Dorp (Groningen)

De Lauwers te Grootegast (na 1954: Lauwers Grootegast) is een voormalig waterschap in de Nederlandse provincie Groningen. Het waterschap lag ten zuiden van het Hoendiep (het huidige Van Starkenborghkanaal), ten westen van Dorp, pal tegen de grens van de provincie Friesland, de Lauwers, aan. De afwatering waterde via een duiker onder de Friese dijk door af op het Friese waterschap Stroobos. Hiervoor betaalde het Groningse schap ƒ 160 per jaar aan het Friese. Geertsema meldt niet of dit omstreeks 1910 was, of dat het een vast bedrag was. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

De Van der Veenpolder is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. Het waterschap was gelegen aan de zuidzijde van het Hoendiep (het tegenwoordige Van Starkenborghkanaal), ten weerszijden van de weg tussen Dorp naar De Eest, ten zuidoosten van het waterschap de Lauwers. De molen stond aan het Hoendiep. Door de aanleg van het Van Starkenborghkanaal is de polder verkleind. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

De Hilmahuistermolenpolder is een voormalig waterschap (molenpolder) in de provincie Groningen. De polder was gelegen in de driehoek ten noorden van het toenmalige Hoendiep (het huidige Van Starkenborghkanaal), tussen de Friese grens en de weg van Visvliet naar Lutjegast (de Stationsweg). Gedurende het laatste jaar van haar bestaan viel ook het Groninger deel van waterschap de Twee Provinciën onder het bestuur. De Hilmahuistermolen stond net ten noorden van de spoorlijn Groningen-Leeuwarden aan de rivier de Lauwers. In 1970 werd het Groningse deel van De Twee Provinciën aan het watschap toegevoegd. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

De Windmotor Stroobos is een windmotor nabij het Friese tweelingdorp Gerkesklooster-Stroobos, in de Nederlandse gemeente Achtkarspelen.

De Eest is een buurtschap in de gemeente Westerkwartier in het westen van de provincie Groningen. De buurtschap ligt aan de weg van Doezum naar Stroobos, vlak bij de Lauwers. Bij het gehucht heeft in het verleden de borg De Eest gestaan, waarvan het borgterrein nog herkenbaar is ten westen van de boerderij aan de Eesterweg 5. Het is niet geheel duidelijk of de buurtschap naar de borg is vernoemd dan wel andersom. De naam ees verwijst waarschijnlijk naar een aantal hoger gelegen bouwlandakkers (ook les of Fries: ies(t), mogelijk ook de oorsprong van het Drentse Ees).

Hilmahuis is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het ligt net boven het van Starkenborghkanaal, ten noorden van Lutjegast aan de gelijknamige Hilmahuisterweg, die verloopt van het gehucht Dorp aan het kanaal tot aan de weg tussen Visvliet en Eibersburen. Het bestaat uit twee boerderijen, waarvan de oostelijke Hilmahuis wordt genoemd.

Stroobos (Fries: Strobos, [’stro:bos]) is een dorp in de gemeente Achtkarspelen, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten noordoosten van Surhuisterveen en ten zuidoosten van Buitenpost. Stroobos vormt samen met Gerkesklooster het tweelingdorp Gerkesklooster-Stroobos. De twee dorpen zijn in veel zaken verenigd. Het dorp Stroobos telde in 2023 315 inwoners. Onder het dorp valt een klein deel van de buurtschap Surhuizumer Mieden. Tot 1993 lag Stroobos in twee gemeenten, de gemeente Grootegast (provincie Groningen) en de gemeente Achtkarspelen (Friesland). Omdat dit allerlei praktische bezwaren gaf, is het Groningse deel van Stroobos naar Achtkarspelen overgegaan.

Barkmeijer Shipyards is een Nederlandse scheepswerf, gevestigd in Gerkesklooster-Stroobos (Friesland). De werf is gelegen aan het Prinses Margrietkanaal. Het bedrijf is in 1850 opgericht door Gerrit Jans Barkmeijer. De werf bouwt voornamelijk zeeschepen, waaronder bulk- en containerschepen, tankers en baggerschepen. In september 2010 verkreeg Barkmeijer een contract voor de bouw van drie grote loodsboten voor het Nederlands Loodswezen BV. De loodsvaartuigen worden 81 meter lang en 13 meter breed en kunnen 16 knopen varen. Aan boord is accommodatie voor 18 loodsen en evenveel opvarenden. De namen zijn: de Polaris, Procyon en Pollux. De Britse zand-, grind- en cementhandel Hanson UK gaf in 2017 opdracht voor het bouwen van twee sleephopperzuigers. Problemen die deze order voor de werf veroorzaakten leidden in 2018 tot een kredietstop van de Rabobank en vervolgens tot faillissement. Barkmeijer Shipyards werd begin 2019 overgenomen door TB Shipyards uit Kampen. De naam van de werf bleef ongewijzigd en de twee baggerschepen worden voor een andere opdrachtgever afgebouwd. Nieuwe eigenaar Thecla Bodewes wilde Barkmeijer graag in bezit hebben omdat ze Barkmeijer een parel onder de scheepswerven vond en de werf internationaal werd gezien als een bijzonder goede werf. 'Ik heb nog nooit een slecht verhaal gehoord over een schip van Barkmeijer' en 'Barkmeijer is de etalage voor de noordelijke scheepsbouw'. Daarom handhaafde ze de naam Barkmeijer. De werf is niet alleen van belang omdat er vrij specialistische schepen worden gebouwd. Ook als onderdeel van de noordelijke scheepsbouwketen is de werf van belang. Als regio is een bepaalde omvang nodig om de werven en toeleveranciers als samenhangend geheel overeind te houden. Wanneer je kritische massa mist, dan verdwijnt kennis.

De Lauwers (Fries: De Lauwers; Gronings Laauwers) is een riviertje dat voor een deel de grens vormt tussen de Nederlandse provincies Friesland en Groningen. De rivier is de naamgever van de oorspronkelijke Lauwer(s)zee of het huidige Lauwersmeer, van de dorpen Lauwerzijl en Lauwersoog en van de voetbalvereniging VV de Lauwers. Het voetbaltenue van VV de Lauwers symboliseert tevens de rivier.

Gerkesklooster (Fries: Gerkeskleaster [ɡɛrkəs’klɪ.əstr], ook It Kleaster, [ət’klɪ.əstr], (Gerkes)kloosters: [ɡɛrkəsklo.əstn]) is een dorp in de gemeente Achtkarspelen, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten noordoosten van Surhuisterveen en ten zuidoosten van Buitenpost. Gerkesklooster vormt samen met Stroobos het tweelingdorp Gerkesklooster-Stroobos. De twee dorpen zijn in veel zaken verenigd. Het dorp Gerkesklooster telde in 2023 785 inwoners. Onder het dorp valt ook de buurtschap Gerben Allesverlaat. Het klooster had voorwerken te Visvliet (Bartoleshuse), Lutjegast (Hilmahuis) en Opende (Topweer), alsmede parochierechten te Burum, Visvliet en Lutjegast. Het Vrouwenklooster Galilea te Burum is mogelijk ontstan uit een ander voorwerk.

De Hilmahuistermolen of kortweg de Hilmahuister is een poldermolen ten zuiden van het dorp Visvliet in de provincie Groningen, vrijwel op de grens met Friesland. De molen werd in 1868 gebouwd en staat pal ten noorden van de spoorlijn Groningen-Leeuwarden en ten zuiden van de Lauwers. De molen deed nog tot voor enkele jaren terug dienst als gemaal, nadat de dieselmotor uit de molen is gehaald kan de molen alleen nog op vrijwillige basis de Hilmahuisterpolder bemalen. Een vrijwillig molenaar zet de molen geregeld in werking. De molen was lange tijd eigendom van de Molenstichting Westerkwartier, thans Stichting De Groninger Poldermolens. Het wiekenkruis is voorzien van het zelfzwichtingsysteem.

Eibersburen ("ooievaarsbuurt") is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het ligt langs het van Starkenborghkanaal, tussen Gerkesklooster en Gaarkeuken, even ten oosten van de gelijknamige brug bij Lutjegast.