Windzuil

De Ina Boudier-Bakkerbrug (brug 609) is een vaste brug in de wijk Slotermeer in Amsterdam. De brug is gelegen in de Burgemeester Fockstraat en overspant de Burgemeester van Tienhovengracht. De brug is aangelegd ter ontsluiting van Slotermeer-Noord. De brug heeft haar landhoofden in het Gerbrandypark en de zuidkade van genoemde gracht. De brug dateert uit 1953/1954 toen Piet Kramer de huisarchitect was van de Publieke Werken van Amsterdam. Zijn ontwerp stamt echter uit 1949, maar werd later uitgevoerd. De brug heeft een aantal kenmerken van Kramer, zoals de Amsterdamse Schoolstijl, variatie in het baksteenpatroon (zowel horizontaal als verticaal), wisseling natuursteen en baksteen en een balkon met uitzicht op het water. Ook de sierlijke smeedijzeren balustraden verraden Kramers hand. Bijzonder aan de brug zijn de twee bakstenen/granieten kolommen. Daarop zijn ornamenten aangebracht die eenzelfde vorm hebben als de "bananen" op de pergola’s van de Brug 604. Het jaar van bouw is aangegeven in natuursteen. Het is van de zes bruggen die Kramer voor de westelijke stadsuitbreiding ontwierp., nog geen vijftig meter noordelijk van brug 609, ligt de Jacoba van Tongerenbrug (602), ook door hem ontworpen. De brug ging vanaf haar oplevering naamloos door het leven als brug 609. De gemeente Amsterdam vroeg in 2016 aan de Amsterdamse bevolking om mogelijke namen voor dergelijke bruggen. Een voorstel deze brug te vernoemen naar schrijfster Ina Boudier-Bakker werd in november 2017 goedgekeurd en opgenomen in de Basisregistraties Adressen en Gebouwen.

Granietblokken Jacoba van Tongerenbrug is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De Jacoba van Tongerenbrug, vernoemd naar Jacoba van Tongeren werd in 1953 opgeleverd als Brug 602. Esthetisch architect van de vaste brug was Piet Kramer; het technische deel kwam uit de koker van de Dienst der Publieke Werken. Zowel architect als dienst werkte veelal samen met Hildo Krop, stadsbeeldhouwer. De granietblokken zouden nog door Krop bewerkt worden, maar het kwam er niet van. In 1987 kreeg de op het bedrijventerrein De Heining werkende kunstenaar Ton Kalle het verzoek die sluitstenen te voltooien; het was zijn eerste opdracht. In tegenstelling tot Krop die veelal figuratief werk leverde, hield Kalle het bij abstracte kunst. Hij bewerkte de granietblokken licht naar een gebogen vorm en liet ze gedraaid (45 graden) terugplaatsen. Door de kromming en de gedraaide stand maakte het beeld contact met de ruimte rondom de brug, aldus de kunstenaar. Van de brug komend zou het het open veld in leiden, komend vanuit open veld, leiden de blokken je juist naar de brug. Door de gekozen vorm krijgen de granietblokken ook contact met de lucht eromheen of zoals de kunstenaar zelf zei: “hiermee pakt het de hemel”. Hij omschreef het als een kleine werking in de omgeving, zeker in vergelijking met soortgelijke kunstwerken die hij ontwierp voor de Oude Kinkerbrug (brug 169), waarbij hij hetzelfde doel kon nastreven, maar in een grotere opzet.

De Jacoba van Tongerenbrug (brugnummer 602) is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West, Slotermeer. De verkeersbrug is gelegen in de Burgemeester Fockstraat en is gelegen over de Afwateringstocht. Ze voert naar het zuidelijk gelegen Gerbrandypark. De brug is aangelegd in 1953 naar een ontwerp van Piet Kramer uit 1950 (de jaarstenen vermelden 1951). De brug is aangelegd in de Amsterdamse Schoolstijl en laat de kenmerken van Kramer zien. Baksteen afgewisseld met graniet en de siersmeedijzeren balustrades zijn van zijn hand. Opvallend aan de brug waren een aantal granieten blokken, waar kunstwerken van Hildo Krop gepland waren, maar die er niet in het tijdperk Kramer zijn gekomen. In 1987 werden de blokken bewerkt en gerangschikt door beeldhouwer Ton Kalle. Het is van de zes bruggen die Kramer voor de westelijke stadsuitbreiding ontwierp, nog geen twintig meter zuidwaarts ligt de door hem ontworpen Brug 609. De brug is op verzoek van ex-burgemeester Job Cohen (vergadering 26 mei 2015, publicatie 27 mei 2015) vernoemd naar verzetsstrijdster Jacoba van Tongeren en dochter van Hermannus van Tongeren sr.. Het naambord werd in 2016 op de brug bevestigd in het bijzijn van haar biograaf Paul van Tongeren, neef van Jacoba en kleinzoon van Hermannus van Tongeren sr.

Het Gerbrandypark is een stadspark in Amsterdam Nieuw-West. Het park ligt langs de Burgemeester Van Tienhovengracht in Slotermeer tussen de Ringspoorbaan en het Plein '40-'45. Het park werd aangelegd tussen 1957 en 1965 en in 1963 vernoemd naar de Nederlandse politicus en staatsman Pieter Sjoerds Gerbrandy (1885-1961). Het park werd in 1990 ingedeeld bij stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer. Tussen 2005 en 2009 onderging het park een grote opknapbeurt. Er is ook een Gerbrandypark in Nieuwegein, in de wijk Galecop.

Speelmanstraat is een straat in de Amsterdamse tuinstad Slotermeer. De straat werd op 9 juli 1952 vernoemd naar verzetsstrijder Wim Speelman.

De Burgemeester Van Tienhovengracht in Amsterdam Nieuw-West werd aangelegd in de jaren vijftig als onderdeel van de Westelijke Tuinsteden. De gracht ligt in Slotermeer en is het verlengde van de Erasmusgracht. De gracht eindigt in een zwaaikom bij het Plein '40-'45. De gracht kreeg zijn naam in 1952 en werd genoemd naar Gijsbert van Tienhoven (1841-1914), burgemeester van Amsterdam van 1880 tot 1891. De gracht is de enige in de Westelijke Tuinsteden die geheel op stadspeil (NAP -0,40 m) ligt. De later gegraven grachten zijn gelegd op het lager gelegen polderpeil (NAP -2,10 m) Evenwijdig aan de Burgemeester Van Tienhovengracht ligt het Gerbrandypark. Over de gracht ligt in de Burgemeester Fockstraat een brug (brug 609) van Piet Kramer uit 1953. Ook de Burgemeester Eliasstraat heeft een brug (Tineke Guilonardbrug, brug 611) over deze gracht. In het uit 1935 daterende Algemeen Uitbreidingsplan zou het kanaal in westelijke richting verlengd worden naar Geuzenveld, onder de Slotermeerlaan door, zodat een rechtstreekse verbinding zou ontstaan tussen Slotermeer, Geuzenveld en Osdorp. Deze verbinding is echter nooit gerealiseerd, omdat de wateren ten westen en ten zuiden van de Burgemeester Van Tienhovengracht op het lagere polderpeil werden aangelegd. Aan het einde van de gracht staat sinds 1962 het Tuinstadhuis (voorheen hoofdkantoor van de NVV). Sinds de instelling van de stadsdelen in 1990 lag de gracht in Geuzenveld-Slotermeer, sinds 2010 in Nieuw-West.

De kleine kameleon is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het is eigenlijk een verzameling kunstwerken uit 2008 en 2009, die door de Koerdische kunstenaar Hoshyar Rasheed werd vervaardigd ter gelegenheid vande afronding van een opknapbeurt van het Gerbrandypark. Het Stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer had er om gevraagd. De groep kunstvoorwerpen staat rondom het pierenbad, dat ontworpen is door Aldo van Eyck waarin zijn karakteristieke schijven in het water te zien zijn. Naast dit pierenbad zelf is voor wat betreft grootte de toegangspoort het meest in het oog springend. Om het gedeelte van het park waarin het pierenbad ligt te betreden heeft Rasheed een kameleonkop als toegangspoort gemaakt. Die toegang begint al op het nabijgelegen voetpad. Daarin is een lange tong van keramische tegeltjes gelegd die de kinderen als het ware naar het pierenbad lokt. Dat tegelpad/Die tong loopt door tot in de kop van het reptiel, dat van polyester is gemaakt. Kleine kinderen kunnen "via de mond" zonder enig obstakel het pierenbad bereiken. Grotere kinderen en volwassen moeten bukken, een buiging voor het kind zijn, aldus de kunstenaar. De mond van de kameleon is daarbij ook betegeld. Andere objecten binnen het kunstwerk zijn plastieken die verspreid staan op het tegelveld rondom het badje. Deze in felle kleuren uitgevoerde objecten kunnen tevens dienen tot zitje. In het kunstwerk was ook nog een fontein opgenomen in dezelfde stijl; deze moest het al snel afleggen tegen vandalisme. Verder is er nog een betegelde kunstzuil te zien en een zitbank, die laatste wederom in dezelfde kleuren als de plastieken. Ten slotte is er nog een tegelpad aangelegd, de tegel dragen ontwerpen van kinderen uit de buurt. Alle tegeltjes op het terrein dragen tekeningen van leerlingen van de in de buurt staande scholen. Alle objecten kregen in de loop der jaren met vandalisme en vernieling te maken. Een deel is gefinancierd door het Amsterdamse Fonds voor de Kunsten.

De Cramergrachtsluis (sluis nr. 112) of Slotermeersluis ligt in de Burgemeester Cramergracht in Slotermeer, Amsterdam Nieuw-West. Enkele meters ten zuiden van de schutsluis ligt over de gracht brug 1831.

De Henriette Voûtebrug (brug nr. 629) is een brug in het Gerbrandypark in de wijk Slotermeer in Amsterdam Nieuw-West. De fietsbrug ligt in het verlengde van de Dirk Bonsstraat. De werkzaamheden in voorbereiding op het plaatsen van de betonnen paalfundering begonnen op 12 maart 1956. Er moesten voor de brug 22 palen de grond in, voor elk landhoofd elf. Amper een half jaar later was het werk aan de brug afgerond op schilderwerk na. De esthetisch architect van deze brug en ook de Hester van Lennepbrug (brug 628), die in dezelfde periode is aanbesteed en gebouwd, is Cornelis Johannes Henke, destijds werkend voor de Dienst der Publieke Werken. Daar waar de meeste fietsbruggen een slijtlaag op het beton krijgen, werd hier nog gekozen voor stoeptegels. De brug is op 4 mei 2016 officieel vernoemd, althans toen werd de naamplaat bevestigd, naar de verzetsstrijdster Hetty Voûte.

De Hester van Lennepbrug (brug nr. 628) is een brug in het Gerbrandypark in de wijk Slotermeer in Amsterdam Nieuw-West. De fietsbrug ligt in het verlengde van de Freek Oxstraat. De werkzaamheden in voorbereiding op het plaatsen van de betonnen paalfundering begonnen op 12 maart 1956. Er moesten voor de brug 22 palen de grond in, voor elk landhoofd elf. Amper een half jaar later was het werk aan de brug afgerond op schilderwerk na. De esthetisch architect van deze brug en ook de Henriette Voûtebrug (brug 629), ze is in dezelfde periode aanbesteed en gebouwd, is Cornelis Johannes Henke, destijds werkend voor de Dienst der Publieke Werken. Daar waar de meeste fietsbruggen een slijtlaag op het beton krijgen, werd hier nog gekozen voor stoeptegels. De brug is op 4 mei 2016 officieel vernoemd, althans toen werd de naamplaat bevestigd, naar de verzetsstrijdster Hester van Lennep.

Freek Oxstraat is een straat in de Amsterdamse tuinstad Slotermeer. De straat werd op 9 juli 1952 vernoemd naar verzetsstrijder Freek Ox.

Brug 605 in Amsterdam is een viaduct in Amsterdam Nieuw-West. Het viaduct voor wegverkeer, waar ook tramlijn 13 overheen rijdt, is gelegen in de Burgemeester Röellstraat en overspant de Burgemeester van de Pollstraat. Het bouwwerk is ontworpen door Piet Kramer, toen werkzaam bij Publieke Werken. Het is een van de zes bruggen die Kramer voor de westelijke stadsuitbreiding ontwierp. Het ontwerp dateert van 1949, de bouw was in najaar 1953 tot zomer 1954. Het viaduct heeft de Amsterdamse Schoolstijl van Kramer. Baksteen, beton en graniet wisselen elkaar af en er zijn de voor Kramer typische smeedijzer balustrades. Kramer had voor de verdere versiering nog enkele beelden op het oog, maar deze werden door geldgebrek niet geplaatst. Pas veel later mocht Rob Schreefel een ontwerp maken voor de conische en prismavormige sierelementen (1987).