Kasteel Berkenhof

De Sint-Jan-Berchmanskerk is een parochiekerk in de Antwerpse stad Mechelen, gelegen aan de Brusselsesteenweg 51.

De Brusselpoort is de laatst overgebleven stadspoort in Mechelen. De poort staat op de rand van het historische centrum van de stad waar de ringweg kruist met de Hoogstraat. Tussen 1264 en 1268 werd de Mechelse stadsomwalling aangelegd. De Brusselpoort werd in de 13e eeuw gebouwd en was de hoogste van de Mechelse stadspoorten. Daarom werd ze ook Overste poort genoemd. Het gebouw is opgetrokken in Doornikse steen, en rond 1400 verhoogd met Balegemse steen (lichtere kleur). Het behoort tot de Scheldegotiek. In de 16e eeuw werden de torens verlaagd en werd de dakconstructie veranderd. Naast de functie van toegangspoort werd het gebouw sindsdien nog voor andere doeleinden gebruikt. Zo was er een politiekantoor, een vergaderlokaal en het kunstatelier van Alfred Ost. Daarna werd het een museum over de geschiedenis van de stad. Het bevat documenten en archeologische vondsten. Sinds 2010 is Het Firmament er gevestigd, (t)Huis voor Figurentheater in Vlaanderen. De Brusselpoort is niet toegankelijk voor bezoekers. Zoals in de meeste andere steden werden de Mechelse stadsmuren afgebroken. Alleen de Overste Poort (Brusselpoort) ontsnapte aan de afbraak. Op de overgebleven open ruimte worden boulevards aangelegd die nu de R12 vormen, de kleine ring van Mechelen, die het stadsverkeer vandaag in goede banen leidt en waar de Brusselpoort middenin ligt. Soortgelijke oplossingen als ringwegen en stadssingels zijn terug te vinden in de Leien te Antwerpen, de Kleine Ring rond Brussel en de Ringvaart rond Brugge, die vroeger alle dienstdeden als stadsmuren.

De Plaisancebrug bestaat uit twee basculebruggen naast elkaar over het Kanaal Leuven-Dijle (ook wel Leuvense Vaart genoemd) in de stad Mechelen. De brug is eigendom van Waterwegen en Zeekanaal en maakt deel uit van de N227. Reeds in 1910 lag op deze plaats een manueel bediende draaibrug over de vaart, die in 1928 werd vervangen door een modernere, elektrisch aangedreven draaibrug. In 1981-1983 werd deze dan vervangen door de huidige twee basculebruggen, met één brug per rijrichting.

De Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk is een gotische kerk in Mechelen aan de Onze-Lieve-Vrouwestraat. De oudste vermelding van Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijle dateert uit 1236, toen de parochie werd opgericht. Voordien was de pastoor steeds een priester van het kapittel van de Sint-Rombouts. Van het toenmalige gebouw is er niets terug te vinden; het werd mogelijk vernield door de stadsbrand van 1342. De huidige kerk dateert uit de 14e, 15e en 16e eeuw. De kerk wordt tot de Brabantse gotiek gerekend.

Het Hof van Cortenbach is een 16e-eeuws stadspaleis gelegen aan de Korenmarkt in Mechelen. Het paleis met een huiskapel en monumentale schouw werd tussen 1520 en 1530 gebouwd in opdracht van Jan IV van Cortenbach. Zijn vader, Ywein van Cortenbach, had eind 15e eeuw het huis Den Drake (later Den Breckpot) aangekocht. Het stadspaleis werd opgetrokken op de binnenplaats van dat huis in traditionele bak- en zandsteenstijl onder steile zadeldaken. In 1660 werd een puntgevel met een beeldhouwwerk Sint-Joris te paard gebouwd in opdracht van de daar gevestigde boogschuttersgilde. Het beeld van Lucas Faydherbe werd in 1798 door de Fransen verwijderd. In 1818 werd een afspanning met de naam Frankfort ingericht. In 1843 woedde er een dakbrand in het gebouw. Het is beschermd als monument in 1982. Na jaren van leegstand en verkrotting werd het pand in 2013 aangekocht door de stad Mechelen en in 2016 werd gestart met de restauratie.

De Korenmarkt (ook wel Graanmarkt) is een straat in het centrum van Mechelen, die zich bevindt tussen de Mechelse Brusselpoort op de ringweg en de IJzerenleen. De markt is het op een na hoogste niveau van de stad, alleen de nabij gelegen Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk (aan de Onze-Lieve-Vrouwestraat) ligt hoger. De Korenmarkt wordt beschouwd als de plaats van de eerste bewoning in Mechelen en het beginpunt van de stad. Eeuwen later werd, ter ere van de Mechelse patroonheilige Sint-Rombout, aan de overkant van de rivier Dijle een kapel gebouwd wat leidde tot een toevloed van pelgrims, waardoor de stad gevoelig uitbreidde. In de Middeleeuwen werd de kapel vervangen door de Sint-Romboutskathedraal. De Korenmarkt werd in de 13e eeuw al vermeld onder deze naam. De oudste bebouwing op de huidige markt zijn enkele romaanse kelders onder huisnummer 47-49. De Korenmarkt is langs alle kanten omgeven door kleine zelfstandige winkels en cafés en telt verschillende historische gebouwen: De Akeley (nummer 36), dit huis stond al bekend onder deze naam in 1533. Het werd in 1727 heropgebouwd, zoals vermeld staat in de gevelsteen. Sint-Jacob (nummers 30-32), deze afspanning werd al vermeld in 1471. In de 13e eeuw stond op deze plaats het koren- of meelhuis. In 1774 werd de houten gevel vervangen door een stenen gevel. Nummer 12, het oorspronkelijke gebouw werd verwoest tijdens de Eerste Wereldoorlog en rond 1919 werd een huis in art decostijl opgetrokken naar plannen van architect Chabot. Den Duytsch/Lakenhuis/Hof van Schoofs (nummer 8). Het Vosken (nummer 9), deze huisnaam werd al in 1474 vermeld in een schepenakte. Tot 1773 stonden hier drie huizen die herbouwd werden tot een gebouw met een vos in het smeedijzeren traliewerk boven de deur. Hof van Cortenbach (nummers 23-29).

Hemelrijck is een pand uit begin zestiende eeuw aan de Onze-Lieve-Vrouwestraat in Mechelen. Het gebouw werd opgericht omstreeks 1540 door de kunstenaarsfamilie Snellinck en maakte toen deel uit van vier huizen, de vier evangelisten. Boven de deur prijken Adam en Eva in het aards paradijs. Op de gevel (overgang tussen late gotiek en renaissance) staan het Mechelse wapenschild en twee zeemeerminnen afgebeeld. Boven de vensters wisselen frontons af met halfronde timpanen. In 1902 werd het pand fors gerestaureerd onder leiding van architect Ph. Van Boxmeer. In de twintigste eeuw deed het pand dienst als café en als theaterzaal met 55 plaatsen (Mechels Miniatuur Teater vanaf 1956). In 2012 werd de gevel gerenoveerd. Sinds 1977 is het beschermd als monument.

Het Hof van Schoofs is een stadspaleis aan de Korenmarkt in Mechelen uit de 15e eeuw. In de 13e eeuw stond hier al het Lakenhuis, de voorloper van de Lakenhal op de Grote Markt. In de 15e eeuw liet de familie Schoofs twee panden (Het Schaakberd en De Leeuw) samenvoegen. In 1474 verwierf Jan I Carondelet, voorzitter van het Parlement van Mechelen, het gebouw. Daarna verbleef er een Duitse handelaar, aan wie het pand zijn andere naam Den Duytsch ontleende. Midden 16e eeuw werd het pand eigendom van de wijnkoopman Claude Ritz; hij liet een torentje bouwen aan het gebouw. Het pand deed ook nog dienst als huis van de oude kruisbooggilde (vanaf 1655). In 1797 werd het door de Fransen als nationaal goed verkocht. Daarna deed het dienst als winkel, hotel en ijzerwarenmagazijn. Tot 1846 was de voorgevel versierd met een standbeeld van Sint-Joris te paard. In 1912 volgde een restauratie. Sinds 1977 is het als monument beschermd.

De Onze-Lieve-Vrouwestraat in de Belgische stad Mechelen is een straat die de Korenmarkt met de Vijfhoek verbindt. Tezamen met de Hanswijkstraat en de Adegemstraat loopt deze as parallel aan de Binnendijle. De Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk is een gotische kerk gelegen aan de Onze-Lieve-Vrouwestraat. Hemelrijck is een pand uit begin zestiende eeuw in de straat, vlak naast de kerk gelegen. Tot 1857 was het Onze-Lieve-Vrouweziekenhuis hier gevestigd. De straat is uitgegroeid tot deel van het winkelgebied van Mechelen-Centrum. In de loop van 2023-2024 werd de straat heraangelegd. Sinds 20 november 2023 is de straat deel van de autoluwe zone.

Beiaarden en Torenuurwerken Michiels (ook bekend als Huis Michiels) is een historisch atelier voor torenuurwerken en beiaarden, gelegen in Mechelen.

Mechelen-Zuid is een wijk van Mechelen en is het gebied dat in de omgeving van de Hombeeksesteenweg en verder langsheen de Brusselsesteenweg ligt. De wijk strekt zich uit van de Leuvense vaart, tot aan Hombeek en van Battel tot Zemst. Een grote wijk die bestaat uit verschillende buurten. Soms worden de verschillende buurten in de wijk vernoemd naar hun parochie, soms naar de belangrijkste straat of opvallend punt. Zo zijn er Stuivenberg, Vrijbroekpark, Vennekant, Schonenberg, de watertoren, industrieterrein, Technopolis, Sint Jan Berchmans, Pius X, ... Stuivenberg, dat grenst aan het noordwestelijke Battel wordt administratief bij Mechelen-Zuid ingedeeld. Het historische gehucht Auwegem is grotendeels opgeslorpt in de grootstedelijke structuur. De meest bekende oude toponiemen in Mechelen-Zuid zijn Halfgalg, voordien Heisegem genaamd, Geerdegem (tevens de meest gebruikte historische naam voor Mechelen-Zuid), Mechels Veld, Stenenmolen, Barbelgem en Schonenberg. Het gemeentelijk wijkcentrum is gelegen in de Dijkstraat, 41

Station Mechelen-Kanaal was een spoorweghalte langs spoorlijn 25 (Brussel - Antwerpen) aan de linkeroever van het Kanaal Leuven-Dijle in de stad Mechelen De stopplaats werd opgericht nadat de bruggen over het kanaal vernield waren door een bombardement tijdens de Tweede Wereldoorlog. Reizigers moesten aan de stopplaats afstappen, te voet over de Colomabrug (ophaalbrug vlak bij de spoorbrug) het kanaal oversteken en dan in het station Mechelen terug de trein nemen richting Antwerpen. De stopplaats werd gesloten nadat de brug hersteld was.