Justitieel Complex Zaanstad

De Westzanerpolder, niet te verwarren met de Polder Westzaan ten noorden daarvan, is een van de vanaf 1872 drooggemaakte IJpolders langs het Noordzeekanaal. De polder wordt aan de noordoostzijde begrensd door de Noorder IJdijk. Aan de westzijde wordt de polder begrensd door Zijkanaal D, dat de verbinding vormt tussen de Nauernasche Vaart en het Noordzeekanaal en aan de oostzijde door Zijkanaal E, dat de verbinding vormt tussen de Westzaner-Overtoom en het Noordzeekanaal. Tot eind 20e eeuw had de polder een agrarisch karakter. Tegenwoordig is de zuidelijke helft ingericht tot bedrijventerreinen, de noordwestelijke helft is nog gedeeltelijk agrarisch land. Sinds 1 juni 2016 bevindt zich in de noordoostelijke hoek van deze polder het Justitieel Complex Zaanstad. De polder wordt van oost naar west doorsneden door de Westzanerweg (s150).

Westzaner-Overtoom is een buurtschap in de gemeente Zaanstad, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Westzaner-Overtoom, ook wel geschreven als Westzaner Overtoom en verkort tot Overtoom is gelegen tussen Zuideinde en het Noordzeekanaal, tegenover de Houtrakpolder en de haven van Amsterdam. De buurtschap is in de loop van de tijd ontstaan bij de overtoom van Westzaan, gelegen aan de Westzanerdijk, die de polder beschermde tegen het IJ. Op de plek van de overtoom werden schepen over de dijk getrokken. In de loop van de 17e en 18e eeuw begon de eerste groei van Westzaan buiten het lint, wegens de ligging bij het IJ was het Zuideinde die als eerste zijstraten kende. De echte ontwikkeling van de buurtschap Westzaner-Overtoom is ook tussen het de 17e eeuw en aanleg van de zeesluis in 1719. Er ontwikkelde zich een eigen buurt. Ook enkele bedrijven hadden zich er gevestigd. In de 19e eeuw werd het Noordzeekanaal aangelegd. Zo ontstond bij Westzaner-Overtoom nieuw land tussen de dijk en het Noordzeekanaal, dit werden de Westzanerpolder en de Zaandammerpolder. Tot eind 20e eeuw was dit voornamelijk agrarisch gebied, inmiddels zijn er bedrijventerreinen gevestigd. Met Westzaner-Overtoom wordt dan ook steeds meer bijna het hele zuidelijke rand van de Polder Westzaan bebouwd. Anno 2011 wordt deze duiding nog deels zo gebruikt. Daar waar de straat Overtoom overgaat in de Westzanerdijk wordt meestal als grens van de buurtschap gerekend. Soms wordt met Westzaner-Overtoom alleen de bewoning bij Zuideinde bedoeld maar over het algemeen duidt men de Overtoom tot Nauerna ermee. Een klein deel daarvan, tot de straten Westzanerdijk en Ringweg valt onder Zaandam, het merendeel valt onder Westzaan. Dit deel valt onder de buurtwijk Westzanerpolder, die wijk wordt ook wel bij Westzaan-Zuid gerekend. Soms wordt Westzaner-Overtoom ook tot de buurtwijk J J Allanstraat, ook wel J.J. Allanbuurt, gerekend.

VVV Westzaan (Verenigde Voetbal Vereniging Westzaan) is een op 13 juni 1921 opgerichte amateurvoetbalvereniging uit de Nederlandse plaats Westzaan. De thuiswedstrijden worden op Sportpark Zuideinde in de buurtschap Zuideinde gespeeld. Het zondagstandaardelftal speelde een seizoen in de Derde klasse (2013/14, 3B), de klasse welke na twee opeenvolgende promoties via de nacompetitie werd bereikt. De promotie in 2012/13 volgde alsnog nadat eerder de beslissingswedstrijd om het klasse kampioenschap van 4C in het district West-I van Fortuna Wormerveer met 0-1 werd verloren. In het seizoen 2014/15 komt het team weer uit in de Vierde klasse. In 2014/15 komt de club ook voor het eerst met een standaardelftal uit in de zaterdagafdeling van het amateurvoetbal. Het begint hierin in de 4e klasse op het laagste niveau in West-I. Beide teams komen in het seizoen 2020/21 uit in de Vierde klasse.

Zuideinde is een buurtschap in de gemeente Zaanstad, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Zuideinde is een van de vier oorspronkelijke buurtschappen die het lintdorp Westzaan vormen. Het is gelegen tussen J. J. Allanstraat en Westzaner-Overtoom, dicht bij het Noordzeekanaal. Het vormt van oorsprong zoals de naam al duidt het zuidelijke einde van Westzaan. Bij de overtoom die bij Zuideinde was gelegen ontstond wat later een eigen buurt, de Westzaner-Overtoom. Dit vormt sindsdien het eigenlijke zuideinde van Westzaan. Zuideinde werd wel lang gezien als het einde van het lintdorp. In de loop van de 17e eeuw en 18e eeuw begon de eerste groei van Westzaan buiten het lint, wegens de ligging bij het IJ was het Zuideinde die als eerste zijstraten kende. In aangepaste vorm zijn deze anno 2011 nog te vinden in het zuiden van Zuideinde. Er werd lang tol geheven tussen wat oorspronkelijk de Krabbebuurt was (thans J. J. Allanstraat) en het Zuideinde, waarbij het opvallend was dat het midden in het lintdorp was. Vaak werd er tol geheven op wegen die verschillende plaatsen met elkaar verbinden. Zuideinde vormt samen J J Allanstraat sinds het einde van 20e eeuw de buurtwijk J. J. Allanstraat, soms wordt daarbij ook Westzaner-Overtoom gerekend. Net als in de J J Allanstraat zijn er veel monumentale panden te vinden in Zuideinde.

De Alaskahaven is een van de havenbekkens in de haven van Amsterdam die samen de Amerikahaven vormen. De Alaskahaven is van de insteekhavens in de Amerikahaven degene die het dichtst bij het Noordzeekanaal ligt. Bij de Alaskahaven bevindt zich de Holland Container Terminal van het bedrijf TMA Logistics. Een deel van het terrein werd vanaf de zomer van 2016 gepacht door OpenIJ, een aannemersconsortium dat zich bezighield met de bouw van een nieuwe zeesluis als aanvulling op de sluizen van IJmuiden. De beschikbare kadelengte is 1.500 meter, de haven is 15,5 meter diep.

Het Zijkanaal D (met de letter "D") is een waterweg in de Noord-Hollandse gemeente Zaanstad. Het vormt de verbinding tussen de Nauernasche Vaart in Nauerna en het Noordzeekanaal. Aan de westzijde van het kanaal ligt de Nauernaschepolder en aan de oostzijde de Westzanerpolder. Het wordt gerekend tot de zijkanalen van het Noordzeekanaal. Aan Zijkanaal D ligt de Jachthaven Nauerna.

J J Allanstraat is een buurtschap en buurtwijk in de gemeente Zaanstad, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. J J Allanstraat, ook wel geschreven als JJ Allanstraat en J.J. Allanstraat, is een van de vier oorspronkelijke buurtschappen die het lintdorp Westzaan vormen. Het is gelegen tussen Kerkbuurt en Zuideinde. De oorspronkelijke naam van de buurtschap is Krabbebuurt (ook wel geschreven en uitgesproken als de Krabbelbuur(t)). De huidige naam is afkomstig van Johannes Jacobus Allan (1862-1933), die in 1915 een autobusdienst begon van Westzaan naar Koog aan de Zaan, een primeur in Nederland. De straatnaam werd als eerste aangepast. Even later werd het ook de benaming voor de buurtschap. Sinds het einde van de 20e eeuw wordt er met J J Allanstraat niet alleen de buurtschap bedoeld maar ook de buurtwijk J J Allanstraat die naast de buurtschap het Zuideinde en soms ook Westzaner-Overtoom beslaat. In 2007 had de buurtschap 650 inwoners. Net als in Kerkbuurt en Zuideinde zijn er veel monumentale panden te vinden in J J Allanstraat.

Nauerna is een buurtschap in de gemeente Zaanstad, in de provincie Noord-Holland. De buurtschap Nauerna valt, ook voor de postadressen, grotendeels onder het dorp Assendelft, deels onder het dorp Westzaan. Nauerna heeft officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden, met 30 km-zone) en heeft dus een 'bebouwde kom'.

De Noordervermaning is een (voormalige) doopsgezinde kerk in het Noord-Hollandse Westzaan. Tegenwoordig is het een kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeenten. Het (grotendeels) houten kerkgebouw stamt uit 1695 en is daarmee het oudste kerkgebouw van het laatstgenoemde kerkverband. In 1976 is het gebouw erkend als rijksmonument. In de kerk is een huismerk (Letters en Merck van de Bouluy van deze Kerck) van de bouwers te zien uit 1695, wat dan ook als bouwjaar wordt aagehouden. Het houten kerkgebouw bleef gespaard bij de dorpsbranden in 1737 en 1741. Rond 1860 kreeg het gebouw aan de J.J. Allanstraat een stenen voorgevel met roosvensters. 15 jaar later kwam het eerste orgel, gebouwd door de firma L. van Dam & Zonen uit Leeuwarden. Het orgel werd gebouwd voor het bedrag van f 2.072,45. De plaatselijke gemeente ging in 1949 samen met de Westzaanse Doopsgezinde Gemeente aan het Zuideinde. Uiteindelijk werd in 1964 het 150 zitplaatsen tellende kerkgebouw verkocht aan de Gereformeerde Gemeente van Westzaan. Deze gemeente (ontstaan in 1888) kerkte tot dan toe in een eveneens aan de J.J. Allanstraat gelegen kerkgebouw, gebouwd in 1907 en tegenwoordig in gebruik bij de Christelijke Gereformeerde Kerk te Westzaan, een afsplitsing van de Gereformeerde Gemeente. Op 23 juli 1964 werd de koop gesloten, op voorwaarde dat de doopsgezinde zangvereniging de consistorie nog tien jaar mocht gebruikten. Kort na de aankoop kwam een deel van het plafond naar beneden. De houten kosterswoning naast de kerk is vermoedelijk ook uit de 17e eeuw afkomstig.

De Afrikahaven is een haven in het Amsterdamse havengebied. De haven werd gegraven in 1997-2001 en ligt aan de zuidkant van het Noordzeekanaal, in de Houtrakpolder, ten westen van het vroegere Zijkanaal F.

Gezicht Westzaan is een van rijkswege beschermd dorpsgezicht in Westzaan in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De procedure voor aanwijzing werd gestart op 20 april 1988. Het gebied werd op 4 oktober 1991 definitief aangewezen. Het beschermd gezicht beslaat een oppervlakte van 30,5 hectare. Panden die binnen een beschermd gezicht vallen krijgen niet automatisch de status van beschermd monument. Wel zal de gemeente het bestemmingsplan aanpassen om nieuwe ontwikkelingen in het gebied te reguleren. De gezichtsbescherming richt zich op de stedenbouwkundige en cultuurhistorische waardering van een gebied en wil het toekomstig functioneren daarvan veiligstellen.

Westzaan is een dorp en een voormalige gemeente in de Zaanstreek, dat in 1974 opging in de gemeente Zaanstad, in de provincie Noord-Holland. Westzaan werd in 1811 zelfstandig, daarvoor was het het belangrijkste dorp van de Banne Westzaan. Hieraan herinnert nog het in opdracht van de Banne onder architect Johan Samuel Creutz gebouwde rechthuis in Lodewijk XVI-stijl, de constructie waarvan de periode 1781-1783 in beslag nam. Tussen 1816 en 1974 deed het dienst als gemeentehuis. In 2004 was het eigendom van een stichting en Rijksmonument. Voorts staat er een kruiskerk uit de 18e eeuw van architect Jan van der Streng. De kruiskerk had oorspronkelijk een toren, die in 1843 is ingestort. De toren is nooit herbouwd. Het grootste deel van Westzaan bestaat uit lintbebouwing langs een dijk die de Polder Westzaan doorsnijdt. Het bestaat uit meerdere buurtschappen, van oorsprong waren dit Weiver, Kerkbuurt, Krabbebuurt, Zuideinde en het iets later ontstaande Noordeinde. Het Noordeinde wordt sinds de 20e eeuw Middel genoemd, wegens de samensmelting met het plaatje De Middel. Kerkbuurt wordt niet meer gezien als een eigen buurtschap omdat het het dorpscentrum is geworden van Westzaan. De Krabbebuurt wordt sinds de 20e eeuw de J. J. Allanstraat genoemd. Bij de overtoom bij Zuideinde is later de buurtschap Westzaner-Overtoom ontstaan. Er zijn nog vijf molens in Westzaan. Allereerst de enige windpapiermolen ter wereld, molen De Schoolmeester. Daarnaast de enige nog complete pelmolen in de Zaanstreek, Het Prinsenhof, Het Vergulde Hart uit 1744 een klein zogenaamd speelmolentje waarin kinderen vroeger het ambacht van molenaar werd bijgebracht staat in vervallen toestand op het perceel achter Zuideinde 274. Tot slot tussen beide molens in staan op een eilandje de voormalige specerijmolen De Jonge Dirk en het kleine wipmolentje De Zwaan in de gouw. In de omgeving stond tot 1918 de molen De Veldmuis. Deze molen is sinds 2019 in herbouw, maar nu als woonhuis. De molen zal wel kunnen draaien, waarbij elektriciteit voor de woning wordt opgewekt. Westzaan is samen met het nabijgelegen Oostzaan het oudste dorp in de Zaanstreek. Door deze twee dorpen is later Zaandam ontstaan. In Westzaan waren vroeger meer dan honderdvijftig molens. Een bijnaam van Westzaners is Kroosduikers, daarom heet een van de basisscholen ook de Kroosduiker.