Kerk van Lutjegast

Lutjegast is een dorp in het Westerkwartier in de Nederlandse provincie Groningen. Het dorp behoort tot de gemeente Westerkwartier. De etymologische betekenis van 'lutje' is 'klein'. Een gast is een zanderige verhoging in een overigens moerasachtig drasland.

De Martinuspolder is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. Het waterschap was gelegen ten noorden van Lutjegast, tussen het dorp en het Hoendiep (het tegenwoordige Van Starkenborghkanaal) in. Het schap was nog geen 400 m breed en zo'n 800 m diep. Het bezat een windmotor die uitsloeg op de voormalige Zijlroe, de sloot aan de oostzijde van waterschap. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 1995 binnen dat van het waterschap Noorderzijlvest.

De Lutjegastermolenpolder is een voormalig waterschap (molenpolder) in de provincie Groningen. Het waterschap is opgericht als de Molenpolder van L.K. de Vries. Het waterschap was gelegen tussen het dorp Lutjegast en het toenmalige Boterdiep (rond 1930 verbreedt tot het Van Starkenborghkanaal) aan weerszijden van de weg naar Visvliet, de Stationsweg. De molen van het schap stond aan het Hoendiep. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied ten westen van de weg sinds 1995 binnen dat van het waterschap Noorderzijlvest. Het overige deel ligt sinds 2000 binnen het gebied van het Fryslân.

De Wieren is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in het westen van de provincie Groningen. Het gehucht ligt ten zuiden van Lutjegast. De naam lijkt op wierde, maar anders dan bij een wierde gaat het in dit geval om een natuurlijke verhoging in het land. Het gehucht lag oorspronkelijk op een zandige verhoging die tussen de beide gasten van Lutjegast en Grootegast boven het veen uitstak.

Rikkerda was een borg in het Groningse dorp Lutjegast. De borg werd gebouwd in 1675 en werd aan het begin van de 19e eeuw gesloopt. Enkel de contouren van de borgstee zijn nog in het landschap te herkennen. Op het perceel naast dat van de vroegere borg is een boerderij verrezen die eveneens de naam Rikkerda draagt.

Eibersburen ("ooievaarsbuurt") is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het ligt langs het van Starkenborghkanaal, tussen Gerkesklooster en Gaarkeuken, even ten oosten van de gelijknamige brug bij Lutjegast.

Grootegast is een voormalig waterschap in de Nederlandse provincie Groningen. Het waterschap lag tussen de dorpen Grootegast en Lutjegast. De belangrijkste watergang was een gedeelte van het Kolonelsdiep langs de Caspar Roblesdijk aan het eind waarvan de molen van het schap stond. Deze sloeg uit op de Grootegastemertocht. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 1995 binnen dat van het waterschap Noorderzijlvest.

De Grootegastermolenpolder is een voormalig waterschap (molenpolder) in de provincie Groningen. Het waterschap was gelegen tussen de dorpen Lutjegast en Grootegast en weg De Wieren aan de westkant en de Grootegastemertocht aan de oostkant. De noordgrens lag bij de Abel Tasmanweg en de zuidgrens pal ten noorden van Grootegast. De hoge gronden rond de beide gasten (zandruggen) hoorden niet tot het waterschap. De molen stond aan de Grootegastemertocht (de molenromp is nog aanwezig). Het Kolonelsdiep liep door de polder, waardoor deze als het ware in twee stukken was verdeeld. Beide delen waren met elkaar verbonden door een onderleider. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 1995 binnen dat van het waterschap Noorderzijlvest.

De Besheerpolder is een voormalig waterschap in de Nederlandse provincie Groningen. Het waterschap was gelegen ten zuiden van Visvliet, tussen het Besheersdiep, waar het zijn naam aan ontleende, en de Stationsweg. Aan de zuidgrens werd het begrensd door het toenmalige Hoendiep (het tegenwoordige Van Starkenborghkanaal). De in 1969 gesloopte molen van de polder sloeg uit op het Besheersdiep. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

Hilmahuis is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het ligt net boven het van Starkenborghkanaal, ten noorden van Lutjegast aan de gelijknamige Hilmahuisterweg, die verloopt van het gehucht Dorp aan het kanaal tot aan de weg tussen Visvliet en Eibersburen. Het bestaat uit twee boerderijen, waarvan de oostelijke Hilmahuis wordt genoemd.

Bombay is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. Het waterschap lag ter weerszijden van de Doezumertocht. De molen sloeg uit op deze watergang. Om de beide delen met elkaar te verbinden, werd gebruikgemaakt van een onderleider. De noordgrens van het waterschap kwam ongeveer overeen met de zuidgrens van de Van der Veenpolder en de weg Meeden in Lutjegast. De oostgrens was de wegen De Wieren, Lutjegasterweg en Duisterburen en de zuidgrens liep vanaf de bocht in deze laatste weg wat grillig tot de Friese grens. De westgrens kwam overeen met deze grens. Het onderhoud van Doezumertocht, het kanaaltje waarop het waterschap loosde, was in onderhoud bij het waterschap Doezum en Opende. De ingelanden moesten aan beide schappen betalen. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

Station Visvliet was een spoorwegstation aan de spoorlijn Harlingen - Nieuwe Schans. Het was een eenzaam in het landschap gelegen en relatief groot station, waar weinig gebruik van werd gemaakt. Het station lag ongeveer een kilometer ten zuiden van het dorp, op het grondgebied van de gemeente Grootegast. In 1891 werd er een stationsgebouw gebouwd van het Standaardtype Visvliet, dat werd voltooid in 1892. Kort daarna werd waarschijnlijk het stationskoffiehuis van G. Siderius aan de noordzijde van het station gebouwd. In de jaren 70 en 80 stopte er per richting nog slechts één trein in de twee uur - het was toen het enige Nederlandse station dat in de reguliere dienst minder dan een uurdienst had. Op 2 juni 1991 is de halte Visvliet gesloten om in de dienstregeling ruimte te maken voor de bediening van het nieuwe station Leeuwarden Camminghaburen. Nog enkele jaren na de sluiting van de halte heeft het perron er als stille getuige gelegen, maar dat is verdwenen bij de spoorverdubbeling in 1996-1998.