Stadspark Osdorp

Markering is een officieuze benaming van een beeldengroep in Amsterdam Nieuw-West. De groep van vier beelden is afkomstig uit een samenwerking tussen kunstenaar Adriaan Rees en kinderen uit de buurt van Stadspark Osdorp. De kunstenaar noemt ze zelf Kinderbeelden. De fantasiebeelden van geglazuurd aardewerk op sokkels van beton staan als een soort toegangspoorten nabij een tweetal bruggen (brug 765 en brug 786) die over de Hoekenesgracht naar het park leiden. De jeugd werd ingeschakeld vanuit de visie dat die niet zou vernielen waar de kinderen zelf aan meegewerkt hebben.

De Jan Brouwerbrug (brugnummer 765) is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De brug is gelegen in de Van Suchtelen van de Haarestraat en overspant de Hoekenesgracht. Ze voert naar het Stadspark Osdorp aan de Wolbrantskerkweg. De brug is alleen begaanbaar voor voetgangers en rijwielen. De brug kent een betonnen overspanning die landt op bakstenen landhoofden. De brug ging tot 2016 naamloos door het leven. De Amsterdamse bevolking kon toen namen aandragen voor anonieme bruggen of bruggen met alleen een officieuze naam. De brug werd toen vernoemd naar de in 2006 Jan Brouwer, plaatselijk (dat wil zeggen Osdorp) bekend als het Groene geweten (aldus Het Parool) en oprichter van de eerste moestuin aldaar (De Dovenetel). Hij was jarenland lid van de stadsdeelraad bewonerscommissie Osdorp en woonde ook jarenlang in die wijk. Rond de brug staat een aantal keramieken beelden van Adriaan Rees.

De Piet Peelenbrug (brug 786) is een vaste brug in Osdorp, Amsterdam Nieuw-West. De voet- en fietsbrug uit 1984 vormt de verbinding tussen het Verlengde Hoekenespad en Stadspark Osdorp en overspant de Hoekenesgracht. Aan de westkant van de brug staan twee van de vier beelden uit de beeldengroep Markering van Adriaan Rees. De brug is vermoedelijk gebouwd op een betonnen paalfundering en leunt op zes betonnen brugpijlers. Ook de borstweringen zijn van beton. De overspanning bestaat uit houten balken met daarop dwars gelegde planken. Er zijn zeven onderdoorvaarten, waarvan de breedste 4,70 meter bedraagt. Opvallend aan de brug zijn de leuningen en balustrades. De esthetisch architect schreef hier zware massief aandoende houten balken voor, die donker gekleurd zijn, met enigszins groene balusters. De brug is vernoemd naar Piet Peelen (1922-1978), werkzaam bij de afdeling Bruggen van de Dienst der Publieke Werken. Hij bemoeide zich met de leefbaarheid in de regio, vooral op verkeertechnisch gebied. De brug heeft haar naam heeft gekregen in 1984. De naam is uitgefreesd of gebeiteld uit een van de leuningen.

Hoekenes in een straat in Amsterdam Nieuw-West. De straat ligt vanwege haar lengte in diverse buurten (onder andere Wildemanbuurt) in Osdorp.

Osdorp (Tuinstad Osdorp) is een wijk in de Westelijke Tuinsteden in Amsterdam, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De naam is ontleend aan het 900 jaar oude dorp Osdorp dat tegenwoordig de naam Oud Osdorp draagt. De eerste paal werd geslagen in 1957 en in 1958 konden de eerste woningen in gebruik genomen worden aan Meer en Vaart, woningen van de Algemene Woningbouw Vereniging. Deze werden rond 2006 gesloopt. In Osdorp zijn straten vernoemd naar onder andere boerderijen en andere begrippen uit de vroegere gemeente Sloten en uit Rijnland en naar verdronken dorpen in Zeeland. De wijk bestaat uit een mengeling van laag-, middel-, en hoogbouw en was halverwege de jaren zeventig volgebouwd. Osdorp wordt aan de oostzijde begrensd door de Sloterplas en de Christoffel Plantijngracht, aan de noordzijde door de Ookmeerweg, aan de zuidzijde door de Plesmanlaan en aan de westzijde door de Middelveldsche Akerpolder. In de jaren negentig kwam nog een uitbreiding aan de westkant tot stand in de vorm van de wijk De Aker. Osdorp kreeg in 1958 een eerste busverbinding maar voor het centrum moest worden overgestapt op andere lijnen. Afgezien van een snelbuslijn in de spitsuren sinds 1961 kreeg Osdorp pas op 9 september 1962 een centrumverbinding, een tramverbinding van het Dijkgraafplein via het Osdorpplein, Slotervaart, Surinameplein en Kinkerstraat naar het centrum, toen tramlijn 17 werd heringesteld als tram. In 1971 kwam tramlijn 1 hiervoor in de plaats. In 1988 keerde lijn 17 weer terug in Osdorp, maar nu met eindpunt Osdorpplein. Toen in 2001 lijn 1 via de Pieter Calandlaan naar De Aker werd verlegd, ging lijn 17 weer naar zijn oorspronkelijke eindpunt Dijkgraafplein. Met de instelling van de eerste stadsdelen werd de wijk in 1981 onderdeel van het stadsdeel Osdorp. Sinds 2010 maakt deze deel uit van het stadsdeel Nieuw-West. Osdorp als wijk vormt nu onderdeel van twee officieel gedefinieerde wijken: Osdorp-Midden en Osdorp-Oost.

Jongen met haan is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Ruth Brouwer maakte voor de Montessorischool aan Hoekenes een bronzen beeld op betonnen sokkel waarop een jongen speels een haan vasthoudt. Het beeld wordt weleens gezien als een reactie op het Gedenkteken Maria Montessori uit 1953 van Gerarda Rueter in de Corellistraat, Amsterdam-Zuid. Sommigen zien in de beelden de tegenstelling tussen de beeldhouwkunst in de beginjaren vijftig (strenge moraal) en eind jaren zestig (lossere moraal). Brouwer, net als Rueter leerlinge van Piet Esser, beeldt een speelse jongen met haan af; Rueter is behoudender. Daartussenin zit Jan Wolkers met zijn Jongen met haan, ook voor een school.

Straalcompositie is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het kunstwerk van Henk Zweerus kwam met de oplevering van een telefooncentrale aan de L. van Sonsbeeckstraat, Osdorp. Het kunstwerk is uitgevoerd in de materialen en kleuren van het oorspronkelijk gebouw van architect B.J. Odink. Odink was ook verantwoordelijk voor de Telefooncentrale Amsterdam-Slotervaart, waarop Communicatie van Lotti van der Gaag prijkt en de Centrale Zuid-Amstel (afgebroken in 2012) met De vierde dimensie van Hans Ittman, die uit dezelfde tijd stammen. De Straalcompositie valt op doordat zij vanuit de gevel is geprojecteerd, een overeenkomst met de Handen van Willem Reijers. Straalcompositie is uitgevoerd in sierbeton, dat vermoedelijk eerste nog wit was, maar later antracietkleurig werd. De plastiek hing aan de voorgevel; rechts van de ingang, maar vanwege herindeling van het gebouw is die ingang verplaatst. Alhoewel het geheel bestaat uit kubusvormige blokjes ontstaat door verdraaiing daarvan het idee van een stralende ster, het enige ronde element in de verder strak rechthoekige gevel. Kunsthistoricus Jan Teeuwisse schreef in 2000, dat hij er loshangende afgeknepen telefoondraden in zag. Amsterdam kent van Zweerus ook nog een Horizontale compositie in het Leidsebosje en Verticale compositie op het Valeriusplein.

Brug 755 is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De brug is gelegen in de Hoekenes en voert over de Osdorpergracht. Ze werd samen gebouwd met brug 756 in de Tussen Meer over de Hoekenesgracht. De eerste van meer dan 300 voorgespannen betonnen heipalen voor beide bruggen ging in augustus 1961 de grond in. In mei 1963 waren de twee bruggen gereed. De bruggen delen een keerwand en een terras in de bocht tussen beide bruggen. Brug 755 heeft drie doorvaarten; een centrale van 11 meter en twee aan weerszijden daarvan van 7,15 meter. De landhoofden zijn verpakt in betonbreuksteen. In de brug zijn kabels voor elektra en telefoonverbindingen alsmede een gasbuis en waterleidingbuis verwerkt. Het ontwerp is afkomstig van de Dienst der Publieke Werken met als esthetisch architect Dick Slebos. Hij was ook verantwoordelijk voor een zandbak en drinkfontein naast de brug. Vanaf de brug is er uitzicht op het kunstwerk Monument voor de vrede van Heppe de Moor.

Brug 754 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De brug is gelegen in de Pieter Calandlaan en voert over de Hoekenesgracht. Die naam kreeg de gracht pas na de aanleg. Ten noordwesten van de brug ligt het Stadspark Osdorp met daarin opgenomen de Pauluskerk. Ten noordoosten stond van 1976 tot 2003 het gebouw van de eindschool van het Calandlyceum, toen nog Osdorper Schoolgemeenschap geheten. In 2003 werd dit gebouw vervangen door woningbouw en kwam een nieuw gebouw voor de school meer naar het oosten aan de Pieter Calandlaan. Het kunstwerk is in 1959 ontworpen door Dick Slebos van de Dienst der Publieke Werken in Amsterdam. Op 2 november 1959 volgde een openbare aanbesteding voor deze brug en bijbehorende werken. De oplevering volgde in het voorjaar van 1961. De brug wordt gedragen door 192 betonnen heipalen en is opgebouwd uit beton, graniet (pijlersteunen) en staal. De leuningen kregen een spel met de kleuren marineblauw en Ardennengrijs, te leveren door Vettewinkel aan de Prins Hendrikkade 80, Amsterdam. Bij oplevering werden vier bloembakken en een sokkel voor een beeld geïntegreerd op de landhoofden. Bovendien was er aan de zuidoostkant een terrasje met drie bankjes. Het terras leidde mede tot een PTT/GEB-ruimte onder de brug. Deze extra’s (een beeld heeft er waarschijnlijk nooit gestaan) verdwenen bij een herinrichting van de omgeving. Tramlijn 1 werd in 2001 verlegd en verlengd richting De Aker en rijdt sinds december van dat jaar over de brug. Ten tijde van de bouw van brug 754 werd nog rekening gehouden met de komst van een verlengde Cornelis Lelylaan, die ook een brug over de Hoekenesgracht zou krijgen. Die verlenging vanaf Meer en Vaart werd nooit aangelegd. In 2018 is de verdeling van het brugdek van zuid naar noord: voetpad richting stad fietspad richting stad een baan voor autoverkeer richting stad middenberm met tramhaltes van tramlijn 1 (beide richtingen) met bijbehorende voetgangersruimten een baan voor autoverkeer richting west een fietspad richting west een voetpad richting west.

De Pieter Calandlaan is een straat in Amsterdam Nieuw-West.

Het Calandlyceum is een school voor het voortgezet onderwijs in Amsterdam Osdorp, in het stadsdeel Nieuw-West. De school is gelegen aan de Pieter Calandlaan tussen Louis Davidsstraat en Hoekenes.

Aan de gevels van drie bouwblokken aan het Blomwijckerpad in Amsterdam Nieuw-West zijn bij oplevering drie titelloze reliëfs geplaatst. De drie hebben Bijbelse teksten gemeen, kennelijk een vraag van de opdrachtgever de christelijke woningbouwvereniging Patrimonium. De drie reliëfs vertonen behalve het gezamenlijke thema ook overeenkomsten in plaats, kleurvoering en stijl. Dat laatste geldt ook voor de woonblokken. Het reliëf op de hoek van het Blomwijckerpad 49 en Cromme Camp 1 was uitbesteed aan de kunstenaar Dick Zwier. Hij liet zich inspireren door Spreuken 24, regel 33 en 34, die neerkomt op het volgende: 33: Als je steeds zegt: 'Nog even slapen, nog even doezelen, nog even lekker liggen met mijn handen achter mijn hoofd,' 34: komt je armoede eraan, zo snel als een hardloper. Gebrek overvalt je zo plotseling als een rover. De bron is te lezen rechts onderaan het reliëf (Spr.24: 33-34). Regels 30 tot en met 32 leiden ze in omtrent een luie boer, die zijn wijngaard ten onder ziet gaan aan doornstruiken en onkruid. Het kreeg later titels toebedeeld als (De) Krijger en Een gewapend man.