Lijnden (Haarlemmermeer)

Het Gemaal Lynden, ook wel De Lynden, in het gelijknamige dorpje Lijnden is een gemaal in de Haarlemmermeer.

De Amsterdamse Baan, of T106, is een ontsluitingsweg in Lijnden die de Ookmeerweg in Amsterdam Nieuw-West verbindt met de A9 in Haarlemmermeer. Aan de oostkant begint de Amsterdamse Baan waar de Ookmeerweg eindigt, en volgt daarmee de Amsterdamse stadsroute s106, bij de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder en de Wijsentkade met een brug. Deze ophaalbrug, een viaduct over de Ringvaart en de Akerdijk, door de provincie aangeduid als de Lijnderbrug, ligt meer dan 4 meter hoog. De Amsterdamse Baan is de enige ontsluitingsweg voor het bedrijventerrein Airport Business Park Lijnden (Lijnden-Oost). Daar bevinden zich bedrijven en organisaties die met de luchthaven Schiphol te maken hebben, zoals het hoofdkantoor van Corendon, een kantoor van de IATA, en een hotel (Park Plaza Amsterdam Airport). Aan de zuidwestkant sluit de Amsterdamse Baan aan op de A9 (aansluiting Badhoevedorp) en op de Schipholweg (N232). Langs de Amsterdamse Baan ligt een gescheiden fietspad, dat deel uitmaakt van het fietsroutenetwerk en daarmede verbindt met Badhoevedorp, Osdorp, Lijnden en Schiphol.

Het Lutkemeerpark is de officieuze benaming van een park in het westen van de Lutkemeerpolder.

Het Lutkemeer was een klein meertje (lutke = klein) aan de noordoostelijke oever van de vroegere Haarlemmermeer. Ten noorden en oosten werd het begrensd door Osdorp, ten westen door Raasdorp en ten zuiden door Nieuwerkerk. Na de droogmaking van de Haarlemmermeerpolder in 1852 bleef het Lutkemeer nog enige tijd bestaan, maar werd in de jaren 1864-1865 ook drooggemaakt. De Lutkemeerpolder werd net als de nabijgelegen Haarlemmermeer bemalen met een stoomgemaal, dat in 1925 elektrische aandrijving kreeg. In 1975 werd dit gemaal door een nieuw gemaal vervangen. Tegenwoordig is Lutkemeer en Ookmeer een wijk van de Nederlandse gemeente Amsterdam.

De Etnastraat is een weg in Amsterdam Nieuw-West.

Langs de Etnastraat in Amsterdam Nieuw-West staat een serie van titelloze artistieke kunstwerken binnen de categorie toegepaste kunst, gevangen onder de noemer speelplastieken. Jos Wong ontwierp rond 1968 eenentwintig plastieken in felle kleuren voor het Delflandplein. Het ging om stalen constructies op pootjes, die de jeugd op het plein moesten uitnodigen erop te spelen. Ze worden gekarakteriseerd door golfvormen. Enig nadeel was destijds dat de objecten op een tegelondergrond werden gezet, vallende kinderen bezeerden zich behoorlijk als ze er vanaf vielen. Het Delflandplein kent een geschiedenis van herinrichtingen en bij een van die herinrichtingen werden de speelobjecten verwijderd en verhuisd naar een opslagplaats. Negentien van de eenentwintig objecten vonden echter in 2015 een nieuwe plaats in de berm van de Etnastraat, waar ze langs een voetpad staan opgesteld. De kleuren zijn verwijderd; ze blinken in het zonlicht.

De Lijnderbrug is een ophaalbrug tussen de Amsterdamse Baan (T106) in Lijnden (gemeente Haarlemmermeer) in de provincie Noord-Holland en de Ookmeerweg (s106) in Amsterdam Nieuw-West. De brug overspant, op meer dan 4 meter hoogte, de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder en de Akerdijk, 500 meter ten zuidoosten van het Gemaal De Lynden. De brug is ook de verbinding tussen enerzijds Badhoevedorp, het bedrijventerrein Airport Business Park Lijnden (Lijnden-Oost) en de Rijksweg A9 en de provinciale weg Schipholweg (N232) en anderzijds Osdorp en de wijk De Aker. De brug is voorzien van geluidsschermen om overlast voor bewoners van de Akerdijk te verminderen. Naast de rijbanen voor auto's is er een gescheiden fietspad, dat deel uitmaakt van het fietsroutenetwerk tussen Schiphol, Badhoevedorp, Lijnden en Osdorp.

De Sint-Franciscus van Saleskerk is een voormalige rooms-katholiek kerkgebouw in Lijnden in de Nederlandse provincie Noord-Holland, op de hoek van de Schipholweg en de Hoofdweg. De kerk is in 1859 gebouwd naar ontwerp van Theo Molkenboer als zaalkerk en was de eerste katholieke kerk in de Haarlemmermeerpolder. In 2002 is het godshuis aan de eredienst onttrokken. De katholieken van Lijnden vallen sindsdien onder de Badhoevedorpse parochie. Het uit 1909 daterende orgel van L. Ypma & Co. is in 2007 gedemonteerd en overgebracht naar een kerk in Franeker. De Franciscus van Saleskerk en de uit 1863 daterende pastorie aan de Hoofdweg staan op de gemeentelijke monumentenlijst van Haarlemmermeer. De kerk is tijdens de jaarlijkse open monumentendag te bezichtigen. In 2008 zijn de kerk en pastorie verbouwd tot kantoorruimte. De gevels zijn toen gerestaureerd. Het ICT bedrijf Wortell werd de gebruiker van de gebouwen.

Wijsentkade is een kade (en deels voetpad) tussen de Lutkemeerpolder de Osdorper Bovenpolder en de Middelveldsche Akerpolder in Amsterdam Nieuw-West.

Brug 1875 is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De voetgangersbrug verzorgt de verbinding tussen de Bergenbuurt in de wijk De Aker (West) en het Zwarte Pad, een voet- en fietspad op de oostelijke dijk van de Ringvaart Haarlemmermeer. De brug ligt aan het eind van de straat La Meye vernoemd naar de gelijknamige berg La Meije. Daar waar die berg een hoogte haalt van 3984 meter, ligt de brug over een ringsloot binnen de Middelveldsche Akerpolder beneden zeeniveau. Anders dan andere bruggen in de buurt heeft de brug een “klassieke” uitstraling. Tussen betonnen borstweringen en landhoofden ligt een houten overspanning. De brug is rond 1994 gebouwd. Ze heeft een zusje in brug 1877. Naast deze voetgangersbrug staat een iconische lantaarnpaal van Friso Kramer, bekend vanwege de taps lopende verlichtingsbak.

De Animaris rhinosceros transport is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het kunstwerk is ontworpen door kunstenaar en uitvinder Theo Jansen. Hij is vooral bekend vanwege zijn bewegende objecten in de vorm van strandbeesten, voornamelijk van skeletten van plastic, die eenmaal in beweging gekregen zichzelf in beweging houden. Dat is ook het geval bij dit metalen/polyester gevaarte, al lijkt dat bij de eerste blik op het monster met de afmetingen van 6 bij 5 bij 4,7 meter en een gewicht van rond 3000 kilogram niet mogelijk. Het zeemonster wordt aangeduid als Animaris rhinoceros transport, dat verwijst naar dier (ani), zee (maris), neushoorns (rhinoseros) en vervoer (transport). Het heeft echter meer weg van de krab. Het dier werd op zijn beweeglijkheid niet op het strand getest (de kunstenaar was bang dat het in het zand zou blijven steken) maar op de landingsstrip van Vliegkamp Valkenburg. Het werd op 18 september 2004 naar plaats getrokken door een aantal genodigden (de uitgenodigde jongeren lieten het afweten); het werd vervolgens op een fundering middenin de Albardagracht gezet nabij het Kruisherenpad. In 2014/2015 werd het beest verhuisd in het Businesspark Osdorp, Ookmeerweg, hoek Etnaweg. Het monster moest daarbij wel gekooid worden. Het zou ongekooid zo maar via de Lijnderbrug aan de stad kunnen ontsnappen. Animaris rhinoceros transport is “de nakomeling” van de veel kleinere Animaris spissa carta, van karton van 0,3 bij 04, bij 0,4 meter, ze heeft in Animaris rhinoceros tabloi en Animaris rhinoceros lignatus (van hout) verre neven. De kunstenaar bracht niet veel later een zelfbouwpakket in de handel gebaseerd op zijn kartonnen proefexemplaar. In zijn boek De grote fantast/The great pretender duidt de kunstenaar het aan als vervoermiddel voor de toendra.

Raasdorp of Raesdorp is een voormalig vrij ambacht en dorp, na 1632 buurtschap, die tussen het Lutkemeer en het Spieringmeer in lag. Het Spieringmeer ging later op in het Haarlemmermeer. Het lag dicht bij Oud Osdorp en ten westen van de huidige Lutkemeerweg. Volgens de kaart uit 1790 van J. de Sauvage en kl.Vis bestond de buurtschap toen uit een aantal huizen, de Bovenmolen en waren er een viertal wegen. De 'Wijsentkade' vormde de noordelijke begrenzing, de 'Raesdorperkade' lag aan de oostkant langs het Lutkemeer. Aan de zuidkant werd de buurtschap begrensd door de 'Nieuwerkerker Leede', een smalle verbinding tussen het Lutkemeer en het Spieringmeer, aan de westkant grensde het Spieringmeer, later Haarlemmermeer. Oorspronkelijk strekte Raasdorp zich verder naar het noordwesten uit richting 'Polanen' (thans Halfweg), maar hier heeft de 'Waterwolf' in de loop der eeuwen veel land weggevreten. Het 'Raesdorperpad' verbond Raesdorp met de Oostdorperwech, hier ligt nu de Raasdorperweg. Het gebied behoort sinds 1921 tot de gemeente Amsterdam, maar het eigendom was eigenlijk al veel eerder verworven. Amsterdam kocht de ambachtsheerlijkheid waartoe Raasdorp behoorde al in 1529 van Reinoud III van Brederode. In vroeger tijden was het een van ouds voornaam dorp en had onder meer een rechtbank met drie schepenen. De inwoners leefden voornamelijk van veeteelt en visserij. In 1632 werd het dorp door een storm en overstroming vrijwel geheel verzwolgen door het Spieringmeer waarna er nog 6 tot 8 huizen overbleven. Uit de restanten van het vrijwel verdronken dorp ontstond later de buurtschap die sinds 1816 behoorde tot de gemeente Sloten. Het langs het Haarlemmermeer gelegen deel van de buurtschap verdween bij de aanleg van de Haarlemmermeerpolder en het restant van de buurtschap verdween na de inpoldering van het Lutkemeer. Bij de aanleg tussen 1840 en 1845 van de Ringvaart van de Haarlemmermeer werd de landtong Raasdorp doorsneden. De zuidwestelijke helft kwam in de nieuwe droogmakerij te liggen, deze is nog steeds te herkennen aan een afwijkende verkaveling. Ook ligt er in de Haarlemmermeer een Raasdorperweg. De noordoostelijke helft werd na de droogmaking van de Lutkemeer in 1865 onderdeel van de nieuwe Lutkemeerpolder en vervolgens uitgeveend. Hier stond tot 1975 langs de Ringvaart ook het stoomgemaal, na 1925 elektrisch gemaal, van de Lutkemeerpolder. De huidige Raasdorperweg, die van de Osdorperweg naar de Ringvaart loopt, is bij een raadsbesluit van 7 mei 1929 vernoemd naar deze buurtschap. Aan de overkant van de Ringvaart in de Haarlemmermeer loopt de Raasdorperweg door en volgt daar de contouren van een landtong die bij de aanleg van de ringdijk doorsneden is. De verkaveling op de voormalige landtong volgt nog die van het oude land. De huidige Westrandweg loopt vlak ten oosten van de Raasdorperweg, ongeveer op de plaats waar vroeger de buurtschap lag. Ondanks dat het Raasdorp is verdwenen bestaat de naam nog steeds echter voor het knooppunt Raasdorp, alhoewel dit zich in de vroegere Haarlemmermeer aan de andere zijde van de Ringvaart bevindt. Op het Osdorpse deel van Raasdorp bevonden zich sinds de jaren zestig slibvelden (met de Slibveldenweg). Voor de aanleg van de Westrandweg werd hier een zanddepot gelegd, dit is in 2017 omgevormd tot een heuvel en een natuurgebiedje met de naam Raesberg.