Van der Veenpolder

Dorp is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het ligt aan de zuidkant van het van Starkenborghkanaal, tussen Stroobos en Lutjegast. Het wordt ook wel aangeduid als 't Dorp. Bij het gehucht lag een brug over het Hoendiep. Nadat het Hoendiep hier verbreed was, in de jaren dertig van de twintigste eeuw, en het Van Starkenborghkanaal werd, is de brug verdwenen.

De Lauwers te Grootegast (na 1954: Lauwers Grootegast) is een voormalig waterschap in de Nederlandse provincie Groningen. Het waterschap lag ten zuiden van het Hoendiep (het huidige Van Starkenborghkanaal), ten westen van Dorp, pal tegen de grens van de provincie Friesland, de Lauwers, aan. De afwatering waterde via een duiker onder de Friese dijk door af op het Friese waterschap Stroobos. Hiervoor betaalde het Groningse schap ƒ 160 per jaar aan het Friese. Geertsema meldt niet of dit omstreeks 1910 was, of dat het een vast bedrag was. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

De Eest is een buurtschap in de gemeente Westerkwartier in het westen van de provincie Groningen. De buurtschap ligt aan de weg van Doezum naar Stroobos, vlak bij de Lauwers. Bij het gehucht heeft in het verleden de borg De Eest gestaan, waarvan het borgterrein nog herkenbaar is ten westen van de boerderij aan de Eesterweg 5. Het is niet geheel duidelijk of de buurtschap naar de borg is vernoemd dan wel andersom. De naam ees verwijst waarschijnlijk naar een aantal hoger gelegen bouwlandakkers (ook les of Fries: ies(t), mogelijk ook de oorsprong van het Drentse Ees).

Hilmahuis is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het ligt net boven het van Starkenborghkanaal, ten noorden van Lutjegast aan de gelijknamige Hilmahuisterweg, die verloopt van het gehucht Dorp aan het kanaal tot aan de weg tussen Visvliet en Eibersburen. Het bestaat uit twee boerderijen, waarvan de oostelijke Hilmahuis wordt genoemd.

De Hilmahuistermolenpolder is een voormalig waterschap (molenpolder) in de provincie Groningen. De polder was gelegen in de driehoek ten noorden van het toenmalige Hoendiep (het huidige Van Starkenborghkanaal), tussen de Friese grens en de weg van Visvliet naar Lutjegast (de Stationsweg). Gedurende het laatste jaar van haar bestaan viel ook het Groninger deel van waterschap de Twee Provinciën onder het bestuur. De Hilmahuistermolen stond net ten noorden van de spoorlijn Groningen-Leeuwarden aan de rivier de Lauwers. In 1970 werd het Groningse deel van De Twee Provinciën aan het watschap toegevoegd. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

De Bombay (uitspraak: Bombaai) is een streekje in de gemeente Westerkwartier van de Nederlandse provincie Groningen. De oude naam van de streek is De Uithorn ("de uithoek"; horn = hoek). Die naam verdween echter in de jaren 1960 van de kaart. De Uithorn was de benaming voor een gehuchtje direct ten zuidwesten van de molen Bombay. De Bombay ligt ten westen van de weg tussen Lutjegast en Grootegast. Het valt echter onder Doezum, dat er ten zuiden van ligt. Dit is ook te zien aan de verkaveling, die in de lengterichting vanuit Doezum loopt. Ten westen ligt het gehucht Peebos, ten noorden De Eest en nog iets noordelijker het gehucht Dorp. Het streekje is vernoemd naar de eromheen gelegen polder Bombay, die haar naam weer ontleent aan de vroegere schepradpoldermolen Bombay, die hier in 1878 verrees ter bemaling van deze polder. Het achtkant van deze molen was afkomstig van de een molen bij Moordrecht in de Zuidplaspolder, die daar mogelijk verrees in 1840. In 1931 werd de molen onttakeld, toen een ruwoliemotor werd geplaatst, die in 1958 werd vervangen door een elektromotor. In 1989 werd de molenromp op de monumentenlijst geplaatst vanwege het feit dat dit het enige schepradrestant was van de provincie Groningen. In 1998 werd de molenromp echter verbouwd tot woonhuis. De molen ligt op de kruising van de Doezumertocht (de oude Zijlroe) met het vroegere Kolonelsdiep, die ten oosten van de weg Lutjegast-Grootegast doorloopt langs de Caspar de Roblesdijk. Begin 21e eeuw waren er plannen om een grote waterplas met jachthaven aan te leggen (door een deel van de polder onder water te zetten) en er 500 vakantiewoningen te bouwen. Dit is echter nooit van de grond gekomen.

De Windmotor Stroobos is een windmotor nabij het Friese tweelingdorp Gerkesklooster-Stroobos, in de Nederlandse gemeente Achtkarspelen.

Stroobos (Fries: Strobos, [’stro:bos]) is een dorp in de gemeente Achtkarspelen, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten noordoosten van Surhuisterveen en ten zuidoosten van Buitenpost. Stroobos vormt samen met Gerkesklooster het tweelingdorp Gerkesklooster-Stroobos. De twee dorpen zijn in veel zaken verenigd. Het dorp Stroobos telde in 2023 315 inwoners. Onder het dorp valt een klein deel van de buurtschap Surhuizumer Mieden. Tot 1993 lag Stroobos in twee gemeenten, de gemeente Grootegast (provincie Groningen) en de gemeente Achtkarspelen (Friesland). Omdat dit allerlei praktische bezwaren gaf, is het Groningse deel van Stroobos naar Achtkarspelen overgegaan.

Eibersburen ("ooievaarsbuurt") is een gehucht in de gemeente Westerkwartier in de provincie Groningen. Het ligt langs het van Starkenborghkanaal, tussen Gerkesklooster en Gaarkeuken, even ten oosten van de gelijknamige brug bij Lutjegast.

De Lutjegastermolenpolder is een voormalig waterschap (molenpolder) in de provincie Groningen. Het waterschap is opgericht als de Molenpolder van L.K. de Vries. Het waterschap was gelegen tussen het dorp Lutjegast en het toenmalige Boterdiep (rond 1930 verbreedt tot het Van Starkenborghkanaal) aan weerszijden van de weg naar Visvliet, de Stationsweg. De molen van het schap stond aan het Hoendiep. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied ten westen van de weg sinds 1995 binnen dat van het waterschap Noorderzijlvest. Het overige deel ligt sinds 2000 binnen het gebied van het Fryslân.

Bombay is een voormalig waterschap in de provincie Groningen. Het waterschap lag ter weerszijden van de Doezumertocht. De molen sloeg uit op deze watergang. Om de beide delen met elkaar te verbinden, werd gebruikgemaakt van een onderleider. De noordgrens van het waterschap kwam ongeveer overeen met de zuidgrens van de Van der Veenpolder en de weg Meeden in Lutjegast. De oostgrens was de wegen De Wieren, Lutjegasterweg en Duisterburen en de zuidgrens liep vanaf de bocht in deze laatste weg wat grillig tot de Friese grens. De westgrens kwam overeen met deze grens. Het onderhoud van Doezumertocht, het kanaaltje waarop het waterschap loosde, was in onderhoud bij het waterschap Doezum en Opende. De ingelanden moesten aan beide schappen betalen. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 2000 binnen dat van het wetterskip Fryslân.

De Lauwers (Fries: De Lauwers; Gronings Laauwers) is een riviertje dat voor een deel de grens vormt tussen de Nederlandse provincies Friesland en Groningen. De rivier is de naamgever van de oorspronkelijke Lauwer(s)zee of het huidige Lauwersmeer, van de dorpen Lauwerzijl en Lauwersoog en van de voetbalvereniging VV de Lauwers. Het voetbaltenue van VV de Lauwers symboliseert tevens de rivier.