Amsteldijk 273

Het grafmonument van de familie Carré op begraafplaats Zorgvlied in de Nederlandse stad Amsterdam is een rijksmonument.

De Terreinafscheiding Zorgvlied is een terreinafscheiding aan de zuidoost kant van Begraafplaats Zorgvlied in Amsterdam maar beheerd door de gemeente Amstelveen. Die begraafplaats heeft altijd haar ingang gehad aan de Amsteldijk, ooit gelegen in gemeente Nieuwer-Amstel, maar opgeslokt door gemeente Amsterdam. De begraafplaats zelf ligt op grondgebied van de uit Nieuwer-Amstel voortgekomen gemeente Amstelveen. De begraafplaats kreeg bij de inrichting in 1870 een hekwerk mee, dat in de jaren twintig mede door uitbreiding van de begraafplaats aan vervanging toe was. Dat kwam mede doordat Amsterdam een strook grond langs de Amstel en Amsteldijk nodig had vanwege de bouw van Gemaal Stadwijck. Er kwam in 1926 een nieuw hekwerk in de bouwstijl van de Amsterdamse School. Daarbij werden twee ingangen gecreëerd; één bij de doodgraverswoning (later kantoor) en één met een oprijlaan richting de aula. Smeedijzeren hekwerken zijn opgehangen aan vierkante kolommen van baksteen die op een plint staan. Deze hekwerken lopen door in de vleugels van de terreinafscheiding. Op sommige pijlers staan lantaarns in dezelfde bouwstijl. Ook de aanduiding Zorgvlied op beide pijlers is in de bijbehorende typografie uitgevoerd. Dat de gemeente Amstelveen hier de baas was blijkt nog uit het Wapen van Amstelveen dat op de middenpijlers van de poorten terug te vinden, als ook in het kantoorgebouw.

De Zorgvliedbrug (brugnummer 424) is een vaste brug in Amsterdam-Zuid. De brug is gelegen in de Amsteldijk en overspant de Kleine Wetering. De brug werd in 1921 geplaatst naar een ontwerp van Piet Kramer. Hij liet een brug bouwen in de stijl van de Amsterdamse School met de voor hem zo gebruikelijke mengeling tussen bak- en natuursteen. In de baksteenvlakken zijn ornamenten aangebracht. Wat hier bijzonder is ten opzichte van andere "Kramerbruggen" is de houten opvulling van de balustrades (normaal schreef Kramer siersmeedhekwerken voor). De houten balken zijn daarbij gefreesd. De leuningen zijn wel des Kramers, ze vertonen voor wat betreft afwerking overeenkomsten met de leuningen van zijn bruggen in het Amsterdamse Bos. De Zorgvliedbrug is vernoemd naar de nabijgelegen Begraafplaats Zorgvlied. De verkeersbrug heeft een wegbedekking van eveneens baksteen (rijweg) en tegels (voetgangers). De brug is een gemeentemonument. In 2016 was er in de gemeenteraad discussie of de vernoeming gehandhaafd zou blijven. In maart 2016 werd de tenaamstelling (opnieuw) officieel vastgesteld (lees vastgelegd). De Zorgvliedbrug maakt deel uit van een complex bestaande uit de brug, gemaal Stadwijck, de Zorgvliedschutsluis en twee woningen (voor sluiswachter en machinist). In mei 1921 werd het complex aanbesteed voor 398.460,00 gulden.

De Zuidelijke Wandelweg is een straat in Amsterdam-Zuid.

De Zorgvliedsluis of Zorgvliedschutsluis (sluisnummer 115) is een sluis bij in de Nieuwe Wetering bij de Zuidelijke Wandelweg in Amsterdam. Aan de oostkant van de sluis ligt een tak van de Nieuwe Wetering die bij de Zorgvliedbrug open verbinding heeft met de Amstel. De sluis is in 1921 gebouwd, in dezelfde tijd als het gemaal Stadwijck en de Zorgvliedbrug. De door A.J. Westerman van de Amsterdamse dienst voor Publieke Werken ontworpen sluiswachterswoning is dan ook identiek aan de "machinistenwoning" bij het gemaal. De sluis en de brug zijn genoemd naar de ernaast gelegen begraafplaats Zorgvlied. Het gemaal, de sluis, de brug en de beide woningen staan samen sinds 2006 op de gemeentelijke monumentenlijst. De Zorgvliedsluis heeft aan beide kanten twee puntdeuren en kan alleen handmatig geopend worden. De schutsluis, beheerd door de gemeente Amsterdam, wordt soms gebruikt voor het verversen van het water in de Binnendijkse Buitenveldertse polder met water uit de Amstel, dit gebeurt echter alleen bij uitzondering, omdat het Amstelwater zouter is. Er is geen scheepvaartverkeer meer.

In het Martin Luther Kingpark in Amsterdam-Zuid ligt een titelloos artistiek kunstwerk. Het ligt in dat deel van het park ten westen van de Utrechtsebrug. Het kunstwerk bestaat uit een in twee delen gespleten rotsblok. Kunstenaar Dirk Müller wilde in de periode van maak (1976) zo min mogelijk in de materie ingrijpen. Hij sneed een rotsblok van Belgisch blauw hardsteen in twee delen en plaatste die delen ongeveer 30 cm uit elkaar. Op de beide snijvlakken werd een messinglaag aangebracht, die in later jaren gestolen werd. Müller maakt meer van dit soort beelden, zoals te zien is in Rotterdam (hetzelfde principe maar dan met klei) en Leiden (waarbij er een wig tussen beide delen is te zien).

Het Vadermonument (eerder Vader en kind) is een artistiek kunstwerk op Zorgvlied. Die begraafplaats ligt binnen de gemeente Amstelveen, maar wordt vaak gerekend tot gemeente Amsterdam. Kunstenares Nynke Schepers maakte dit beeld van een vader met een kind op de schouder in opdracht van Vroom & Dreesman voor de vestiging op het Binnenhof/Buitenhof in Amstelveen. Dat filiaal werd begonnen in 1969 en geopend op 16 maart 1971, onder het motto "Winkelen is gezinsrecreatie". Dat grotendeels betonnen gebouw werd ontworpen door Piet Zanstra, Ab Gmelig Meyling en Peter de Clercq Zubli en in de periode 2017-2020 aanmerkelijk verbouwd (er kwamen verdiepingen op), nadat Vroom en Dreesman failliet was gegaan. Bij een eerdere renovatie/herindeling van het plein paste het beeld niet meer en werd het verplaatst naar begraafplaats Zorgvlied, die aan het beeld de naam Vadermonument gaf en het beeld op vaderdag 15 juni 2003 onthulde. Het Vadermonument werd door de begraafplaats aangewezen als plek waar men mannen kan gedenken die zelf geen graf of verstrooiplaats (meer) hebben. Ook worden er bloemwerken naar toe verhuisd die overblijven van een crematie. De naam van de kunstenaar (Nynke Jelles-Schepers) staat op het voetstuk vermeld. De begraafplaats heeft ook een Moedermonument, van de hand van Louis Vreugde uit 1916.

Het Martin Luther Kingpark is een stadspark in Amsterdam-Zuid.

Zorgvlied is een begraafplaats gelegen aan de Amsteldijk 273 in Amsterdam-Zuid, aan de westelijke oever van de Amstel. De begraafplaats werd op 1 november 1870 in gebruik genomen door de gemeente Nieuwer-Amstel (nu Amstelveen geheten) en is nog altijd eigendom van Amstelveen, maar door de gemeentelijke herindeling van 1896 ligt Zorgvlied intussen binnen de grenzen van de gemeente Amsterdam.

Aan De Mirandalaan in Amsterdam-Zuid staat een titelloos artistiek kunstwerk van Hans Ittmann. Hij maakt dit beeld voor de vestiging van het Joods Kindertehuis Le-Ezrath Ha-Jeled (Het kind ter hulpe), dat hier in 1965 gevestigd werd. Koningin Juliana der Nederlanden kwam op 16 november 1965 het gebouw openen. Vermoedelijk kwam het beeld voort uit de 1%-regeling van destijds, waarvoor subsidie moet worden aangevraagd bij het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen Een foto ("klaar voor opening") geschoten door Jack de Nijs op 15 november 1965 laat het beeld zien. Het kreeg de naam Joods Monument, maar Ittmann had het zo geconstrueerd dat het ook door de kinderen wel gebruikt kon worden als speelobject (klimpaal). Het kindertehuis vertrok al spoedig (1975) en Stichting HVO Querido (dak- en thuislozen) neemt het gebouw en beeld over. In 1996 verdwijnt ook het paviljoenachtige gebouw om plaats te maken voor nieuwbouw van architect Bruno Albert, die het beeld wel vindt passen bij de nieuwbouw. Het beeld wordt eerst van bouwput naar bouwput gesleept om uiteindelijk bij de oplevering in de tuin te belanden van U-vormige vleugels. Het staat daar dan enige tijd, waarbij de kennis over het beeld langzaam verdwijnt. Een medewerker van het Judith van Swethuis van HVO vond dat jammer en ging zelf op onderzoek uit, waarbij hij langzaam achter de geschiedenis van het beeld kwam. Na een schoonmaakbeurt verrees het beeld in 2019 op haar oude plek langs de laan. In april 2019 wordt het opnieuw onthuld waarbij de conservator moderne kunst van het Stedelijk Museum Amsterdam Beatrice von Bormann een toelichting geeft over beeld en kunstenaar. De uiteindelijk onthulling wordt verricht door Sebastiaan Capel van de stadsdeelraad in bijzijn van een neef van de kunstenaar. Het beeld heeft dan wel haar naam verloren.

Brug 446 is een viaduct in Amsterdam-Zuid, het wordt ook wel aangeduid als 'tunnel'. Het kunstwerk ligt in de President Kennedylaan en overspant een voet- en fietspad dat in het verlengde ligt van de Kuinderstraat. Het voert naar het westelijk deel van het Martin Luther Kingpark. Door de bouw van de Utrechtsebrug over de Amstel werd het terrein ten noorden daarvan flink opgehoogd. Dit was noodzakelijk omdat de Utrechtsebrug hoog boven het water moest komen te liggen vanwege de scheepvaart, de brug is namelijk niet beweegbaar. Door die hoogte kreeg de brug een talud dat al begint vlak nadat de bebouwing aan de Rijnstraat (een van de toevoerwegen naar de brug) ophoudt. De aanleg van dit talud zorgde er wel voor dat verkeer uit de Kuinderstraat niet rechtstreeks op of van de Rivierenlaan (sinds 1964 President Kennedylaan) kon komen. Bovendien werd ingeschat dat het kruispunt Rijnstraat, Amsteldijk, de Utrechtseweg en de President Kennedylaan een van de drukste kruispunten binnen Amsterdam zou worden, terug te vinden in de breedte van genoemde wegen. In dezelfde periode als de bouw van de brug werden het De Mirandabad en een aantal scholen aangelegd ten zuiden van de Rivierenlaan. Om te voorkomen dat voetgangers en fietsers de drukke wegen over zouden moeten kwam er een viaduct / tunnel. In de zomer van 1954 werd begonnen met de bouwwerkzaamheden onmiddellijk ten westen van de keerlus van tram 25 aan de Rivierenlaan (de latere President Kennedylaan). In de zomer van 1955 was het kunstwerk voltooid. Het ontwerp is afkomstig van de tekentafels van de Dienst der Publieke Werken met achter de tekentafel architect Dick Slebos. Op 28 mei 1955 opende de wethouder Publieke Werken Goos van 't Hull het viaduct / de tunnel. Het was een voorbode van meer scheiding van snel en langzaam verkeer in de stad. De tunnel is 37 meter lang en 10 meter breed. Het bouwwerk heeft een aantal specifieke kenmerken. De wanden van de tunnel staan enigszins hangend naar buiten; het dek wordt gedragen door vijftien ranke palen; de symmetrie werd destijds vergeleken met de vorm van een vlinder. In de oostwand van de tunnel is een trapgang gespaard die leidde naar de halte van de tram. De betegelde tunnel is weliswaar uitgegraven uit het talud, er kon niet voorkomen worden dat het vloeroppervlak van de tunnel het laagst is van de omgeving; een eigen bemalingsysteem moest voorkomen dat ze regelmatig onder water kwam te staan. Wat voorts een nieuwigheid was omdat de tunnel zo diep lag, is dat deze constant verlicht werd om een te groot verschil tussen dwaallicht in de tunnel en de buitenlucht te verkleinen. De tunnel is later (rond 2000) grondig gerenoveerd. Het kunstwerk gaf toegang tot een schuilkelder, maar deze is later onzichtbaar gemaakt. In 2004 werd er het kunstwerk Vlucht van een kaketoe van Jeroen Werner naar Eadweard Muybridge geplaatst.

Vlucht van een kaketoe is een kunstwerk in Amsterdam-Zuid. Het kunstwerk bestaande uit 27 panelen is geplaatst in de voet- en fietstunnel gelegen onder de President Kennedylaan richting Martin Luther Kingpark. Het viaduct, bekend als brug 446, werd in de periode 2004 tot 2008 opgefleurd door een collage van kunstenaar Jeroen Werner. Werner liet zich daarbij inspireren door een aantal foto’s van de fotograaf Eadweard Muybridge. Die fotografeerde onder meer dieren in beweging, met wellicht als bekendste een paard in galop. Werner gebruikte voor zijn collage de vlucht van een grote geelkuifkaketoe (Cackatoo Flying) en liet zevenentwintig afbeeldingen daarvan overzetten naar emailstalen platen. Deze werden in serie geplaatst op de tunnelwanden van brug 446, die 37 meter lang is. Een achtentwintigste paneel ontbreekt omdat een van tunnelwanden onderbroken is voor een trap naar de voormalige eindhalte/keerlus van de voormalige tramlijn 25. Bij in de juiste richting door de tunnel te rijden, lijkt het of de kaketoe met de reiziger meevliegt. De brugpijlers/dragende zuilen zorgen daarbij aanvullend voor een stroboscopisch effect.