Vreedenhaven

Vruchtbaarheid is een beeld in Amsterdam van de kunstenaar Jacques Jutte (1930). Het staat sinds 1970 in het plantsoen van het woonstraatje Vreedenhaven, langs de kant van de weg Hoekenes, in de wijk Osdorp in het stadsdeel Nieuw-West. Dit werk van Jutte is een soort drieluik in geometrische bronzen vormen, die ook voor wat betreft sfeer overeenkomen. De twee kleine figuren lijken daarbij iets menselijks en mannelijks (hoekig) te vertegenwoordigen; het midden lijkt vrouwelijk (vloeiend). Rijksakademie op de kaart omschrijft het als: Geometrische verbeelding van vruchtbaarheid in brons. Anderen zien er een beschermende moeder met twee kinderen in. Het zou terugvoeren op de gezinssituatie van de buurt op dat moment (jaren 60). Jutte mocht van de gemeente Amsterdam het beeld maken in een ter beschikking gesteld atelier. Na voltooiing van het beeld weigerde de recalcitrante Jutte te vertrekken; pas na tussenkomst van de gerechtsdeurwaarder vertrok hij uiteindelijk. In 1962 waren er tentoonstellingen van Juttes werk in kunsthandels in Amsterdam en Den Haag; daar was al een werk met de titel Vruchtbaarheid te zien.

Brug 755 is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De brug is gelegen in de Hoekenes en voert over de Osdorpergracht. Ze werd samen gebouwd met brug 756 in de Tussen Meer over de Hoekenesgracht. De eerste van meer dan 300 voorgespannen betonnen heipalen voor beide bruggen ging in augustus 1961 de grond in. In mei 1963 waren de twee bruggen gereed. De bruggen delen een keerwand en een terras in de bocht tussen beide bruggen. Brug 755 heeft drie doorvaarten; een centrale van 11 meter en twee aan weerszijden daarvan van 7,15 meter. De landhoofden zijn verpakt in betonbreuksteen. In de brug zijn kabels voor elektra en telefoonverbindingen alsmede een gasbuis en waterleidingbuis verwerkt. Het ontwerp is afkomstig van de Dienst der Publieke Werken met als esthetisch architect Dick Slebos. Hij was ook verantwoordelijk voor een zandbak en drinkfontein naast de brug. Vanaf de brug is er uitzicht op het kunstwerk Monument voor de vrede van Heppe de Moor.

Mensen op strand met parasol is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West Kunstenaar Jan Spiering ontwierp voor een plantsoen aan de Botteskerksingel een beeld waarin een man een vrouw tegen zonnestralen beschermt met een parasol. Van het werk is vrijwel niets anders bekend. De gemeente vond het opmerkelijk dat het beeld een eigen ondergrond heeft, die deel uit maakt van het tafereel; de bodemplaat geeft het strand weer. Spiering putte bij zijn werken veelal uit zijn privéleven, het is onbekend of dat ook voor dit werk geldt.

Aan de gevels van drie bouwblokken aan het Blomwijckerpad in Amsterdam Nieuw-West zijn bij oplevering drie titelloze reliëfs geplaatst. De drie hebben Bijbelse teksten gemeen, kennelijk een vraag van de opdrachtgever de christelijke woningbouwvereniging Patrimonium. De drie reliëfs vertonen behalve het gezamenlijke thema ook overeenkomsten in plaats, kleurvoering en stijl. Dat laatste geldt ook voor de woonblokken. Het reliëf op de hoek van het Blomwijckerpad 49 en Cromme Camp 1 was uitbesteed aan de kunstenaar Dick Zwier. Hij liet zich inspireren door Spreuken 24, regel 33 en 34, die neerkomt op het volgende: 33: Als je steeds zegt: 'Nog even slapen, nog even doezelen, nog even lekker liggen met mijn handen achter mijn hoofd,' 34: komt je armoede eraan, zo snel als een hardloper. Gebrek overvalt je zo plotseling als een rover. De bron is te lezen rechts onderaan het reliëf (Spr.24: 33-34). Regels 30 tot en met 32 leiden ze in omtrent een luie boer, die zijn wijngaard ten onder ziet gaan aan doornstruiken en onkruid. Het kreeg later titels toebedeeld als (De) Krijger en Een gewapend man.

De Watertafel Botteskerpark is een voorbeeld van toegepaste kunst in Amsterdam Nieuw-West, Osdorp. Het ontwerp is afkomstig van Karres en Brands Landschapsarchitecten. Het werd geplaatst in 2011 in het Botteskerkpark, een groenstrook aan de Botteskerksingel. De watertafel is een artistiek kunstwerk waarop kinderen kunnen spelen. In actieve vorm is het tevens een fonteintje met zes spuitertjes. De fontein is afgewerkt met basalt, dat zodanig geplaatst is zodat er allerlei effecten ontstaan. Het geheel staat op een betonnen kist waarin alle apparatuur aanwezig is. Door middel van een metalen tegel in de vloer voor het object wordt aangegeven dat het water ongeschikt is als drinkwater. De watertafel was een onderdeel van een grootscheepse renovatie van genoemd park dat plaatsvond gedurende de periode 2009-2011, dat weer deel uitmaakte van een herindeling van de wijk met sloop van sommige hoogbouwflats en bouw van laagbouwwoningen. In de onmiddellijke omgeving staat het beeld Mensen op strand met parasol van Jan Spiering.

De Sint-Lucaskerk is het voormalige kerkgebouw van de rooms-katholieke Sint-Lucasparochie in Amsterdam-Osdorp. Toen vanaf 1958 de tuinstad Osdorp verrees werd ook voorzien in de bouw van een rooms-katholieke kerk. Pastoor H.J. Heesterbeek werd op 7 april 1959 benoemd tot bouwpastoor en op 29 augustus van hetzelfde jaar werd een noodkerk ingezegend aan de Meer en Vaart. Op 4 november 1963 startte de bouw van het definitieve kerkgebouw van architect Th. Nix. aan de Osdorper Ban. De eerstesteenlegging vond plaats op 15 mei 1964 door sub-deken I. van Teijlingen. Precies een jaar erna vond de consecratie van de kerk plaats door de bisschop van Haarlem mgr. J. van Dodewaard. Bij de inrichting van de kerk werd rekening gehouden met de nieuwe liturgie waarin de gemeenschap geen toeschouwer is van de liturgie, maar deelnemer. De zitplaatsen werden verdeeld in drie groepen die aan drie zijden van het altaar werden geplaatst. Naar aanleiding van een aanvraag van Heemschut werd het gebouw op 22 november 2017 gemeentelijk monument. Op zondag 26 mei 2019 werd het kerkgebouw in een laatste mis buiten gebruik gesteld. De parochie fuseerde op 1 januari 2020 met een aantal andere parochies in Nieuw-West tot de parochie De Vier Evangelisten. De gerenoveerde Pauluskerk in Osdorp is aangewezen als hoofdkerk van de parochie.

Straalcompositie is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het kunstwerk van Henk Zweerus kwam met de oplevering van een telefooncentrale aan de L. van Sonsbeeckstraat, Osdorp. Het kunstwerk is uitgevoerd in de materialen en kleuren van het oorspronkelijk gebouw van architect B.J. Odink. Odink was ook verantwoordelijk voor de Telefooncentrale Amsterdam-Slotervaart, waarop Communicatie van Lotti van der Gaag prijkt en de Centrale Zuid-Amstel (afgebroken in 2012) met De vierde dimensie van Hans Ittman, die uit dezelfde tijd stammen. De Straalcompositie valt op doordat zij vanuit de gevel is geprojecteerd, een overeenkomst met de Handen van Willem Reijers. Straalcompositie is uitgevoerd in sierbeton, dat vermoedelijk eerste nog wit was, maar later antracietkleurig werd. De plastiek hing aan de voorgevel; rechts van de ingang, maar vanwege herindeling van het gebouw is die ingang verplaatst. Alhoewel het geheel bestaat uit kubusvormige blokjes ontstaat door verdraaiing daarvan het idee van een stralende ster, het enige ronde element in de verder strak rechthoekige gevel. Kunsthistoricus Jan Teeuwisse schreef in 2000, dat hij er loshangende afgeknepen telefoondraden in zag. Amsterdam kent van Zweerus ook nog een Horizontale compositie in het Leidsebosje en Verticale compositie op het Valeriusplein.

Totempaal is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het is een plastiek van Aart Rietbroek. Het bronzen beeld werd geplaatst als gevolg van de 1%-regeling; van het bouwbudget van openbare gebouwen moest 1 procent besteed worden aan kunst. Middels die regeling kwam deze totempaal in 1966 te staan in de Vrankendijkestraat bij de Professor Johanna Westerdijkschool. Begin 21e eeuw ging de gehele buurt op de schop: de school uit 1964, vernoemd naar Johanna Westerdijk, en de straat uit 1961, vernoemd naar Vrankendijk nabij Hulst, verdwenen na koud veertig jaar. Het beeld, dat door de school als beeldmerk op berichten aan ouders werd gebruikt, werd opgeslagen in een depot. Een medewerker trof jaren later het beeld aan, zonder dat bekend was wat het voorstelde en wie het gemaakt had. Een oproep in de NRC in 2007 bracht uitkomst: een docent van de voormalige school wist zich het beeld en de geschiedenis te herinneren. De NRC kwam uit bij de weduwe van de kunstenaar en hun dochter, die zich het beeld niet konden herinneren, maar de verslaggever wel een houten exemplaar van een totempaal konden laten zien. Het beeld werd na restauratie geplaatst tussen de Osdorper Ban en de zuidelijke ventweg daarvan.

Het Blomwijckerpad is een straat in Amsterdam Nieuw-West.

Aan de gevels van drie bouwblokken aan het Blomwijckerpad in Amsterdam Nieuw-West zijn bij oplevering drie titelloze reliëfs geplaatst. De drie hebben Bijbelse teksten gemeen, kennelijk een vraag van de opdrachtgever de christelijke woningbouwvereniging Patrimonium. De drie reliëfs vertonen behalve het gezamenlijke thema ook overeenkomsten in plaats, kleurvoering en stijl. Dat laatste geldt ook voor de woonblokken. Het reliëf op de hoek van het Blomwijckerpad 25 en Witte Klok 1 was uitbesteed aan de kunstenaar Lex Horn. Hij liet zich inspireren door Spreuken 24, vers 27, die neerkomt op het volgende: 27: Doe eerst op het veld het werk dat je te doen hebt. Daarna kun je je huis bouwen. De bron is te lezen onderaan het reliëf (Spr.24: 27). Het kreeg later titels toebedeeld als Ladders en Huizenbouw. Het kunstwerk werd jarenlang abusievelijk toegeschreven aan Berend Hendriks; het wijkt echter voor wat betreft stijl af van diens overige werk en vertoont juist stijlkenmerken van het werk van Lex Horn.

Osdorp (Tuinstad Osdorp) is een wijk in de Westelijke Tuinsteden in Amsterdam, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De naam is ontleend aan het 900 jaar oude dorp Osdorp dat tegenwoordig de naam Oud Osdorp draagt. De eerste paal werd geslagen in 1957 en in 1958 konden de eerste woningen in gebruik genomen worden aan Meer en Vaart, woningen van de Algemene Woningbouw Vereniging. Deze werden rond 2006 gesloopt. In Osdorp zijn straten vernoemd naar onder andere boerderijen en andere begrippen uit de vroegere gemeente Sloten en uit Rijnland en naar verdronken dorpen in Zeeland. De wijk bestaat uit een mengeling van laag-, middel-, en hoogbouw en was halverwege de jaren zeventig volgebouwd. Osdorp wordt aan de oostzijde begrensd door de Sloterplas en de Christoffel Plantijngracht, aan de noordzijde door de Ookmeerweg, aan de zuidzijde door de Plesmanlaan en aan de westzijde door de Middelveldsche Akerpolder. In de jaren negentig kwam nog een uitbreiding aan de westkant tot stand in de vorm van de wijk De Aker. Osdorp kreeg in 1958 een eerste busverbinding maar voor het centrum moest worden overgestapt op andere lijnen. Afgezien van een snelbuslijn in de spitsuren sinds 1961 kreeg Osdorp pas op 9 september 1962 een centrumverbinding, een tramverbinding van het Dijkgraafplein via het Osdorpplein, Slotervaart, Surinameplein en Kinkerstraat naar het centrum, toen tramlijn 17 werd heringesteld als tram. In 1971 kwam tramlijn 1 hiervoor in de plaats. In 1988 keerde lijn 17 weer terug in Osdorp, maar nu met eindpunt Osdorpplein. Toen in 2001 lijn 1 via de Pieter Calandlaan naar De Aker werd verlegd, ging lijn 17 weer naar zijn oorspronkelijke eindpunt Dijkgraafplein. Met de instelling van de eerste stadsdelen werd de wijk in 1981 onderdeel van het stadsdeel Osdorp. Sinds 2010 maakt deze deel uit van het stadsdeel Nieuw-West. Osdorp als wijk vormt nu onderdeel van twee officieel gedefinieerde wijken: Osdorp-Midden en Osdorp-Oost.

Hoekenes in een straat in Amsterdam Nieuw-West. De straat ligt vanwege haar lengte in diverse buurten (onder andere Wildemanbuurt) in Osdorp.