Scheldeplein 1-5

De Mars naar de Vrijheid was een protestmars voor Surinaamse onafhankelijkheid op 11 december 1971 in Amsterdam, Nederland. Vier dagen later vond voor hetzelfde doel ook een Mars naar de Vrijheid plaats in Paramaribo, Suriname. Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden werd door de demonstranten verworpen. Hierin was zeventien jaar eerder de relatie tussen Suriname, Nederland en de Nederlandse Antillen vastgelegd. De mars verliep van de De Dokwerker op het Jonas Daniël Meijerplein naar het Europaplein voor de RAI Amsterdam. Er werden spandoeken gedragen met teksten als "Geen gemenebest, maar totale soevereiniteit" en "Geen gecastreerde onafhankelijkheid". De eerste werd ook als kreet gebruikt, evenals "Weg met het Statuut, alle macht aan het volk". Ook waren er een aantal rode vlaggen te zien. Het Revolutionaire Volksfront was de initiatiefnemer. Daarnaast waren de volgende twaalf organisaties betrokken: Ons Suriname, Surino, Katibo, Fri Srenang, het Surinaams Actiecomité (Suracom), het Surinaamse Comité, Surinaamse Aktiegroep Rotterdam en de Surinaamse studentenverenigingen uit de steden Leiden, Wageningen, Utrecht, Groningen en Nijmegen. Er waren drie- tot vierhonderd betogers aanwezig, vooral jongeren. Een vertegenwoordiger van Suracom maakte zich schuldig aan de belediging van het koninklijk echtpaar, koningin Juliana en prins Bernhard. In die tijd was majesteitsschennis strafbaar in Nederland. Hij werd niet meteen aangehouden, maar de dag erna bij hem thuis in Nijmegen, waarmee de politie moeilijkheden met de demonstranten wilde voorkomen. Elf van de dertien organisaties protesteerden tegen zijn aanhouding. Hij werd echter meteen na zijn verhoor in Amsterdam weer vrijgelaten. In deze tijd was 53 procent van de Nederlanders voor de onafhankelijkheid van Suriname, een kwart antwoordde het niet te weten. Daarnaast wist 21 procent niet waar Suriname ligt en plaatste 16 procent Suriname in een ander werelddeel.

De Feestelijke beeldenreeks is een kunstwerk in Amsterdam-Zuid. De zes beelden zijn ontworpen door de Belgische kunstenaar Guillaume Bijl op verzoek van Zuidas Amsterdam; de kunstenaar liet de uitvoering over zijn atelierassistenten. Het kunstwerk is bedoeld om de lange grijze voorgevel van de RAI Amsterdam een kleuriger voorportaal te geven. De beelden lijken zo weggelopen uit een stripverhaal of lijken de realiteit weer te geven. Ze zijn van beschilderd aluminium en 4,5 tot 7,5 meter hoog. Die hoogte krijgt nog echte nadruk door de beelden op hoge sokkels te plaatsen. De gezichtsuitdrukking van de personen lijken zich daarbij aan te passen aan de stemming van de kijker. Op verschillende momenten lijken de lachende gezichten zich naar het droeve te bewegen en andersom. De figuren staan over de volle lengte van de gevel aan het Europaplein. De beelden zijn twee aan twee opgesteld als een soort poortwachters van het voorterrein van de RAI. Er staan twee illusionisten, twee theaterpoppen en twee meisjes op de schouders van steltlopers. De Kunstwacht Amsterdam (beheerder van kunst in de openbare ruimte in Amsterdam) voegde nog toe dat Bijl een portret lijkt te hebben gemaakt van reuzen uit de plaatselijke feestoptochten, met name aan de Vlaamse kust. Door deze figuren in een stedelijke omgeving in Nederland te plaatsen zou vervreemding optreden. De betonnen sokkels op zich staan op een lange terreinafscheiding in een combinatie van baksteen en natuursteen. Het uiterlijk van die afscheiding in gemodelleerd naar de Amsterdamse Schoolstijl, een bouwstijl die veel werd toegepast in Amsterdam-Zuid. Die terreinafscheiding buigt mee met het voorterrein tot in de Wielingenstraat naar de Brug 422, ontworpen door Piet Kramer in de Amsterdamse Schoolstijl. Kramer zelf liet een flink aantal van door hem ontworpen bruggen opfleuren met beelden of andere versierselen.

De Scheldestraat in Amsterdam-Zuid is genoemd naar de door Frankrijk en Vlaanderen stromende rivier de Schelde, die uitkomt in de zeearm de Westerschelde. Deze straat kreeg zijn naam in 1922 en vormt in de Rivierenbuurt na de Barbiersbrug over het Amstelkanaal het verlengde van de Ferdinand Bolstraat. De straat loopt van de Amstelkade tot aan het Scheldeplein / Europaplein. De straat is een drukke verkeersader en staat bekend als een 'verkeersinfarct', omdat het auto's moet leiden van het drukke centrum naar het Europaplein en de daarbij gelegen Ringweg A10. Toch staat de straat bekend als gezellig. In het korte stuk tussen de Amstelkade en de Churchill-laan bevindt zich kleine middenstand. Het grote stuk van de straat naar het Europaplein bestaat voornamelijk uit de wat duurdere restaurants met uiteenlopende keukens. Tevens zijn in de Scheldestraat en op het gelijknamige plein twee bekende ijssalons gevestigd.

Het Scheldeplein is een stadsplein te Amsterdam-Zuid, vernoemd naar de door Frankrijk en Vlaanderen stromende rivier de Schelde, die uitkomt in de zeearm de Westerschelde. Het plein kreeg zijn naam in 1927 en ligt in de Rivierenbuurt in het verlengde van de Scheldestraat en grenst aan de zuidzijde aan het Europaplein. Onder het Scheldeplein is ten behoeve van de bouw van de Noord/Zuidlijn de startschacht gebouwd voor de tunnelboormachines die in 2011 van hieruit in noordelijke richting boorden. Tevens bevindt zich op het plein een nooduitgang van de metro, verwerkt als een luik in de bestrating. Blikvanger aan het plein is Scheldeplein 1-5, een voormalige garage, maar in Amsterdam en omstreken bekend vanwege de bowlingbanen.

Het Europaplein is een plein in Amsterdam-Zuid. Het metrostation Europaplein is ernaar vernoemd. Het plein bestaat uit een verkeersweg en het terrein voor het RAI-complex. Ook de andere zijde van de weg heet het Europaplein en op de plek van de vroegere keerlus van de tram bevindt zich een klein plantsoen. Van 1935 tot 1958 heette het plein Westerscheldeplein. Het plein was in de jaren 1930 aangelegd aan de rand van de Rivierenbuurt als westelijk uiteinde van de Zuider Amstellaan, de huidige Rooseveltlaan. Aan de noordzijde gaat het plein over in het Scheldeplein en daarna Scheldestraat en aan de zuidzijde in de Europaboulevard waarvan het eerste gedeelte tot 1958 deel uitmaakte van het Westerscheldeplein. Op 16 juli 1958 werd het plein hernoemd naar het werelddeel Europa naar aanleiding van een resolutie van de Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa in 1957 waarbij iedere gemeente in Europa werd gevraagd een straat of plein hiernaar te vernoemen. Aan het Europaplein bevinden zich sinds 1961 het RAI-gebouw en het RAI-Congrescentrum. Tramlijn 4 had hier sinds 1948 zijn eindpunt (daarvoor lijn 8 van 1936 tot 1942). Lijn 4 werd in 1981 verlengd via de Europaboulevard naar het toen nieuw geopende Station RAI aan de Schiphollijn. Van 1960-1981 was het ook een buseindpunt voor GVB en Maarse & Kroon sinds 1973 Centraal Nederland. In 2005 startte bouwwerkzaamheden voor de Noord-Zuidlijn. De metrolijn heeft een tracé dat vanaf de A10 onder het plein door richting de Scheldestraat loopt. Het traject werd in een open bouwkuip gebouwd. In het midden van het plein werd het gelijknamige metrostation gebouwd. Direct daarnaast, onder het Scheldeplein, werden de tunnelboormachines ingehesen die richting de Binnenstad boorden. Nadat de werkzaamheden klaar waren werd het gehele plein opnieuw ingericht en voorzien van de Feestelijke beeldenreeks van beeldhouwer Guillaume Bijl. Op 15 mei 2011 werd het Europaplein officieel heropend. Op 22 juli 2018 werd het metrostation ingebruik genomen. In 2022 werd het beeld Virtual fountains van Femke Schaap onthuld.

De Europahal is een evenementenhal uit 1961 in Amsterdam, ontworpen in de functionalistische stijl door architect Alexander Bodon. Het is het oudste gebouw van het huidige RAI-complex. De hal was opgenomen op de Top 100 naoorlogs erfgoed Amsterdam (1940-1968) uit 2008 en op de in 2013 vastgestelde lijst van het Nederlandse Beschermingsprogramma Wederopbouw 1959-1965. In januari 2015 is de hal aangewezen als rijksmonument vanwege zijn esthetische kwaliteiten die met name zijn gelegen in de grote schaal van de ruimte en helderheid, lichtheid en transparantie van de constructie. Tot de rijksmonument-inschrijving behoort ook de reclamezuil 'Het signaal'.

Het signaal is een bouwwerk in Amsterdam-Zuid, Europaplein.

Dagboekfragment uit Het Achterhuis is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-Zuid. Het is een oorlogsmonument ter nagedachtenis aan Anne Frank. Deze enorme muurschildering is het werk (ontwerp en uitvoering) van kunstenaar Harry Visser. De gemeente Amsterdam had een oproep geplaatst ter verfraaiing van de gevel van de Zesde Montessorischool van Amsterdam, gebouwd in de Niersstraat. Anne Frank had les aan deze school, voordat ze vanwege de anti-Joodse maatregelen onder de Duitse bezetter naar het Joods Lyceum moest. De naam Anne Frankschool werd in 1957 aan de school gegeven. Amsterdam koos voor het ontwerp van Visser en met financiële ondersteuning van de Beeldende Kunstenaars Regeling BKR kon Visser aan de slag om deze circa 23 m² grote muurschildering te plaatsen. Het werd een combinatie van graffiti-writing (alleen letters) en graffiti-painting (schilderen). Visser was ruim vier maanden bezig de tekst op de gevel te krijgen. Hij constateerde niettemin dat het handschrift van Anne Frank in Het Achterhuis er toen al volwassen uitzag, op de v en r na. De slordigheid van schrijven probeerde Visser ook op de gevel te krijgen. Visser kopieerde het handschrift middels een diaprojector die de tekst op de gevel weergaf. Naar zeggen van één enkele buurtbewoner hadden buurtbewoners na het houden van een enquête zich tegen deze muurschildering verzet. Men zag het niet zitten elke dag geconfronteerd te worden met de Tweede Wereldoorlog. Een andere angst was dat de muurschildering zou uitnodigen tot plaatsing van antisemitische teksten. Die bezwaren hadden de commissie die over plaatsing ging echter niet bereikt; een buurtvergadering had juist opgeleverd dat de buurt het werk wel wilde hebben. De desbetreffende buurtbewoner gaf aan tot aan de Raad van State te willen gaan om het werk weer te laten verwijderen. Of het tot rechtszaken is gekomen is niet bekend, de muurschildering is nooit verwijderd. De onthulling dan wel overdracht van het kunstwerk ging gepaard met een bezoek van burgemeester Ed van Thijn aan de school. De tekst wordt in kleurbanen weergegeven. Vanaf 2001 wordt de muurschildering ondersteund door een plaquette in de hal waarop de namen van 129 kinderen staan, die net als Anne Frank werden omgebracht in concentratie- en vernietigingskampen. Het gebouw Niersstraat 41-43 is een gemeentelijk monument. Niet alleen de buitengevel is verfraaid, naar goed gebruik in de bouwtijd van de school zijn ook op de binnenmuren schilderingen aangebracht, aldus Buitenkunst Amsterdam.

De Niersstraat is een straat in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid.

Onder het Europaplein ligt een van de metrostations van metrolijn 52, ook wel de Noord/Zuidlijn genoemd. Dit station, een ontwerp van Benthem Crouwel Architekten, ligt ter hoogte van de voormalige rotonde (het Europaplein) voor de hoofdingang van de RAI. Het station heeft twee uitgangen, één aan de noordzijde, ter hoogte van de Europahal en één aan de zuidzijde, ter hoogte van de Hollandhal. Het station heeft twee zijperrons van 130 meter lang en circa 4,5 meter breed. Ter plaatse van de toegangen aan de beide kopse kanten verbreden deze perrons zich tot circa 8 meter. Men verwacht ongeveer 20.000 in- en uitstappende reizigers per dag. In dit gedeelte van de Noord/Zuidlijn stijgt de metrotunnel, om tussen Europaplein en Station Zuid bovengronds te komen. Het station zelf ligt op 8 meter onder NAP. Het station is als enige ondergrondse station volgens de conventionele bouwwijze gebouwd in een open bouwput. Vanwege het kleinere hoogteverschil zijn de perrons zowel per lift, per roltrap (alleen omhoog) als per vaste trap toegankelijk.

Niersstraat 41-43, hoek Dintelstraat in Amsterdam-Zuid is het grootste gebouw aan de Niersstraat in Amsterdam-Zuid. Het gebouw is het enige gemeentelijk monument aan die straat. Hier kwamen twee zaken samen. In de jaren twintig en dertig werd de strook tussen de Boerenwetering en de Amstel in rap tempo volgebouwd; de toekomstige Rivierenbuurt. Dit had tot gevolg dat ook het onderwijs op orde moest worden gebracht. Anderzijds werd het Montessorionderwijs gangbaarder. Dit resulteerde in de vestiging van twee klassen in een schoolcomplex aan de Dintel- en Dongenstraat. In 1930 werd daarop door de Gemeente Amsterdam 230.000 gulden vrijgemaakt voor de vestiging van een schoolgebouw met voorbereidend en gewoon lager onderwijs aan de Niersstraat. Dat er een Montessorischool zou komen was nog een punt van discussie. Men hield het alternatief open, dat het een :”gewone school” zou worden met twee leslokalen waarin Montessorionderwijs gegeven zou worden. Er waren in december 1930 nog te weinig leerlingen voor een school puur ingericht naar het model van Maria Montessori.

De 6e Montessorischool Anne Frank (kort Anne Frankschool) is een openbare Montessori-basisschool in de Amsterdamse Rivierenbuurt. De school is in 1933 opgericht als zesde school in Amsterdam volgens de onderwijsmethodiek van Maria Montessori. Anne Frank kwam vanaf april 1934 op de kleuterschool. In haar klas zaten ook leerlingen die net als Anne Frank met hun familie uitgeweken waren uit nazi-Duitsland omdat ze Joods waren. Maar de meeste kinderen kenden elkaars achtergrond niet; het speelde geen enkele rol. Dat veranderde tijdens de bezettingsjaren, toen de een na de andere anti-Joodse maatregel werd uitgevaardigd. Na de zomervakantie van 1941 moesten de 151 Joodse leerlingen op last van de Duitse bezetter de school verlaten om onderwijs te volgen op een Joodse school. Ook Anne Frank verliet in 1941 de lagere school en vervolgde haar onderwijs op het Joods Lyceum