place

Leenderbos

Geografie van ValkenswaardHeeze-LeendeImportant Bird Area in NederlandNatuurgebied in Noord-BrabantWerkverschaffingsproject

Het Leenderbos is onderdeel van Natura 2000-gebied Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux. Het maakt deel uit van een uitgestrekt natuurgebied op een aaneengesloten zandrug tussen Eindhoven en het Belgische Achel. Het Leenderbos wordt in het westen begrensd door de Tongelreep, in het noorden door het natuurgebied Valkenhorst, in het oosten door Leenderstrijp en het dal van de Strijper Aa en in het zuiden door het natuurreservaat Groote Heide. Boswachterij Leende is onderdeel van Staatsbosbeheer en ongeveer 1600 ha groot. Het gebied is voornamelijk beplant met naaldbos, grove den die bestemd was voor mijnhout en douglasspar voor de houtverwerkende industrie. Het ontginningsbos werd in de jaren 30 van de 20e eeuw aangelegd als werkverschaffingsproject op het uitgestrekte heidegebied de Groote Heide. Uit deze episode is nog een houten werkkeet bewaard gebleven. Het Leenderbos is een van de eerste bossen die bewust zo zijn aangelegd dat het tevens een aantrekkelijk recreatiegebied zou worden. Kenmerkend voor zijn de licht gebogen dreven, in tegenstelling tot de meeste ontginningsbossen waar de dreven in een dambordpatroon zijn aangelegd. Daarnaast werden een aantal vennen met omgeving gespaard, en wel de Galberg, de Hasselsvennen, het Klein Hasselsven en het Dorven. Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak is het bebossingswerk gestopt, waardoor een deel van de Groote Heide heide bleef. Op de grens van bos en heide werd nog een zogeheten tobhut nagebouwd, welke in gebruik was ten behoeve van de valkenvangst, waarin de inwoners van Valkenswaard gespecialiseerd waren.

Fragment uit het Wikipedia-artikel Leenderbos (Licentie: CC BY-SA 3.0, Auteurs).

Leenderbos
Bruggerdijk, Heeze-Leende

Geografische coördinaten (GPS) Adres Nabijgelegen plaatsen
placeToon op kaart

Wikipedia: LeenderbosLees verder op Wikipedia

Geografische coördinaten (GPS)

Breedte Lengte
N 51.331427777778 ° E 5.50715 °
placeToon op kaart

Adres

Bruggerdijk

Bruggerdijk
5595 XN Heeze-Leende
Noord-Brabant, Nederland
mapOpenen op Google Maps

Ervaringen delen

Nabijgelegen plaatsen

Groote Heide (oorspronkelijk)
Groote Heide (oorspronkelijk)

De Groote Heide was tot ca. 1900 een groot heidegebied dat zich uitstrekte tussen Heeze, Geldrop, Eindhoven, Valkenswaard en de Achelse Kluis. Het gebied was ongeveer 5000 hectare groot en werd begrensd door Tongelreep en Strijper Aa. In het gebied waren wel wat kleine ontginningen te vinden, de zogenaamde kampjes, geïsoleerde, door houtwallen omgeven akkertjes. Overblijfselen hiervan vindt men in het noordoosten van het later ontstane Leenderbos. Ook werd de heide gebruikt voor de valkenvangst, een belangrijke broodwinning voor de inwoners van Valkenswaard en omgeving. Hiertoe waren vangplaatsen met een zogenaamde tobhut ingericht. Vooral in het begin van de 20e eeuw vonden er grootschalige ontginningen plaats, waarbij vennen werden drooggelegd en voornamelijk naaldbos aangeplant. Bos werd aangeplant in een gebied dat toebehoorde aan de familie Van Tuyll van Serooskerken, kasteelheren van Heeze. Het Groot Huisven werd drooggelegd en omgezet in weidegrond. In de jaren 1930 werd het Leenderbos aangelegd, waarbij een groot deel van het heidegebied met naaldhout werd beplant. Toen in 1940 de Tweede Wereldoorlog uitbrak werden deze werkzaamheden gestaakt. Versnippering van de Groote Heide vond verder plaats door de aanleg van autosnelwegen, met name de A2 en de A67 (1963-1973), met het knooppunt Leenderheide (1963). Deze wegen en knooppunten werden later nog verbreed. De Groote Heide is verdeeld geraakt over een aantal gebieden met verschillende namen en eigenaren: Groote Heide (Achelse Kluis) is het gebied tussen het Leenderbos en de Achelse Kluis, dat door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog nooit met bos beplant is geweest, en in bezit is van Staatsbosbeheer. Leenderheide of Groote Heide is het deel van de voormalige Groote Heide dat in bezit is van de Stichting Brabants Landschap, het is gelegen ten oosten van de A2. Groote Heide (Heeze), gebied dat vroeger in handen was van de kasteelheer van Heeze, en later deels in bezit is van Brabant Water, en deels in bezit van de gemeente Heeze-Leende. Dit gebied ligt ten oosten van de bezittingen van Brabants Landschap. Stratumse Heide, het deel van de Groote Heide tussen Stratum en de A67. De genoemde gebieden maken deel uit van Natuurgrenspark De Groote Heide dat bestaat uit het Nederlandse Natura 2000-gebied Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux en Belgische natuurgebieden als Hageven en Beverbeekse Heide.

Zeelberg (Noord-Brabant)

Zeelberg is een buurtschap ten zuidoosten van Valkenswaard die al vele eeuwen lang dezelfde wegenstructuur toont. Zeelberg is fraai gelegen ten westen van het dal van de Tongelreep, waardoor men via Drie Bruggen het Leenderbos kan bereiken. Vlak bij Zeelberg ligt ook de buurtschap Nuland, dat omstreeks 1500 aan Zeelberg vastgegroeid is. Zeelberg bestaat uit een aantal boerderijen die gerangschikt zijn om een plein dat de vorm heeft van een vrijwel regelmatige driehoek, wat min of meer uitzonderlijk is. De buurtschap beschikte vooral over beemdgronden. Schapenhouderij was het belangrijkste bestaansmiddel. Het terrein ten noorden van de buurtschap werd echter door andere boeren ontgonnen, zodat de bewoners van Zeelberg weinig expansiemogelijkheden meer hadden en tot een zekere armoede vervielen. Direct ten noorden van Zeelberg bevond zich het huis De Wolfsberg, dat vermoedelijk tot een zelfstandig buurtschapje behoorde en genoemd is naar een nabijgelegen zandverstuiving. De hoogte bestaat nog steeds. In deze buurtschap hebben waarschijnlijk herders gewoond. Reeds in de 18e eeuw waren de huizen hier verlaten. Wat verder naar het noorden lagen de jongere ontginningsbuurtschappen Nieuwelijnt en Zandberg die uit de 15e eeuw stammen. Ook lag en ligt daar het Schaapsloopven. Direct ten westen van Zeelberg lag de buurtschap Nuland (Nieuw land), die vermoedelijk uit de 12e eeuw stamt. Ten westen daarvan vond men ook de kellershof, naar de kelder of rentmeester van de priorij van Postel, die hier grond bezat. Doordat Nuland aan de heerweg naar Hamont lag, had het te lijden van troepen muitende Spaanse soldaten die van 1590-1608 de streek onveilig maakten.