zijn er betonnen schaaktafels geplaatst. Bezoekers kunnen daar spelen met schaakstukken die bij het nabijgelegen Sociaal Huis te leen uitgegeven worden.

Het Hof van Schoofs is een stadspaleis aan de Korenmarkt in Mechelen uit de 15e eeuw. In de 13e eeuw stond hier al het Lakenhuis, de voorloper van de Lakenhal op de Grote Markt. In de 15e eeuw liet de familie Schoofs twee panden (Het Schaakberd en De Leeuw) samenvoegen. In 1474 verwierf Jan I Carondelet, voorzitter van het Parlement van Mechelen, het gebouw. Daarna verbleef er een Duitse handelaar, aan wie het pand zijn andere naam Den Duytsch ontleende. Midden 16e eeuw werd het pand eigendom van de wijnkoopman Claude Ritz; hij liet een torentje bouwen aan het gebouw. Het pand deed ook nog dienst als huis van de oude kruisbooggilde (vanaf 1655). In 1797 werd het door de Fransen als nationaal goed verkocht. Daarna deed het dienst als winkel, hotel en ijzerwarenmagazijn. Tot 1846 was de voorgevel versierd met een standbeeld van Sint-Joris te paard. In 1912 volgde een restauratie. Sinds 1977 is het als monument beschermd.

Brouwerij Lamot is een sedert 1994 gesloten bierbrouwerij in de Van Beethovenstraat in Mechelen in de Belgische provincie Antwerpen. De brouwerijgeschiedenis van deze locatie gaat terug tot 1627 met brouwerij De Croon. Het gebouw doet nu dienst als congres- en erfgoedcentrum.

De IJzerenleen is een van de belangrijkste centrumstraten in de Belgische stad Mechelen. Ze is gelegen tussen de Grote Markt, de Vismarkt en (via de Grootbrug) de Korenmarkt. De breedte van de straat komt door het feit dat er vroeger een vliet in het midden van de IJzerenleen lag. Hier legden in de middeleeuwen schepen aan om vis te verkopen. Over een deel van de vliet werd in 1279 een houten vloer gelegd. Op deze Visbrug werd een vismarkt gehouden. In 1380 werd de vliet hier overwelfd. De handelsfunctie werd verplaatst omstreeks 1530 naar de Zoutwerf. In de volgende jaren werd de vliet afgezet met ijzeren leuningen waaraan de straat haar naam te danken heeft. Voor het Schepenhuis, dat de IJzerenleen scheidt van de Grote Markt, lagen voor de Eerste Wereldoorlog het Vleeshuis en het gildehuis van de handboogschutters (ook Huis Sint-Rumoldus). Deze gebouwen, net als de meeste oude panden aan de IJzerenleen, werden zwaar beschadigd bij een Duits bombardement in 1914. Ze werden afgebroken en aan de IJzerenleen werden vanaf 1919 tot in de jaren 1930 nieuwe panden opgetrokken. Sinds 1 juli 2020 valt de IJzerenleen binnen de autoluwe zone van de binnenstad.

De Vismarkt is een 16de-eeuws rechthoekig plein in Mechelen, gelegen aan de noordelijke Dijle-oever tussen Drabstraat en Nauwstraat, afgezet met bakstenen kaaimuren en ijzeren leuning uit het eerste kwart van de 20ste eeuw." Op dit plein geeft de Begijnenstraat uit, genaamd naar de begijnen die hier in het begin van de 13de eeuw woonden voordat het Begijnhof werd opgericht. "Oorspronkelijk lag de vismarkt op de IJzerenleen. De geuroverlast stoorde er talloze inwoners, waaronder Margareta van Oostenrijk. Een verhuis werd door tegenstanders nog verhinderd tot na de dood van Margareta. In de erop uitgevende tot dan geheel aan weerszijden bebouwde Nauwstraat werd een deel van de huizenrij tegen de Dijle afgebroken en de vishandel werd vanaf 1531 gehouden op de vrijgemaakte locatie, heden de Vismarkt." "In 1613 bouw van overdekte galerijen, geschraagd door houten kolommen op vierkante arduinen sokkels. In 1687 plaatsen van arduinen pomp, vervangen door een gietijzeren pomp in 1865, heden verdwenen. Bakstenen kaaimuren met zandstenen speklaag; gietijzeren balusterleuning, volgens oude foto's van na 1914. De overdekte markt werd in 1953 afgebroken voor aanleg van een parking." Deze is op heden verdwenen. "Straatbeeld naar het oosten toe bepaald door het imposant hoekhuis "De Steur"; naar het zuiden toe zicht op de Dijle-overkant." . Aan de overzijde zicht op de Haverwerf. Sinds april 2011 zijn beiden verbonden door de "Van Beethovenbrug", genoemd naar Lodewijk van Beethoven (1712–1773), grootvader van de beroemde Ludwig van Beethoven, afkomstig uit deze wijk. De brug heeft bij de Mechelaars de bijnaam "Lamottige brug" gekregen, een schalkse verwijzing naar de voormalige brouwerij Lamot enerzijds en het bedenkelijke ontwerp van de constructie anderzijds. Tot 2014 vishandelsfunctie en horecazaken. Op heden een bruisende wijk in het hart van de stad, met horeca, interieurzaken en toenemende woonfunctie onder impuls van talrijke renovaties en stadsvernieuwingsprojecten zoals "het Loretteklooster" en "het Spijker". Het plein is autoluw en toegankelijk voor rolstoelgebruikers.