Vliegveld Texel

Het Luchtvaart- & OorlogsMuseum Texel (LOMT) is een museum op Vliegveld 'De Vlijt' op het eiland Texel.

Zuid-Eierland is een buurtschap in het dorp De Cocksdorp in de gemeente Texel in de provincie Noord-Holland. Zuid-Eierland ligt in de polder Eierland van het Nederlandse waddeneiland Texel. De plaats ligt in het zuiden van de polder. Van oorsprong ligt de plaats in de kwelder tussen de eilanden Eierland en Texel. De kwelder was ontstaan nadat in 1610 de Zandijk die de twee eilanden met elkaar verbond, werd aangelegd. In 1835 richtte de uit Antwerpen afkomstige Nicolas Joseph De Cock samen met enkele andere heren een NV op die de kwelder tussen Eierland en Texel zou inpolderen voor agrarisch gebruik. In de nieuw aangelegde polder Eierland werd in 1836 ook een dorp gesticht dat aanvankelijk Nieuwdorp heette, maar dat later naar hem genoemd werd: De Cocksdorp. Wat later werden nog twee woonkernen gesticht: Midden-Eierland en Zuid-Eierland. Vlak bij de plaats ligt het vliegveld van Texel. Tegenwoordig is het vliegveld het middelpunt van diverse activiteiten met name door de sportvliegtuigen uit binnen- en buitenland, die zorgen voor rondvluchten, parachutisten, zweefvliegtuigen, reclamevluchten. Ook landen en stijgen er helikopters op die zorgen voor de bevoorrading van de booreilanden in de Noordzee.

De Slufter is een grotendeels door duinen omsloten strandvlakte op het Nederlandse waddeneiland Texel, die in open verbinding met de Noordzee staat, waardoor een kwelderlandschap is ontstaan. De Slufter is deel van het Nationaal Park Duinen van Texel. Het gebied is eigendom van Staatsbosbeheer. Het heeft een oppervlakte van ruim 700 hectaren (land en water). In de zuidoostelijke hoek is een uitzichtpunt en een entree. In het zuidelijke deel van het gebied kan men “struinen”. Dit gedeelte is vermoedelijk de meest belopen kwelder van Europa. Meer noord- en westwaarts ligt een groot rustgebied. In strikte zin is “de slufter” de naam van de kreek/kreken die door het gebied stroomden. De “Vlakte van de Slufter” - ook wel de Sluftervallei of het Sluftergebied - wordt heden ten dage ook meestal kortweg als “De Slufter” aangeduid. Tegenwoordig spreekt men ook op andere plaatsen - bijv. op andere Nederlandse waddeneilanden - van slufters en sluftervorming, om door de duinen ingesnoerde strandvlaktes aan te duiden, waar de invloed van eb en vloed aanwezig is. Deze termen zijn toponiemen; ze zijn afgeleid van De Slufter op Texel.

Waal en Burg (ook geschreven als Waalenburg) is een polder en natuurgebied bij De Koog op Texel. Het natuurgebied vormt een onderdeel van de bezittingen van Natuurmonumenten in het Lage Land van Texel. Het oudste deel ervan werd in 1909 aangekocht. In Waal en Burg leven veel weidevogels en veel planten, waaronder orchideeën, grote ratelaars, schorrekruid, zeekralen en koekoeksbloemen. Eerst was het natuurgebied een kwelder, dit is nog steeds terug te zien aan de oude kreken. In 1654 ontstond de polder Waal en Burg door de bouw van de Ruigendijk. Door het natuurgebied loopt een wandelroute met een lengte van 5,5 kilometer. Om de polder heen loopt de Waal en Burgerdijk, een voormalige zeedijk uit 1436. Deze dijk brak herhaaldelijk door en daarbij werden de wielen of walen gevormd. Bij herstel van de dijk werd die in een boog om het meertje heen gelegd. Voorbeelden hiervan zijn de Weegeswaal en Waaswaal. Langs en over de dijk loopt nu een fietspad van De Waal tot aan de Ruigendijk. In 1934 werd de weidemolen De Kemphaan gebouwd om een deel van de polder onder water te zetten, in een vergeefse poging om het broedgebied van de kemphaan te behouden. In 2021 werd natuurcentrum De Marel van Natuurmonumenten geopend. Het is het eerste en enige Natuurmonumenten bezoekerscentrum op Texel. De naam Marel is het Texelse woord voor grutto. Het centrum beschikt over een koffiepunt, winkeltje, Speelnatuur van OERRR, het jeugdprogramma van Natuurmonumenten, en is het startpunt van veel wandel- en fietsroutes, ook voor mensen met een rolstoel. Ook Vogelinformatiecentrum Texel is in de Marel ondergebracht. Het Vogelinformatiecentrum heeft naast de huidige locatie aan de Kikkertstraat, nu een tweede onderkomen in Natuurcentrum De Marel van Natuurmonumenten en zal deze ook exploiteren.

Het waterschap Texel is een voormalig waterschap in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Het waterschap werd ingesteld op 1 januari 1970 en bestond tot 1994. In dat jaar ging het waterschap op in het waterschap Hollands Kroon. Voorgangers van het waterschap waren zes kleinere waterschappen, waarvan de belangrijkste waren de Dertig Gemeenschappelijke Polders (ruim 6000 ha) en de polder Eijerland (ruim 3000 ha). De overige vier polders waren alle kleiner dan 1000 ha: de Prins Hendrikpolder, de polder Het Burger Nieuwland, de polder Hoornder Nieuwland en de Kuil, en de polder Waal en Burg op Texel. Naast waterkeringen en de daarmee samenhangende kunstwerken, had het waterschap bijna 150 km weg in beheer. In 1987 verkocht het waterschap het natuurgebied De Schorren, ter grootte van 1.300 hectaren, aan Natuurmonumenten.

Texel (; uitspraak in het Tessels en meestal ook in het Standaardnederlands: Tessel) is het grootste Nederlandse Waddeneiland. Het behoort tot de provincie Noord-Holland. De gemeente Texel beslaat het gehele eiland plus het onbewoonde eilandje Noorderhaaks. Het eiland heeft een landoppervlak van ongeveer 170 km². De lengte van Texel is 20 km en de gemiddelde breedte 8 km. De oppervlakte van de gemeente is 585,96 km², waarvan het grootste gedeelte (416,14 km²) binnen- en buitenwater. Texel heeft 13.946 inwoners (1 januari 2026, bron: CBS). Van de beroepsbevolking van ruim 3.500 mensen werkt ca. 17% in de landbouw.

De opstand van de Georgiërs (Georgisch: ტექსელის აჯანყება, t'ekselis ajanq'eba), op Texel ook wel de Russenoorlog genoemd, was een grootschalige muiterij aan het einde van de Tweede Wereldoorlog van Georgische troepen die deel uitmaakten van de Duitse Wehrmacht. De opstand op het eiland richtte zich tegen de aan de verliezende hand zijnde Duitsers. Hij begon in de nacht van 5 op 6 april 1945 en eindigde op 20 mei 1945 toen het Canadese leger op Texel aankwam, meer dan twee weken na het einde van de oorlog in Nederland. Onder de Georgische opstandelingen, de Duitse militairen en de Texelse burgerbevolking vielen in totaal ten minste 1000 doden.

Bargen is een buurtschap op het eiland Texel in de Nederlandse provincie Noord-Holland, en ligt net ten noorden van het dorp De Waal. Bargen ontstond ooit in de polder Barningen, en was daarvan de kern. Bij een schouw in 1561 werd, door een door de Staten van Holland en West-Friesland benoemde commissie die de onregelmatige belastingafdracht moest controleren, de polder Barningen genoemd als de polder met de 'bijna kwaadste' grond van heel Texel. De grond van Barningen was per morgen niet meer dan 50 stuivers waard, terwijl andere polders belastbaar waren voor 10 carolusguldens per morgen. Er staat in de buurtschap nog een oude boerderij, die al in 1742 werd genoemd en toen bewoond werd door ene Reijer Vlaming. De weg die Bargen heet, die van Zaandammerdijk bij De Waal in zuidoostelijke richting tot de Oosterenderweg loopt, is de weg van de buurtschap Molenbuurt, genaamd Molenbuurtswegje.

Eierland is sinds de 17e eeuw het noordelijke deel van het Nederlandse waddeneiland Texel, en was daarvoor vier eeuwen lang een apart eiland.

De Eierlandse Polder is een polder in het noordelijke deel van het Waddeneiland Texel, in de provincie Noord-Holland. De polder werd in 1835 aangelegd door inpoldering van uitgestrekte kweldergebieden tussen het oude Texel en het voormalige eiland Eierland. Met de aanleg van de polder kreeg Texel bijna zijn huidige vorm en oppervlakte. In de polder liggen onder meer het dorp De Cocksdorp en de buurtschappen Midden-Eierland en Zuid-Eierland. De enige latere inpolderingen zijn die van polder Het Noorden en de Eendragtpolder in 1846. De oppervlakte van de polder is 32,5 km², ongeveer 1/5 deel van het eiland.

Midden-Eierland is een buurtschap bij het dorp De Cocksdorp in de gemeente Texel in de provincie Noord-Holland. Midden-Eierland ligt in de polder Eijerland van het Nederlandse waddeneiland Texel. De buurtschap ligt bijna in het midden van de polder. Het is de kleinste woonkern van die polder. De buurtschap ligt op de plaats van de oorspronkelijke kwelder tussen de eilanden Eierland en Texel. De kwelder was ontstaan nadat in 1629 de Zandijk die twee eilanden met elkaar verbond, werd aangelegd. In 1835 richtte de uit Antwerpen afkomstige Nicolas Joseph De Cock samen met enkele andere heren een NV op die de kwelder tussen Eijerland en Texel zou inpolderen voor agrarisch gebruik. In de nieuw aangelegde polder Eijerland werd in 1836 ook een dorp gesticht dat aanvankelijk Nieuwdorp heette, maar dat later naar hem genoemd werd: De Cocksdorp. Wat later werden nog twee woonkernen gesticht: Midden-Eierland en Zuid-Eierland. Tot augustus 2006 had Midden-Eierland een openbare lagere school.

Nationaal Park Duinen van Texel is ongeveer 43 km² groot. Dit natuurgebied kreeg in het voorjaar van 2002 de officiële status van nationaal park. Het omvat de duingebieden die op de westkant van Texel liggen. Ook de strandvlakte in het zuiden en de noordpunt van het eiland vallen in het Nationale Park. Het bezoekerscentrum van het park is te vinden in natuurmuseum Ecomare. Jac. P. Thijsse schreef in 1927 het verkadealbum Texel en wees daarin op de grote natuurwaarde van het eiland. Het park kent veel wandelroutes met rode, gele, blauwe en groene paaltjes. Een van de routes, die populair is bij kinderen, is het zogenaamde Sommeltjespad in het Californiëbos. De groene routes zijn alleen buiten het broedseizoen vrij toegankelijk. Door het park lopen verschillende fietspaden. Het Nationaal Park Duinen van Texel vormt samen met het Lage Land van Texel het Natura 2000-gebied "Duinen en Lage Land Texel".