Bombay (waterschap)

De Bombay (uitspraak: Bombaai) is een streekje in de gemeente Westerkwartier van de Nederlandse provincie Groningen. De oude naam van de streek is De Uithorn ("de uithoek"; horn = hoek). Die naam verdween echter in de jaren 1960 van de kaart. De Uithorn was de benaming voor een gehuchtje direct ten zuidwesten van de molen Bombay. De Bombay ligt ten westen van de weg tussen Lutjegast en Grootegast. Het valt echter onder Doezum, dat er ten zuiden van ligt. Dit is ook te zien aan de verkaveling, die in de lengterichting vanuit Doezum loopt. Ten westen ligt het gehucht Peebos, ten noorden De Eest en nog iets noordelijker het gehucht Dorp. Het streekje is vernoemd naar de eromheen gelegen polder Bombay, die haar naam weer ontleent aan de vroegere schepradpoldermolen Bombay, die hier in 1878 verrees ter bemaling van deze polder. Het achtkant van deze molen was afkomstig van de een molen bij Moordrecht in de Zuidplaspolder, die daar mogelijk verrees in 1840. In 1931 werd de molen onttakeld, toen een ruwoliemotor werd geplaatst, die in 1958 werd vervangen door een elektromotor. In 1989 werd de molenromp op de monumentenlijst geplaatst vanwege het feit dat dit het enige schepradrestant was van de provincie Groningen. In 1998 werd de molenromp echter verbouwd tot woonhuis. De molen ligt op de kruising van de Doezumertocht (de oude Zijlroe) met het vroegere Kolonelsdiep, die ten oosten van de weg Lutjegast-Grootegast doorloopt langs de Caspar de Roblesdijk. Begin 21e eeuw waren er plannen om een grote waterplas met jachthaven aan te leggen (door een deel van de polder onder water te zetten) en er 500 vakantiewoningen te bouwen. Dit is echter nooit van de grond gekomen.

Doezum en Opende is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. Het waterschap was begrensd door het Hoendiep (het huidige Van Starkenborghkanaal) in het noorden, de Friese grens in het westen en de Leidijk in het zuiden. De oostgrens werd van noord naar zuid gevormd door de Doezumertocht en het verlengde hiervan tot de N980. Van daar liep hij schuin naar het zuidelijke punt van de Havinga's reed. Ten slotte liep hij ongeveer halverwege de Harkereed en de Verlenge Havinga's reed tot de Leidijk. De waterschappen Zuidpolder en Bombay lagen voor een deel in het schap, terwijl de Lauwers en de Van der Veenpolder er geheel in lagen. Het waterschap had als taak het onderhoud van de Doezumertocht en het eventueel aanbrengen van een schutsluis bij de uitmonding van deze hoofdwatergang in het Hoendiep. Van het laatste is nooit iets gekomen. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 bijna geheel het wetterskip Fryslân. Het zuidelijke gedeelte, tegen de Leidijk aan, is sinds 1995 in beheer bij Noorderzijlvest.

De Wieren is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in het westen van de provincie Groningen. Het gehucht ligt ten zuiden van Lutjegast. De naam lijkt op wierde, maar anders dan bij een wierde gaat het in dit geval om een natuurlijke verhoging in het land. Het gehucht lag oorspronkelijk op een zandige verhoging die tussen de beide gasten van Lutjegast en Grootegast boven het veen uitstak.

FC Grootegast (Fusieclub Grootegast) is een amateurvoetbalvereniging uit Grootegast, gemeente Westerkwartier, provincie Groningen, Nederland. Thuisbasis is het "sportpark Grootegast" dat binnen de dorpsgrenzen van Doezum ligt. De club ontstond per 1 juli 1997 uit de fusie tussen de zondagclub GVB (Grootegaster Voetbal Boys, 5 mei 1946) en de zaterdagclub Oranje '58 (4 juni 1958). Vanaf 1987 kwam de jeugd van beide clubs al samen in competitieverband uit onder de naam GOC (GVB Oranje '58 Combinatie). Twaalf jaar na de fusie scheidde de zondagafdeling zich weer af en richtte de voetbalvereniging GVB opnieuw op.

GVB is een op 11 mei 2009 opgerichte amateurvoetbalvereniging uit Grootegast, gemeente Westerkwartier, provincie Groningen, Nederland. De thuiswedstrijden worden op "Sportpark De Leegens" gespeeld, gelegen binnen de dorpsgrenzen van Doezum. Het eerste elftal, en nog het enige van de club, speelde in het seizoen 2018/19 in de reserveklasse zondag (6I). Samen met streekgenoot Wilper Boys had het in het verleden een samengesteld team (ST) in het vrouwenvoetbal.

De Eest is een buurtschap in de gemeente Westerkwartier in het westen van de provincie Groningen. De buurtschap ligt aan de weg van Doezum naar Stroobos, vlak bij de Lauwers. Bij het gehucht heeft in het verleden de borg De Eest gestaan, waarvan het borgterrein nog herkenbaar is ten westen van de boerderij aan de Eesterweg 5. Het is niet geheel duidelijk of de buurtschap naar de borg is vernoemd dan wel andersom. De naam ees verwijst waarschijnlijk naar een aantal hoger gelegen bouwlandakkers (ook les of Fries: ies(t), mogelijk ook de oorsprong van het Drentse Ees).

Doezum is een streekdorp in de gemeente Westerkwartier in de Nederlandse provincie Groningen. Het dorp ligt ten zuidwesten van Grootegast, ten noorden van Marum en ten noordoosten van Surhuisterveen. De dorpskern ligt aan de N980. Tot het dorpsgebied van Doezum behoren meerdere buurtschappen, namelijk De Bombay, De Eest, Peebos (gedeeltelijk) en de Bokkebuurt. In 1930 splitste Kornhorn zich af van Doezum. In 1993 werd Stroobos als dorp bij de gemeente Achtkarspelen gevoegd, eertijds een gehucht onder Doezum. Het dorp heeft 1.200 inwoners (1 januari 2023).

De kerk van Doezum (ook wel Vituskerk of Sint Vituskerk) is een oude tufstenen kerk in de provincie Groningen. Het gebouw dateert uit de twaalfde eeuw en was oorspronkelijk gewijd aan Sint-Vitus.

Bokkebuurt is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in het westen van de Nederlandse provincie Groningen. Het ligt ten noorden van Doezum langs de Doezumertocht, tussen Peebos en de Eesterweg. Het gehucht kreeg in 2007 eigen plaatsnaamborden, maar die zijn sindsdien weer verdwenen. Het buurtje is waarschijnlijk ontstaan tijdens het graven van de Doezumertocht. Het stond in Doezum bekend als een arme buurt. De naar is waarschijnlijk afgeleid van bok, het Groningse woord voor geit, die door de bewoners van het gehucht werden gehouden.

Lutjegast is een dorp in het Westerkwartier in de Nederlandse provincie Groningen. Het dorp behoort tot de gemeente Westerkwartier. De etymologische betekenis van 'lutje' is 'klein'. Een gast is een zanderige verhoging in een overigens moerasachtig drasland.

Grootegast () (Gronings: Grodegast, Fries: Gruttegast), is een voormalige gemeente in het noorden van Nederland, in het Westerkwartier van de provincie Groningen, vernoemd naar het gelijknamige hoofddorp Grootegast. De gemeente had een oppervlakte van 88,29 km² (waarvan 2,60 km² water). Op 31 december 2018 telde Grootegast 12.191 inwoners. De gemeente ontstond in 1990 door samenvoeging van de voormalige gemeente Oldekerk bij Grootegast. In 2013 werd op basis van het advies Grenzeloos Grunnen in de provincie Groningen een traject gestart richting een gemeentelijke herindeling. Hierin werd voorgesteld om de gemeenten Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn samen te voegen tot de gemeente Westerkwartier. De gemeentes fuseerden op 1 januari 2019. Hierbij werd ook een deel van de gemeente Winsum gevoegd.

De hervormde kerk van Lutjegast is een zaalkerk met een aangebouwd dwarspand met toren, uit de negentiende eeuw. Bij de bouw werd gebruikgemaakt van het sloopmateriaal van een eerdere kerk uit de middeleeuwen, waarvan verder weinig bekend is. Veel van het meubilair stamt nog wel uit de eerdere kerk. De toren met achtzijdige spits heeft een klok uit 1948. De oudere klok, uit 1640 is in de oorlog door de Duitsers geroofd.