Jan Brouwerbrug

Hoekenes in een straat in Amsterdam Nieuw-West. De straat ligt vanwege haar lengte in diverse buurten (onder andere Wildemanbuurt) in Osdorp.

Osdorp (Tuinstad Osdorp) is een wijk in de Westelijke Tuinsteden in Amsterdam, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De naam is ontleend aan het 900 jaar oude dorp Osdorp dat tegenwoordig de naam Oud Osdorp draagt. De eerste paal werd geslagen in 1957 en in 1958 konden de eerste woningen in gebruik genomen worden aan Meer en Vaart, woningen van de Algemene Woningbouw Vereniging. Deze werden rond 2006 gesloopt. In Osdorp zijn straten vernoemd naar onder andere boerderijen en andere begrippen uit de vroegere gemeente Sloten en uit Rijnland en naar verdronken dorpen in Zeeland. De wijk bestaat uit een mengeling van laag-, middel-, en hoogbouw en was halverwege de jaren zeventig volgebouwd. Osdorp wordt aan de oostzijde begrensd door de Sloterplas en de Christoffel Plantijngracht, aan de noordzijde door de Ookmeerweg, aan de zuidzijde door de Plesmanlaan en aan de westzijde door de Middelveldsche Akerpolder. In de jaren negentig kwam nog een uitbreiding aan de westkant tot stand in de vorm van de wijk De Aker. Osdorp kreeg in 1958 een eerste busverbinding maar voor het centrum moest worden overgestapt op andere lijnen. Afgezien van een snelbuslijn in de spitsuren sinds 1961 kreeg Osdorp pas op 9 september 1962 een centrumverbinding, een tramverbinding van het Dijkgraafplein via het Osdorpplein, Slotervaart, Surinameplein en Kinkerstraat naar het centrum, toen tramlijn 17 werd heringesteld als tram. In 1971 kwam tramlijn 1 hiervoor in de plaats. In 1988 keerde lijn 17 weer terug in Osdorp, maar nu met eindpunt Osdorpplein. Toen in 2001 lijn 1 via de Pieter Calandlaan naar De Aker werd verlegd, ging lijn 17 weer naar zijn oorspronkelijke eindpunt Dijkgraafplein. Met de instelling van de eerste stadsdelen werd de wijk in 1981 onderdeel van het stadsdeel Osdorp. Sinds 2010 maakt deze deel uit van het stadsdeel Nieuw-West. Osdorp als wijk vormt nu onderdeel van twee officieel gedefinieerde wijken: Osdorp-Midden en Osdorp-Oost.

Het Stadspark Osdorp is een park in de Amsterdamse wijk Osdorp. Het is een vrij nieuw park, het is in 1990 uitgebreid en heeft in de jaren daarna in het kader van de grootschalige stadsvernieuwing van Osdorp zijn huidige vorm gekregen. Het park is gelegen langs de westzijde van Hoekenes tussen Tussen Meer en de Pieter Calandlaan en ten oosten van de Wolbrantskerkweg en de Koos Vorrinkweg. Het stadspark is omsloten met een hekwerk. Midden in het park is een muziekpodium gebouwd. In het park staan, bij de beide bruggen over de Hoekenesgracht, sinds 2007 kleurige geglazuurde aardewerken fantasie-beelden die de kunstenaar Adriaan Rees samen met kinderen uit de buurt heeft gemaakt. In juni 2017 werd in het park het grootste calisthenics park van de wereld geopend. In het park vinden allerlei activiteiten plaats waaronder een kermis.

Markering is een officieuze benaming van een beeldengroep in Amsterdam Nieuw-West. De groep van vier beelden is afkomstig uit een samenwerking tussen kunstenaar Adriaan Rees en kinderen uit de buurt van Stadspark Osdorp. De kunstenaar noemt ze zelf Kinderbeelden. De fantasiebeelden van geglazuurd aardewerk op sokkels van beton staan als een soort toegangspoorten nabij een tweetal bruggen (brug 765 en brug 786) die over de Hoekenesgracht naar het park leiden. De jeugd werd ingeschakeld vanuit de visie dat die niet zou vernielen waar de kinderen zelf aan meegewerkt hebben.

De Piet Peelenbrug (brug 786) is een vaste brug in Osdorp, Amsterdam Nieuw-West. De voet- en fietsbrug uit 1984 vormt de verbinding tussen het Verlengde Hoekenespad en Stadspark Osdorp en overspant de Hoekenesgracht. Aan de westkant van de brug staan twee van de vier beelden uit de beeldengroep Markering van Adriaan Rees. De brug is vermoedelijk gebouwd op een betonnen paalfundering en leunt op zes betonnen brugpijlers. Ook de borstweringen zijn van beton. De overspanning bestaat uit houten balken met daarop dwars gelegde planken. Er zijn zeven onderdoorvaarten, waarvan de breedste 4,70 meter bedraagt. Opvallend aan de brug zijn de leuningen en balustrades. De esthetisch architect schreef hier zware massief aandoende houten balken voor, die donker gekleurd zijn, met enigszins groene balusters. De brug is vernoemd naar Piet Peelen (1922-1978), werkzaam bij de afdeling Bruggen van de Dienst der Publieke Werken. Hij bemoeide zich met de leefbaarheid in de regio, vooral op verkeertechnisch gebied. De brug heeft haar naam heeft gekregen in 1984. De naam is uitgefreesd of gebeiteld uit een van de leuningen.

Straalcompositie is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het kunstwerk van Henk Zweerus kwam met de oplevering van een telefooncentrale aan de L. van Sonsbeeckstraat, Osdorp. Het kunstwerk is uitgevoerd in de materialen en kleuren van het oorspronkelijk gebouw van architect B.J. Odink. Odink was ook verantwoordelijk voor de Telefooncentrale Amsterdam-Slotervaart, waarop Communicatie van Lotti van der Gaag prijkt en de Centrale Zuid-Amstel (afgebroken in 2012) met De vierde dimensie van Hans Ittman, die uit dezelfde tijd stammen. De Straalcompositie valt op doordat zij vanuit de gevel is geprojecteerd, een overeenkomst met de Handen van Willem Reijers. Straalcompositie is uitgevoerd in sierbeton, dat vermoedelijk eerste nog wit was, maar later antracietkleurig werd. De plastiek hing aan de voorgevel; rechts van de ingang, maar vanwege herindeling van het gebouw is die ingang verplaatst. Alhoewel het geheel bestaat uit kubusvormige blokjes ontstaat door verdraaiing daarvan het idee van een stralende ster, het enige ronde element in de verder strak rechthoekige gevel. Kunsthistoricus Jan Teeuwisse schreef in 2000, dat hij er loshangende afgeknepen telefoondraden in zag. Amsterdam kent van Zweerus ook nog een Horizontale compositie in het Leidsebosje en Verticale compositie op het Valeriusplein.

Brug 755 is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De brug is gelegen in de Hoekenes en voert over de Osdorpergracht. Ze werd samen gebouwd met brug 756 in de Tussen Meer over de Hoekenesgracht. De eerste van meer dan 300 voorgespannen betonnen heipalen voor beide bruggen ging in augustus 1961 de grond in. In mei 1963 waren de twee bruggen gereed. De bruggen delen een keerwand en een terras in de bocht tussen beide bruggen. Brug 755 heeft drie doorvaarten; een centrale van 11 meter en twee aan weerszijden daarvan van 7,15 meter. De landhoofden zijn verpakt in betonbreuksteen. In de brug zijn kabels voor elektra en telefoonverbindingen alsmede een gasbuis en waterleidingbuis verwerkt. Het ontwerp is afkomstig van de Dienst der Publieke Werken met als esthetisch architect Dick Slebos. Hij was ook verantwoordelijk voor een zandbak en drinkfontein naast de brug. Vanaf de brug is er uitzicht op het kunstwerk Monument voor de vrede van Heppe de Moor.

Aan de gevels van drie bouwblokken aan het Blomwijckerpad in Amsterdam Nieuw-West zijn bij oplevering drie titelloze reliëfs geplaatst. De drie hebben Bijbelse teksten gemeen, kennelijk een vraag van de opdrachtgever de christelijke woningbouwvereniging Patrimonium. De drie reliëfs vertonen behalve het gezamenlijke thema ook overeenkomsten in plaats, kleurvoering en stijl. Dat laatste geldt ook voor de woonblokken. Het reliëf op de hoek van het Blomwijckerpad 49 en Cromme Camp 1 was uitbesteed aan de kunstenaar Dick Zwier. Hij liet zich inspireren door Spreuken 24, regel 33 en 34, die neerkomt op het volgende: 33: Als je steeds zegt: 'Nog even slapen, nog even doezelen, nog even lekker liggen met mijn handen achter mijn hoofd,' 34: komt je armoede eraan, zo snel als een hardloper. Gebrek overvalt je zo plotseling als een rover. De bron is te lezen rechts onderaan het reliëf (Spr.24: 33-34). Regels 30 tot en met 32 leiden ze in omtrent een luie boer, die zijn wijngaard ten onder ziet gaan aan doornstruiken en onkruid. Het kreeg later titels toebedeeld als (De) Krijger en Een gewapend man.

Jongen met haan is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Ruth Brouwer maakte voor de Montessorischool aan Hoekenes een bronzen beeld op betonnen sokkel waarop een jongen speels een haan vasthoudt. Het beeld wordt weleens gezien als een reactie op het Gedenkteken Maria Montessori uit 1953 van Gerarda Rueter in de Corellistraat, Amsterdam-Zuid. Sommigen zien in de beelden de tegenstelling tussen de beeldhouwkunst in de beginjaren vijftig (strenge moraal) en eind jaren zestig (lossere moraal). Brouwer, net als Rueter leerlinge van Piet Esser, beeldt een speelse jongen met haan af; Rueter is behoudender. Daartussenin zit Jan Wolkers met zijn Jongen met haan, ook voor een school.

Aan de gevels van drie bouwblokken aan het Blomwijckerpad in Amsterdam Nieuw-West zijn bij oplevering drie titelloze reliëfs geplaatst. De drie hebben Bijbelse teksten gemeen, kennelijk een vraag van de opdrachtgever de christelijke woningbouwvereniging Patrimonium. De drie reliëfs vertonen behalve het gezamenlijke thema ook overeenkomsten in plaats, kleurvoering en stijl. Dat laatste geldt ook voor de woonblokken. Het reliëf op de hoek van het Blomwijckerpad 25 en Witte Klok 1 was uitbesteed aan de kunstenaar Lex Horn. Hij liet zich inspireren door Spreuken 24, vers 27, die neerkomt op het volgende: 27: Doe eerst op het veld het werk dat je te doen hebt. Daarna kun je je huis bouwen. De bron is te lezen onderaan het reliëf (Spr.24: 27). Het kreeg later titels toebedeeld als Ladders en Huizenbouw. Het kunstwerk werd jarenlang abusievelijk toegeschreven aan Berend Hendriks; het wijkt echter voor wat betreft stijl af van diens overige werk en vertoont juist stijlkenmerken van het werk van Lex Horn.

Het Blomwijckerpad is een straat in Amsterdam Nieuw-West.

Vruchtbaarheid is een beeld in Amsterdam van de kunstenaar Jacques Jutte (1930). Het staat sinds 1970 in het plantsoen van het woonstraatje Vreedenhaven, langs de kant van de weg Hoekenes, in de wijk Osdorp in het stadsdeel Nieuw-West. Dit werk van Jutte is een soort drieluik in geometrische bronzen vormen, die ook voor wat betreft sfeer overeenkomen. De twee kleine figuren lijken daarbij iets menselijks en mannelijks (hoekig) te vertegenwoordigen; het midden lijkt vrouwelijk (vloeiend). Rijksakademie op de kaart omschrijft het als: Geometrische verbeelding van vruchtbaarheid in brons. Anderen zien er een beschermende moeder met twee kinderen in. Het zou terugvoeren op de gezinssituatie van de buurt op dat moment (jaren 60). Jutte mocht van de gemeente Amsterdam het beeld maken in een ter beschikking gesteld atelier. Na voltooiing van het beeld weigerde de recalcitrante Jutte te vertrekken; pas na tussenkomst van de gerechtsdeurwaarder vertrok hij uiteindelijk. In 1962 waren er tentoonstellingen van Juttes werk in kunsthandels in Amsterdam en Den Haag; daar was al een werk met de titel Vruchtbaarheid te zien.