The Upside Down Amsterdam

De Graafschapstraat is een relatief korte straat in de Landstrekenbuurt in Amsterdam-Zuid. De straat kreeg per raadsbesluit op 26 juli 1939 haar naam, een vernoeming naar de alternatieve naam van de Achterhoek: De Graafschap. In 1951 en 1964 werd de straat opnieuw gedefinieerd. In 1978 werd het zuidelijk deel hernoemd naar Jacob Soetendorpstraat naar Jacob Soetendorp; er stond hier toen nog een synagoge van de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam. De straat is begin 21e eeuw bij herinrichting van de terreinen ingrijpend veranderd. De straat begint als zuidelijke zijstraat van de President Kennedylaan. De straat loopt tot aan de Zuidelijke Wandelweg. Wat voor het gehele gebied geldt is dat het deel uitmaakt van een deelgebied van Plan Zuid. Stadsarchitect Cor van Eesteren had een opzet gemaakt, maar de Tweede Wereldoorlog zorgde ervoor dat het er allemaal anders kwam uit te zien. De bebouwing aan de straat valt in drie stijlperioden uiteen. De oostelijke gevelwand bestaat uit een blok Airey-woningen met de huisnummers 3 tot en met 17 (huisnummer 1 bestaat niet). Het eerste gebouw is een blinde muur van een complex Airey-woningen in dezelfde stijl aan de President Kennedylaan. Het vormt sinds 2014 met meerdere gebouwen een groot gemeentelijk monument Amstelhof, de architect is J.F. Berghoef. Het complex uit 1951/1952 stond voordat het genomineerd werd als gemeentelijk monument op de nominatie gesloopt te worden. Een tweede architectonische stijlperiode begint na de Betuwestraat. Woningen aan die straat en ook de Oldambtstraat dateren uit 1968. Het zijn eengezinswoningen die in een rijtje met een blinde muur eindigen op de Graafschapstraat. De meest westelijk woning aan die Betuwestraat heeft een opvallende erker aan de Graafschapstraat. De oorspronkelijke westelijke gevelwand van de Graafschapstraat is helemaal verdwenen. Hier stonden een blokje woningen van de Remonstrantse gemeente, sinds 1964 ook een synagoge op nummer 23 van de hand van Leon Waterman en ook een telefooncentrale van architect Bastiaan Johannes Odink. Alles verdween begin 21e eeuw om plaats te maken voor het kantoor van stadsdeel Zuideramstel (ingang aan de President Kennedylaan 923) met daarbij allerlei woningen aan de Graafschapstraat 2 tot en met 108. Het geheel met ramen van vloer tot plafond is afkomstig van Claus en Kaan Architecten. Dan volgt zuidwaarts een kantoorgebouw uit 2015 dat geen adres heeft aan de Graafschapstraat waarin gevestigd Hubertus & Berkhoff, culinaire vakschool en onderdeel van ROC Amsterdam, van de hand van architecten Eric Wezenberg & Ingrid Heijne. De straat sluit zuidwaarts af met het in 2019 gebouwd appartementencomplex Square (huisnummer 116-238) uit 2016; het ontwerp is van Adriaan Mout en Jurriaan van Sticht (LEVS Architecten).

Virtual fountains is een driedelig artistiek kunstwerk (bron, waterval en fontein) in Amsterdam-Zuid.

Onder het Europaplein ligt een van de metrostations van metrolijn 52, ook wel de Noord/Zuidlijn genoemd. Dit station, een ontwerp van Benthem Crouwel Architekten, ligt ter hoogte van de voormalige rotonde (het Europaplein) voor de hoofdingang van de RAI. Het station heeft twee uitgangen, één aan de noordzijde, ter hoogte van de Europahal en één aan de zuidzijde, ter hoogte van de Hollandhal. Het station heeft twee zijperrons van 130 meter lang en circa 4,5 meter breed. Ter plaatse van de toegangen aan de beide kopse kanten verbreden deze perrons zich tot circa 8 meter. Men verwacht ongeveer 20.000 in- en uitstappende reizigers per dag. In dit gedeelte van de Noord/Zuidlijn stijgt de metrotunnel, om tussen Europaplein en Station Zuid bovengronds te komen. Het station zelf ligt op 8 meter onder NAP. Het station is als enige ondergrondse station volgens de conventionele bouwwijze gebouwd in een open bouwput. Vanwege het kleinere hoogteverschil zijn de perrons zowel per lift, per roltrap (alleen omhoog) als per vaste trap toegankelijk.

Brug 856 is een kunstwerk in Amsterdam-Zuid. De brug is in dit geval een viaduct of tunnel afhankelijk van het gezichtspunt. Het bouwwerk ligt over het voet- en fietspad langs de Europaboulevard. De bovenliggende weg is een toegangsweg tot het RAI-complex. Het viaduct heeft ten opzichte van de meeste bruggen in Amsterdam een afwijkende aanduiding, ze begint met KW (Kunstwerk).

Terrace Tower is een gebouw in Amsterdam-Zuid.

Kissing monkeys Covid-19 (Apen) is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-Zuid. Het is een muurschildering, een zogenaamde graffiti-painting (schildering), die in 2023 werd gezet door RoosArt oftewel Rosalie de Graaf. Zij, geboren in 1999, en is autodidact op het gebied van muurschilderingen, die over de gehele wereld terug te vinden zijn, maar vooral in Nederland. De titel en ook de afbeelding verwijzen ontegenzeggelijk naar de coronapandemie. Ze laat twee apen zien, die elkaar proberen te kussen, de mondkapjes zitten in de weg. De originele muurschildering werd in twee dagen gemaakt in november 2020 in samenwerking met het televisieprogramma Floortje Blijft Hier van omroep BNNVARA. Presentator Floortje Dessing moest het vanwege die coronapandemie dichter bij huis zoeken. Op 4 december 2020 was een eerdere versie van de muurschildering al te zien op NPO 1. Deze Kissing monkeys uit 2020 werd gezet op een voormalig schoolgebouw aan de Gaasterlandstraat. Dat gebouw viel vlak daarna ten prooi aan de sloophamer. Drie jaar later mocht De Graaf de publieksprijs van de Dutch Street Art Awards in ontvangst nemen. In 2023 mocht de kunstenaar een nieuwe poging doen. De nieuwe muurschildering, met ondertekening links boven, werd gezet op de keerwand van Brug 868, die eerder al voorzien werd van graffiti-writing (tags).

Brug 868 is een kunstwerk in Amsterdam-Zuid. Het betonnen bouwwerk wordt aangeduid als brug, maar is een viaduct/tunnel. Op het lage niveau reizen voetgangers en fietsers oost-west. Op het hoge niveau ligt de Europaboulevard. Het viaduct maakt deel uit van een viaductenstelsel die de kruising tussen Europaboulevard, Rijksweg 10, het spoor en de metrolijn vormt. Daarbij zijn drie partijen in het spel: Rijkswaterstaat (de ringweg en dus Europaboulevardbrug), Nederlandse Spoorwegen/ProRail (spoorbaan) en de gemeente Amsterdam (metrobrug en de omgeving). De gemeente legde ook brug 867 aan en brug 869 (afrit Rijksweg naar Europaboulevard), die vrijwel gelijktijdig gebouwd werden en verbonden zijn door keerwanden. De drie bouwwerken naar een ontwerp van Dirk Sterenberg van de Dienst der Publieke Werken laten eenzelfde uiterlijk zien, waarbij met name de kanteelachtige balustrades opvallen. Sterenberg paste die ook toe bij andere bruggen in de stad, zoals bij brug 704. Brug 868 werd in twee fasen gebouwd. Daarbij werd eerst het westelijk deel opgeleverd. Dit was nodig om het snelverkeer op het niveau te brengen van de oprit van de rijksweg richting westen. Het oostelijk deel van brug 868 kon later aangelegd worden, want dat deel van de ringweg werd ook later geopend. De Europaboulevard vormde enige tijd het oostelijk eindpunt van een in ontwikkeling zijnde Ringweg-Zuid. Het kunstwerk maakt deel uit van De Groene Zoom, een groenstrook met voet- en fietspaden, dat hier ten noorden langs de Rijksweg 10 is gecreëerd. In 2020 zette Rosalie de Graaf een muurschildering getiteld Kissing monkeys op een van de keermuren.

Het Europaplein is een plein in Amsterdam-Zuid. Het metrostation Europaplein is ernaar vernoemd. Het plein bestaat uit een verkeersweg en het terrein voor het RAI-complex. Ook de andere zijde van de weg heet het Europaplein en op de plek van de vroegere keerlus van de tram bevindt zich een klein plantsoen. Van 1935 tot 1958 heette het plein Westerscheldeplein. Het plein was in de jaren 1930 aangelegd aan de rand van de Rivierenbuurt als westelijk uiteinde van de Zuider Amstellaan, de huidige Rooseveltlaan. Aan de noordzijde gaat het plein over in het Scheldeplein en daarna Scheldestraat en aan de zuidzijde in de Europaboulevard waarvan het eerste gedeelte tot 1958 deel uitmaakte van het Westerscheldeplein. Op 16 juli 1958 werd het plein hernoemd naar het werelddeel Europa naar aanleiding van een resolutie van de Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa in 1957 waarbij iedere gemeente in Europa werd gevraagd een straat of plein hiernaar te vernoemen. Aan het Europaplein bevinden zich sinds 1961 het RAI-gebouw en het RAI-Congrescentrum. Tramlijn 4 had hier sinds 1948 zijn eindpunt (daarvoor lijn 8 van 1936 tot 1942). Lijn 4 werd in 1981 verlengd via de Europaboulevard naar het toen nieuw geopende Station RAI aan de Schiphollijn. Van 1960-1981 was het ook een buseindpunt voor GVB en Maarse & Kroon sinds 1973 Centraal Nederland. In 2005 startte bouwwerkzaamheden voor de Noord-Zuidlijn. De metrolijn heeft een tracé dat vanaf de A10 onder het plein door richting de Scheldestraat loopt. Het traject werd in een open bouwkuip gebouwd. In het midden van het plein werd het gelijknamige metrostation gebouwd. Direct daarnaast, onder het Scheldeplein, werden de tunnelboormachines ingehesen die richting de Binnenstad boorden. Nadat de werkzaamheden klaar waren werd het gehele plein opnieuw ingericht en voorzien van de Feestelijke beeldenreeks van beeldhouwer Guillaume Bijl. Op 15 mei 2011 werd het Europaplein officieel heropend. Op 22 juli 2018 werd het metrostation ingebruik genomen. In 2022 werd het beeld Virtual fountains van Femke Schaap onthuld.

Brug 869 is een civiel kunstwerk in Amsterdam-Zuid. Het betonnen bouwwerk wordt aangeduid als brug, maar is een viaduct/tunnel. Op het lage niveau reizen voetgangers en fietsers noord-zuid over de Europaboulevard. Op het hoge niveau ligt de noordelijke afrit van Rijksweg 10 naar de Europaboulevard. Het viaduct maakt deel uit van een viaductenstelsel die de kruising tussen Europaboulevard, rijksweg, het spoor en de metrolijn vormt. Daarbij zijn drie partijen in het spel: Rijkswaterstaat (de ringweg en dus Europaboulevardbrug), Nederlandse Spoorwegen/ProRail (spoorbaan) en de gemeente Amsterdam (metrobrug en de omgeving). De gemeente legde eerder ook brug 868 (onder de Europaboulevard) aan en brug 867 (toerit van Europaboulevaard naar de Rijksweg) aan, brug 869 was de laatste van de drie en werd met brug 868 door middel van een keerwand verbonden. De drie bouwwerken naar een ontwerp van Dirk Sterenberg van de Dienst der Publieke Werken laten eenzelfde uiterlijk zien, waarbij met name de kanteelachtige balustrades met reliëf opvallen. Sterenberg paste die ook toe bij andere bruggen in de stad, zoals bij brug 704. De brug heeft de vorm van een parallellogram; ze ligt schuin over het voet- en fietspad.

De Mars naar de Vrijheid was een protestmars voor Surinaamse onafhankelijkheid op 11 december 1971 in Amsterdam, Nederland. Vier dagen later vond voor hetzelfde doel ook een Mars naar de Vrijheid plaats in Paramaribo, Suriname. Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden werd door de demonstranten verworpen. Hierin was zeventien jaar eerder de relatie tussen Suriname, Nederland en de Nederlandse Antillen vastgelegd. De mars verliep van de De Dokwerker op het Jonas Daniël Meijerplein naar het Europaplein voor de RAI Amsterdam. Er werden spandoeken gedragen met teksten als "Geen gemenebest, maar totale soevereiniteit" en "Geen gecastreerde onafhankelijkheid". De eerste werd ook als kreet gebruikt, evenals "Weg met het Statuut, alle macht aan het volk". Ook waren er een aantal rode vlaggen te zien. Het Revolutionaire Volksfront was de initiatiefnemer. Daarnaast waren de volgende twaalf organisaties betrokken: Ons Suriname, Surino, Katibo, Fri Srenang, het Surinaams Actiecomité (Suracom), het Surinaamse Comité, Surinaamse Aktiegroep Rotterdam en de Surinaamse studentenverenigingen uit de steden Leiden, Wageningen, Utrecht, Groningen en Nijmegen. Er waren drie- tot vierhonderd betogers aanwezig, vooral jongeren. Een vertegenwoordiger van Suracom maakte zich schuldig aan de belediging van het koninklijk echtpaar, koningin Juliana en prins Bernhard. In die tijd was majesteitsschennis strafbaar in Nederland. Hij werd niet meteen aangehouden, maar de dag erna bij hem thuis in Nijmegen, waarmee de politie moeilijkheden met de demonstranten wilde voorkomen. Elf van de dertien organisaties protesteerden tegen zijn aanhouding. Hij werd echter meteen na zijn verhoor in Amsterdam weer vrijgelaten. In deze tijd was 53 procent van de Nederlanders voor de onafhankelijkheid van Suriname, een kwart antwoordde het niet te weten. Daarnaast wist 21 procent niet waar Suriname ligt en plaatste 16 procent Suriname in een ander werelddeel.

Crossover (grafisch CrossOver) is een bouwwerk in Amsterdam-Zuid. Het gebouw van hier en daar 35 meter hoogte herbergt (starters)woningen (van 23 tot 48 m2), kantoren en horeca en werd tussen 2017 en 2023 gebouwd aan de Gelrestraat. Deze straat ligt in de noordoosthoek van het verkeersknooppunt tussen Rijksweg 10 en de Europaboulevard. Hier werd in die periode flink gebouwd aan allerlei bouwwerken.

Het signaal is een bouwwerk in Amsterdam-Zuid, Europaplein.