De Eest (buurtschap)

De Bombay (uitspraak: Bombaai) is een streekje in de gemeente Westerkwartier van de Nederlandse provincie Groningen. De oude naam van de streek is De Uithorn ("de uithoek"; horn = hoek). Die naam verdween echter in de jaren 1960 van de kaart. De Uithorn was de benaming voor een gehuchtje direct ten zuidwesten van de molen Bombay. De Bombay ligt ten westen van de weg tussen Lutjegast en Grootegast. Het valt echter onder Doezum, dat er ten zuiden van ligt. Dit is ook te zien aan de verkaveling, die in de lengterichting vanuit Doezum loopt. Ten westen ligt het gehucht Peebos, ten noorden De Eest en nog iets noordelijker het gehucht Dorp. Het streekje is vernoemd naar de eromheen gelegen polder Bombay, die haar naam weer ontleent aan de vroegere schepradpoldermolen Bombay, die hier in 1878 verrees ter bemaling van deze polder. Het achtkant van deze molen was afkomstig van de een molen bij Moordrecht in de Zuidplaspolder, die daar mogelijk verrees in 1840. In 1931 werd de molen onttakeld, toen een ruwoliemotor werd geplaatst, die in 1958 werd vervangen door een elektromotor. In 1989 werd de molenromp op de monumentenlijst geplaatst vanwege het feit dat dit het enige schepradrestant was van de provincie Groningen. In 1998 werd de molenromp echter verbouwd tot woonhuis. De molen ligt op de kruising van de Doezumertocht (de oude Zijlroe) met het vroegere Kolonelsdiep, die ten oosten van de weg Lutjegast-Grootegast doorloopt langs de Caspar de Roblesdijk. Begin 21e eeuw waren er plannen om een grote waterplas met jachthaven aan te leggen (door een deel van de polder onder water te zetten) en er 500 vakantiewoningen te bouwen. Dit is echter nooit van de grond gekomen.

De Van der Veenpolder is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. Het waterschap was gelegen aan de zuidzijde van het Hoendiep (het tegenwoordige Van Starkenborghkanaal), ten weerszijden van de weg tussen Dorp naar De Eest, ten zuidoosten van het waterschap de Lauwers. De molen stond aan het Hoendiep. Door de aanleg van het Van Starkenborghkanaal is de polder verkleind. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

Doezum en Opende is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. Het waterschap was begrensd door het Hoendiep (het huidige Van Starkenborghkanaal) in het noorden, de Friese grens in het westen en de Leidijk in het zuiden. De oostgrens werd van noord naar zuid gevormd door de Doezumertocht en het verlengde hiervan tot de N980. Van daar liep hij schuin naar het zuidelijke punt van de Havinga's reed. Ten slotte liep hij ongeveer halverwege de Harkereed en de Verlenge Havinga's reed tot de Leidijk. De waterschappen Zuidpolder en Bombay lagen voor een deel in het schap, terwijl de Lauwers en de Van der Veenpolder er geheel in lagen. Het waterschap had als taak het onderhoud van de Doezumertocht en het eventueel aanbrengen van een schutsluis bij de uitmonding van deze hoofdwatergang in het Hoendiep. Van het laatste is nooit iets gekomen. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 bijna geheel het wetterskip Fryslân. Het zuidelijke gedeelte, tegen de Leidijk aan, is sinds 1995 in beheer bij Noorderzijlvest.

Bombay is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. Het waterschap lag ter weerszijden van de Doezumertocht. De molen sloeg uit op deze watergang. Om de beide delen met elkaar te verbinden, werd gebruikgemaakt van een onderleider. De noordgrens van het waterschap kwam ongeveer overeen met de zuidgrens van de Van der Veenpolder en de weg Meeden in Lutjegast. De oostgrens was de wegen De Wieren, Lutjegasterweg en Duisterburen en de zuidgrens liep vanaf de bocht in deze laatste weg wat grillig tot de Friese grens. De westgrens kwam overeen met deze grens. Het onderhoud van Doezumertocht, het kanaaltje waarop het waterschap loosde, was in onderhoud bij het waterschap Doezum en Opende. De ingelanden moesten aan beide schappen betalen. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

Dorp is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het ligt aan de zuidkant van het van Starkenborghkanaal, tussen Stroobos en Lutjegast. Het wordt ook wel aangeduid als 't Dorp. Bij het gehucht lag een brug over het Hoendiep. Nadat het Hoendiep hier verbreed was, in de jaren dertig van de twintigste eeuw, en het Van Starkenborghkanaal werd, is de brug verdwenen.

De Lauwers te Grootegast (na 1954: Lauwers Grootegast) is een voormalig waterschap in de Nederlandse provincie Groningen. Het waterschap lag ten zuiden van het Hoendiep (het huidige Van Starkenborghkanaal), ten westen van Dorp, pal tegen de grens van de provincie Friesland, de Lauwers, aan. De afwatering waterde via een duiker onder de Friese dijk door af op het Friese waterschap Stroobos. Hiervoor betaalde het Groningse schap ƒ 160 per jaar aan het Friese. Geertsema meldt niet of dit omstreeks 1910 was, of dat het een vast bedrag was. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

Bokkebuurt is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in het westen van de Nederlandse provincie Groningen. Het ligt ten noorden van Doezum langs de Doezumertocht, tussen Peebos en de Eesterweg. Het gehucht kreeg in 2007 eigen plaatsnaamborden, maar die zijn sindsdien weer verdwenen. Het buurtje is waarschijnlijk ontstaan tijdens het graven van de Doezumertocht. Het stond in Doezum bekend als een arme buurt. De naar is waarschijnlijk afgeleid van bok, het Groningse woord voor geit, die door de bewoners van het gehucht werden gehouden.

De Wieren is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in het westen van de provincie Groningen. Het gehucht ligt ten zuiden van Lutjegast. De naam lijkt op wierde, maar anders dan bij een wierde gaat het in dit geval om een natuurlijke verhoging in het land. Het gehucht lag oorspronkelijk op een zandige verhoging die tussen de beide gasten van Lutjegast en Grootegast boven het veen uitstak.

Hilmahuis is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het ligt net boven het van Starkenborghkanaal, ten noorden van Lutjegast aan de gelijknamige Hilmahuisterweg, die verloopt van het gehucht Dorp aan het kanaal tot aan de weg tussen Visvliet en Eibersburen. Het bestaat uit twee boerderijen, waarvan de oostelijke Hilmahuis wordt genoemd.

Lutjegast is een dorp in het Westerkwartier in de Nederlandse provincie Groningen. Het dorp behoort tot de gemeente Westerkwartier. De etymologische betekenis van 'lutje' is 'klein'. Een gast is een zanderige verhoging in een overigens moerasachtig drasland.

De Lutjegastermolenpolder is een voormalig waterschap (molenpolder) in de provincie Groningen. Het waterschap is opgericht als de Molenpolder van L.K. de Vries. Het waterschap was gelegen tussen het dorp Lutjegast en het toenmalige Boterdiep (rond 1930 verbreedt tot het Van Starkenborghkanaal) aan weerszijden van de weg naar Visvliet, de Stationsweg. De molen van het schap stond aan het Hoendiep. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied ten westen van de weg sinds 1995 binnen dat van het waterschap Noorderzijlvest. Het overige deel ligt sinds 2000 binnen het gebied van het Fryslân.

De kerk van Doezum (ook wel Vituskerk of Sint Vituskerk) is een oude tufstenen kerk in de provincie Groningen. Het gebouw dateert uit de twaalfde eeuw en was oorspronkelijk gewijd aan Sint-Vitus.