Vrijheidscarillon

Surround sound is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De titel verwijst naar surround sound.

Het Tuinstadhuis is een kantoorgebouw in Amsterdam in de wijk Slotermeer, aanvankelijk hoofdkantoor van het NVV en sinds 1990 een stadsdeelkantoor. Het pand werd begin jaren zestig aan het Plein '40-'45 en de Slotermeerlaan gebouwd, naar ontwerp van de architecten Jan Anthonie Lucas en Henk Niemeijer, en werd in 1964 het hoofdkantoor van de grootste Nederlandse vakcentrale Nederlands Verbond van Vakverenigingen en vervolgens na de fusie van NVV en NKV van de daar uit voortkomende Federatie Nederlandse Vakbeweging. In de jaren tachtig verhuisde de FNV naar Zoetermeer. Eind 1989 werd het gebouw door de gemeente Amsterdam in gebruik genomen als stadsdeelkantoor. De Stadsdeelraad Geuzenveld-Slotermeer (aanvankelijk Slotermeer-Geuzenveld) die van 1990-2010 bestond was hier gevestigd en gaf aan het gebouw de naam Tuinstadhuis. Vanaf 2010 werd het een van de locaties van het grotere stadsdeel Nieuw-West. Sinds 2014 is dit gebouw het enige echte kantoorgebouw van het stadsdeel en de zetel van de bestuurscommissie. De gemeentelijke loket-functies (voor bevolkingsregister, vergunningen etc.) in het stadsdeel zijn onder de naam Stadsloket Nieuw-West echter samengebracht in het voormalige stadsdeelkantoor aan het Osdorpplein. In het Tuinstadhuis was ook een aantal jaren, tot 2013, een openbare bibliotheek van de OBA gevestigd, deze bevindt zich nu aan de overzijde van de Slotermeerlaan. Naast de ingang is er aan de buitenkant van het gebouw aan het plein een grote glas-appliqué Phoenix uit 1964 van de kunstenaar Joop van den Broek (1928-1979). In 1981 kwam er een nieuw gebouw naast het toenmalige hoofdkantoor van de FNV, dit pand ontworpen door Frans van Gool met blauwe panelen aan de buitenkant staat tussen de Slotermeerlaan en de Krijn Breursstraat. Hierin kwam in 2008 een hotel, het Blue Square Hotel. Dit gebouw is in 2010 verbouwd.

De Slotermeerlaan is een straat in Amsterdam Nieuw-West. De straat loopt van west naar zuid en begint bij het circuit aan de Burgemeester De Vlugtlaan/Antony Moddermanstraat. Vervolgens gaat de straat met een bocht naar rechts en kruist dan nogmaals De Vlugtlaan. Vervolgens loopt de straat langs Plein '40-'45, kruist de Henriette Roland Holststraat/Lodewijk van Deysselstraat, de Burgemeester Röellstraat met een circuit en tot slot het J.F.Berghofplantsoen/Socratesstraat. Vervolgens loopt de straat over in de President Allendelaan. Het eerste gedeelte van de straat in een smalle woonstraat terwijl de straat daarna een belangrijke doorgaande route wordt. De straat kreeg zijn naam in 1953 en werd vernoemd naar de tuinstad Slotermeer.

Johanna Kuiperbrug (brug 614) is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De brug is gelegen over een duiker, die onder de Slotermeerlaan doorloopt. Cornelis van Eesteren tekende hier in de buurt wel een gracht in het verlengde van de Burgemeester Van Tienhovengracht. Uiteindelijk kwam er iets zuidelijker een gracht, die er juist niet op aansloot. De te overspannen vaart maakt deel uit van een ringgracht rondom een woonwijk; die ringvaart maakt een soort rechthoek ten noordwesten van de Sloterplas in Slotermeer. Aan de Slotermeerlaan werd midden jaren vijftig hard gebouwd aan deze nieuwe wijk. Om al die bevolking naar en van de stad te krijgen werd ook tramlijn 13 doorgetrokken (opening 30 september 1954) vanaf het Bos en Lommerplein, Burgemeester De Vlugtlaan, Slotermeerlaan naar de keerlus bij het Sloterplas. Die werkzaamheden werden wel opgehouden door een hevige regenval die zomer. Als grote woonblokken verrezen hier eind 1954 de Grote en Kleine Verfdoos van Allert Warners met gevelpanelen van Joseph Ongenae. De brug valt met haar meer dan zestig meter (62,50 tussen de leuningen) breedte nauwelijks op in de Slotermeerlaan. Ze geeft ruimte aan voetpaden, fietspaden, een rijstrook in beide richtingen en de trambaan, maar ook aan twee met stoeptegels beklede plateaus. De ver uit elkaar staande balustrades zijn uitgevoerd in massief aandoende grove steenachtige blokken, die grauwgrijs zijn; een opvallende tegenstelling met de fleurige Grote en Kleine Verfdoos. De westelijke brugrand ligt daarbij nog westelijker dan de rooilijn van de achtergevel van de Grote Verfdoos. De duiker is in vergelijking daarmee bescheiden uitgevoerd. In het brugdek, dat in de laan amper een verhoging laat zien, zijn lantaarnpalen geplaatst en bomen geplant. Het ontwerp is afkomstig van Dick Slebos van de Dienst der Publieke Werken, die ook de gelijktijdig gebouwde bruggen Ferdinand Bordewijkbrug en Dirk de Waterduikerbrug ontwierp. Op 18 augustus 2020 besloot Amsterdam de brug te vernoemen naar schrijfster, feministe en socialiste Johanna Kuiper (Johanna Engelberta Kuiper; Warga 10 maart 1896 – Semarang, 2 maart 1956). Ze gaf ook steun aan Joodse onderduikers tijdens de Tweede Wereldoorlog, vandaar dat ze in 2015 postuum onderscheiden werd met Yad Vashem-onderscheiding.

Aat Breur-Hibmabrug (brug 615) is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De voet- en fietsbrug met een breedte van circa 3,60 meter is gelegen in de Frans Bastiaansestraat en overspant een ringwater om de wijken rond de kruising Slotermeerlaan en Burgemeester Röellstraat. Ze eindigt op de Krijn Breurstraat. De betonnen brug op betonnen paalfundering is ontworpen door Cornelis Johannes Henke en de Dienst der Publieke Werken na het tijdperk van Piet Kramer. Henke zou circa 37 bruggen voor Amsterdam ontwerpen. De brug is circa 11,50 meter lang met een dito doorvaartbreedte, maar deze is net als de doorvaart hoogte van 0,64m +NAP (bij waterstand 2,10m –NAP) puur indicatief. De onderdoorvaart is afgerasterd, Het bouwwerk dateert uit 1954/1955. In april 1954 werd ze samen met brug 613 en brug 618 aanbesteed. Op 11 oktober 2022 besloot de gemeente Amsterdam de brug te vernoemen naar Aat Breur-Hibma, tekenares en overlever van Ravensbrück. De brug sluit aan op de Karel Breurstraat, vernoemd naar haar man Krijn Breur, in 1943 gefusilleerd.

Brug 613 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. Ze is gelegen over een watergang met aan de noordkant de Jan van Louterstraat en het Jan van Louterpad in Slotermeer. Aan de zuidkant liggen de Carry van Bruggenstraat en de Du Perronstraat. De brug stond nog niet aangegeven op de plattegronden van het Algemeen Uitbreidingsplan van Cornelis van Eesteren. De Burgemeester van Tienhovengracht zou daar naar het westen doorlopen; iets noordelijker van waar het door brug 613 overspande water ligt. De brug is aangelegd in de late jaren vijftig, toen hier volop gebouwd werd. Ten zuiden van het water kwamen woningen; ten noorden daarvan een aantal scholen. De brug sluit aan beide kanten aan op groenstroken die de oevers vormen. Op de noordelijke strook kwam in de 21e eeuw een voet-/fietspad te liggen, het Jan de Louterpad. Het ontwerp van de brug is afkomstig van de Dienst der Publieke Werken waar toen de esthetische architecten Dick Slebos en Dirk Sterenberg los van elkaar dan wel samen aan brugontwerpen werkten. De brug van Slebos is uitgevoerd in de standaardkleuren van destijds: wit schoonbeton met blauwkleurige leuningen. De leuningen hebben een enigszins trogachtige vorm. Een bijzonderheid aan de brug zijn de twee lantaarns. Deze staan hier op de westelijke balustraden op de landhoofden. Door de verlichting in de brug te integreren, is een elektriciteitskastje van het GEB bewaard gebleven.

Communicatieapparatuur of Schakelbord is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het is een creatie van Jos Wong. Hij werd door de Dienst der Publieke Werken gevraagd een plastiek te leveren voor een gebouw aan de Lodewijk van Deysselstraat 16/Van Moerkerkenstraat 17-19, waarin een politiebureau en telefooncentrale werd gevestigd. Ook andere telefooncentrales in de omgeving werden voorzien van beeldhouwwerken, zie bijvoorbeeld Straalcompositie van Henk Zweerus. In het gebouw zou zich ook een werk van Simon Erb bevinden.

De Ferdinand Bordewijkbrug (brug 616) is een vaste brug in de wijk Slotermeer in het stadsdeel Amsterdam Nieuw-West. De brug over een duiker vormt de verbinding tussen de Louis Couperusstraat en de Henriëtte Roland Holststraat. Aan de westzijde staat het gebouw en gemeentelijk monument Louis Couperusstraat 133, Amsterdam. De brug en gracht maakten nog geen deel uit van het ontwerp dat Cornelis van Eesteren in 1939 voor de woonwijk maakte; hij had hier geen water ingetekend, maar een groenstrook. De brug dateert van 1954/1955 toen de woonwijk ten noorden van de Sloterplas verrees. Het uiterlijk van deze brug doet enigszins aan de Amsterdamse Schoolstijl denken. De walkanten en landhoofden zijn uitgevoerd in baksteen en de brug heeft hier een dito overspanning met ontspanningsboog. De brug heeft aan de zijkanten boven de uiteinden van de duiker een natuurstenen rand met natuurstenen balusters, waarin een metalen balustrade hangt. De brug, die veel overeenkomsten vertoont met de Dirk de Waterduikerbrug, is ontworpen door Dick Slebos van de Dienst der Publieke Werken. Het vele baksteen lijkt daarbij wel van de hand te zijn van Piet Kramer, die in 1952 bij de dienst vertrok. Van zijn directe opvolgers, waaronder Slebos, is bekend, dat zij zich soms door Kramers werk lieten inspireren. De brug werd samen aanbesteed met brug 614 en de Dirk de Waterduikerbrug. De brug ging vanaf haar oplevering naamloos door het leven als brug 616. De gemeente Amsterdam vroeg in 2016 aan de Amsterdamse bevolking om mogelijke namen voor dergelijke bruggen. Een voorstel deze brug te vernoemen naar schrijver Ferdinand Bordewijk werd in maart 2018 goedgekeurd en opgenomen in de Basisadministratie Basisregistraties adressen en gebouwen. De straten die de brug met elkaar verbindt zijn eveneens vernoemd naar schrijvers (Henriëtte Roland Holst en Louis Couperus).

De Burgemeester De Vlugtlaan is een straat in Amsterdam Nieuw-West. De straat werd in 1952 vernoemd naar Willem de Vlugt (1872-1945), burgemeester van Amsterdam van 1921 tot 1941, toen hij na de Februaristaking uit zijn functie werd gezet. De Burgemeester De Vlugtlaan ligt tussen de Ringspoorbaan en de Haarlemmerweg in Slotermeer. De straat ligt in het verlengde van de Bos en Lommerweg en begint bij de dijk van de Ringspoorbaan. Aan de brug over de sloot langs de spoordijk is een plaquette bevestigd die herinnert aan de opening op 7 oktober 1952 door Koningin Juliana van de tuinstad Slotermeer als eerste stadsuitbreiding buiten de Ringspoordijk. Metrostation De Vlugtlaan ligt sinds 1997 aan de straat en is er naar vernoemd. Van 1986 tot 2000 lag er hier ook een NS station, waarvan de opgang aan de andere kant van het huidige metrostation was. Van de Bos en Lommerweg tot aan de Slotermeerlaan rijdt GVB-tramlijn 7 door de straat. De Burgemeester De Vlugtlaan vormt sinds 2010 het hart van het beschermd stadsgezicht in Slotermeer, het Van Eesterenmuseum, dat tevens gevestigd is op nr. 125 aan deze straat. Op de voorgevel van een voormalige meisjesschool is Schoolfiguren van Harry op de Laak terug te vinden. Het laatste stuk tussen de Slotermeerlaan en het circuit bij de Antony Moddermanstraat ligt in een bocht naar rechts met brede middenberm met een busbaan.

Louis Couperusstraat 133, Amsterdam is een gebouw aan de Louis Couperusstraat in Amsterdam Nieuw-West.

De Burgemeester Röellstraat is een straat in Amsterdam Nieuw-West. De straat loopt van het metrostation Jan van Galenstraat en ligt in het verlengde van de Jan van Galenstraat. De straat loopt vervolgens in westelijke richting tot het Lambertus Zijlplein. De familienaam Röell wordt uitgesproken als Reu-el, daarom staat het trema op de letter o. Een veelgemaakte fout is de uitspraak Ro-el door mensen die denken dat het trema op de e staat zoals in Joël. De straat kreeg zijn naam in 1952 en werd vernoemd naar Antonie baron Röell (1864-1940), burgemeester van Amsterdam van 1910 tot 1915, daarna commissaris van de Koningin voor Noord-Holland. De straat is, net als de Cornelis Lelylaan, gedeeltelijk verhoogd aangelegd met ongelijkvloerse, maar ook gelijkvloerse, kruisingen. Over de Burgemeester Cramergracht en de Burgemeester Van de Pollstraat liggen een brug en een viaduct van Piet Kramer uit 1953; brug nr. 604 staat sinds 2011 op de gemeentelijke monumentenlijst. Bij de kruising met de Slotermeerlaan is er een rotonde, het Burgemeester Röellcircuit met voor het tramverkeer net als een Grand Union afslaande bewegingen in alle richtingen. Het gedeelte tussen de Slotermeerlaan en de Burgemeester Van Leeuwenlaan werd opengesteld in 1954 en de aansluiting op de Colijnstraat kwam in 1961 tot stand. Na de bouw van Brug 650 kwam er aan de zuidzijde een weg voor bestemmingsverkeer. In 1974 bij de komst van tramlijn 13 werd de hooggelegen weg opengesteld tot het Lambertus Zijlplein maar was alleen bestemd voor bestemmingsverkeer. In 1984 kwam dit gedeelte voor het doorgaande verkeer in gebruik bij de aansluiting op de Abraham Kuyperlaan. Nauwelijks 12 jaar later werd het voor het doorgaande verkeer alweer buiten gebruik gesteld en het verhoogd liggende deel tussen de Van Leeuwenlaan en het Lambertus Zijlplein is in 2000 afgegraven waarbij de viaducten zijn gesloopt. Sinds 2001 ligt hier een gelijkvloerse trambaan. In 1991 vestigde de Hersteld Apostolische Zendingkerk zich in het bankgebouw(tje) Burgemeester Röellstraat 199. Tussen de Slotermeerlaan en het Lambertus Zijlplein rijdt tramlijn 13 sinds 1974. Tussen de Jan van Galenstraat en de Slotermeerlaan rijdt lijn 13 sinds 1989 door de straat. In 2019 werd door de kunstenaar Bastardilla een muurschildering getiteld Memories geplaatst op de flat op de kruising met de Dr. H. Colijnstraat. In 2024 volgde de muurschildering Drie zeilschepen van Matthieu Pommier op een blinde gevel aan de Burgemeester Van Leeuwenlaan. Eind 2022 werd begonnen met de herinrichting van de straat waarbij de rijbanen worden versmald, de trambaan wordt rechtgetrokken met meer ruimte voor fietsers en voetgangers, groen en extra woningen. Er is een 30 kilometer zone gerealiseerd.

De Tineke Guilonardbrug is een vaste brug in Slotermeer in Amsterdam Nieuw-West. Ten noordoosten van de brug ligt het Gerbrandypark. De liggerbrug is gelegen in de Burgemeester Eliasstraat en overspant de Burgemeester van Tienhovengracht. De brug is aangelegd ter ontsluiting van Slotermeer-Noord. De brug komt al voor op de plattegrond uit 1939 van Cornelis van Eesteren voor het uitbreidingsplan Slotermeer. Uitvoering van dit plan werd in verband met de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog met tien jaar vertraagd. Het ontwerp stamt uit de jaren 1955/1956 toen de Dienst der Publieke Werken nog de bruggen voor de stad ontwierp. Het Piet Kramertijdperk was toen net achter de rug, maar zijn opvolgers lieten zich nog vaak door Kramers werk inspireren bij hun ontwerpen. Het ontwerp voor deze brug is toegewezen aan Dick Slebos, die meerdere bruggen voor deze wijk heeft ontworpen. De brug vertoont een hoge graad van gelijkenis met Kramers bruggen, waarvan brug 609 in de buurt ligt. Slebos nam enigszins de Amsterdamse Schoolstijl van Kramer over. Deze is hier niet in de gehele brug doorgevoerd, maar zeker te herkennen in de landhoofden van baksteen; de afwisseling van horizontaal en verticaal geplaatst metselwerk en de afwisseling tussen baksteen en graniet. Wat dat betreft lijken ook de brugpijlers van Kramers hand. Als extraatje zijn nabij de brug ook zitjes te vinden, die uitkijken over de brug en het water. De modernisering van de bouwmaterialen is voornamelijk terug te vinden in het betonnen brugdek. De smeedijzeren balustrades zijn hier eenvoudig gehouden. Het geheel wordt gedragen voor 126 betonnen heipalen. De brug was vanaf haar bouw aangeduid met een nummer 611. De gemeente Amsterdam vroeg in 2016 aan de Amsterdamse bevolking om mogelijke namen voor dergelijke bruggen. Veel inzendingen (onder andere J.C. Bloembrug) werden niet gehonoreerd, maar deze brug kreeg de naam Tineke Guilonardbrug. Het is een vernoeming naar verzetsheld Tineke Guilonard (1922-1996), lid van verzetsgroep CS-6, werd opgepakt en overleefde diverse concentratiekampen. Meerdere bruggen en straten in deze buurt werden naar verzetshelden vernoemd.