Panser (Het Hogeland)

Panser is een voormalige borg in de Nederlandse provincie Groningen. De voormalige borg Panser lag tussen Zoutkamp en Vierhuizen, nabij de vroegere zeedijk. Waarschijnlijk is de naam van de borg ontleend aan de naam van de bewoners. De familienaam Panser kwam al in het begin van de 16e eeuw voor in de omgeving waar de borg gelegen was. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog was Jochem Panser borgheer. Hij streed beurtelings aan de zijde van de geuzen en aan die van de Spanjaarden. In 1581 werden het schathuis en de keuken van Panser door de geuzen verwoest. In de 17e eeuw kwam de borg met bijbehorende landerijen in het bezit van Anna Lewe, erfvrouwe van Asinga. Zij schonk, als eigenaresse van Panser, een torenklok aan de kerk van Vierhuizen. Haar zoon Evert Lewe was, als borgheer van Asinga en Panser, collector van de kerk van Niekerk, die door hem in 1628 en 1629 ingrijpend werd verbouwd. Zijn zoon Abel Coenders erfde vervolgens de borg Panser. Daarna werd de borg verkocht. Onduidelijk is wanneer de borg werd afgebroken. Bij de kerstvloed van 1717 zou er wellicht nog sprake zijn van een borg op deze plaats. Tijdens deze overstroming zou een dienstmeisje aldaar gered zijn van de verdrinkingsdood:By Ulrum, op de Panster, was een Meyd agter in 't huis en rieds in 't water,dog hier had het waater geen plaats voor deese Meyddies smeet een golf derselver op een losse Koe,die met de Meyd naa 't binnen huus stapte,in 't welk de een soowel als de andere wierd behouden. De rechten die behoorden bij het bezit van de borg bleven tot 1806 in handen van de aan de Lewes verwante familie Van In- en Kniphuisen. Op de plaats van het vroegere borgterrein is een boerderij gebouwd, die eveneens Panser wordt genoemd evenals de buurtschap waar de boerderij is gelegen. (zie afbeelding).

Beusum is een gehucht in de gemeente Het Hogeland in het noordwesten van de provincie Groningen. Het ligt bij een wierde ten zuiden van Vierhuizen. De wierde is niet meer bewoond. Ten oosten van de wierde ligt de kop-hals-rompboerderij Beusum. Langs deze boerderij loopt een fietspad (het Panserpad), een oud kerkpad tussen Panser en Vierhuizen. De naam Bevenzehuysen die in een oorkonde uit 1408 wordt genoemd, wordt wel gedacht dezelfde naam te zijn als Beusum. Beusum zou dan een verbastering zijn. Het zou echter ook kunnen dat de naam Beusum ouder is dan Bevenzehuysen.

De Panserpolder is een polder en voormalig waterschap in de provincie Groningen. De polder lag ten noorden van Zoutkamp en was geheel omsloten door dijken. Aan de westkant lag de zeedijk die de polder afsloot van de Lauwerszee. Aan de oostkant lag de oude zeedijk. De polder waterde op natuurlijke wijze af. Er was een kleine spuisluis aan de zuidkant van de polder, die via de Mude uitkwam op de Zoutkamperril. De polder is ondergelopen bij de stormvloed van 1877. Waterstaatkundig gezien ligt het gebied sinds 1995 binnen dat van het waterschap Noorderzijlvest.

Station Zoutkamp (afkorting: Zkp) is het spoorwegstation van Zoutkamp, het voormalige eindstation van de Spoorlijn Winsum - Zoutkamp (Marnelijn). Het werd geopend op 1 april 1922 en gesloten op 26 oktober 1942, nadat het reizigersvervoer al was beëindigd op 24 november 1940. Het stationsgebouw werd in 1920-1922 gebouwd en behoorde tot het standaardtype WZ van de Utrechtse architect Cornelis de Graaf, bouwkundige bij de Staatsspoorwegen. Na de sluiting van de spoorlijn bleef het voor andere doeleinden in gebruik. Na een brand in 1977 werd het grondig verbouwd, waarbij de bovenverdieping sneuvelde. Het gebouw is nog moeilijk te herkennen als voormalig station, maar aan de perronzijde staat de naam 'Zoutkamp' nog op de gevel. Achter het station staat een goederenloods die bij het station behoorde. Later werd deze loods gebruikt als laswerkplaats en is er een schoorsteen tegenaan gebouwd. Verder naar het noordoosten ligt Camping 'T Ol Gat op de plek van het voormalige emplacement. Hier stond ook een lokomotiefloods en lag een draaischijf. De beheerderswoning van de camping is de voormalige woning van de stationschef. Het station telde in 1925 vier sporen, twee perrons en een los- en laadweg.

Midhalm of Midhallum is een gehucht in de gemeente Het Hogeland in de provincie Groningen. Het ligt aan het einde van een doodlopende weg ten zuiden van Vierhuizen. Ten zuiden liggen de wierden Oosterhalm en Panser, ten oosten de wierde Beusum en ten westen de Panserpolder. Midhalm bestaat uit twee boerderijen, die allebei Midhalm heten. Beide boerderijen staan aan zuidoostzijde van een afgegraven wierde die gedateerd wordt op het begin van de jaartelling. Aan oostzijde van Midhalm lag vroeger een dobbe, die tegenwoordig gedempt is. De wierde is aan westzijde deels opgenomen in het dijklichaam van de oude Zuiderdijk van de Marne, die in de 13e eeuw over een oude kwelderrug werd aangelegd via Zuurdijk naar Barnegaten. De wierde bestaat uit een ooster- en een westerhoogte, waartussen vroeger mogelijk een watertje stroomde. De naam Midhalm verwijst naar de locatie van beide boerderijen; te midden van twee 'holmen' ("hoogten" of "heuvels"). Omdat er geen wierde Westerhalm bekend is, wordt vermoed door Acker Stratingh en Andreae dat deze verzwolgen moet zijn door de Lauwerszee. Volgens Westerhoff zou dit voor de aanleg van de Zuiderdijk moeten zijn gebeurd, dus in de vroege 13e eeuw of eerder. Volgens Andreae werden er in de eerste helft van de 18e eeuw uit zoden en turf opgebouwde putten en andere sporen van bewoning zijn gevonden op het wad (zie ook Maddenze). In de Westpolder werd later een boerderij 'Westerhalm' vernoemd naar de vermoedelijk verdwenen wierde. In de wierde zijn laatmiddeleeuwse scherven en sporen van kloostermoppen aangetroffen. Welke van beide boerderijen de oudste is, is niet te zeggen. Bij de Slag om Zoutkamp in 1589 werd een van beide boerderijen platgebrand, maar weer herbouwd. De noordelijke boerderij heeft de oudste gebouwen. De zuidelijke schuur daarvan draagt muurankers met het jaartal 1771 en is verlengd in 1864. De noordelijke schuur is van 1889 en werd verbreed in 1986. Een derde schuur verrees rond 2010. Het woonhuis werd in 1907 gebouwd naar een ontwerp van G. Havinga uit Den Hoorn. De zuidelijke boerderij is van 1878. In 1986 is er een aardappelloods bijgebouwd.

Het hek van de begraafplaats in Vierhuizen is een monumentaal object in Vierhuizen in de Nederlandse provincie Groningen. Het hek van de begraafplaats in Vierhuizen is erkend als rijksmonument. Het is in 1882 gemaakt waarschijnlijk door de firma Mohrman in Leeuwarden. De twee smeedijzeren hekken staan tussen twee gietijzeren pijlers. Beide pijlers bevatten meerdere grafsymbolen. Van beneden naar boven (zie afbeelding) zijn dat: Twee omgekeerde elkaar kruisende toortsen - symbool voor het uitgedoofde leven Twee elkaar kruisende zeisen - symbool van de dood die het leven wegmaait Op het kruispunt van de zeisen een slang, die in zijn staart bijt - symbool voor de oneindigheid Een zandloper met vleugels - symbool van de vergankelijkheid van de tijd Een uiltje met een lauwerkrans - de uil als symbool van de nacht en de dood en de lauwerkrans als symbool van het eeuwige leven Het hek, met het jaartal 1882 dat verwijst naar het bouwjaar, is versierd met gietijzeren pieken. De monumentale waarde heeft te maken met de gaafheid van het hek, de markante ligging en het gebruik van de typerende doodssymbolen.

De pastorie van de hervormde kerk in Niekerk in de Nederlandse provincie Groningen is een monumentaal pand, dat in 1938 werd gebouwd naar een ontwerp van de architect Willem Reitsema. Gekoppeld aan de pastorie werd ook een consistorie gebouwd.

De kerk van Vierhuizen is een oorspronkelijk in de 12e of de 13e eeuw gebouwde kerk, gelegen op een wierde in Vierhuizen in de Nederlandse provincie Groningen.

VV Zeester is een amateurvoetbalvereniging uit Zoutkamp, gemeente Het Hogeland, provincie Groningen, Nederland.

VVSV '09 (Vol Vertrouwen Samen Verder) is een amateurvoetbalvereniging uit Ulrum, gemeente Het Hogeland, provincie Groningen, Nederland.

Zoutkamp (Gronings: Zoltkamp of Soltkamp ([zɔ̝.lkɑmp]) (Soltkamp zegt men in het Westerkwartier, terwijl in Zoutkamp zelf Zoltkamp de juiste uitspraak en spelling is; Fries: Sâltkamp) is een dorp in de gemeente Het Hogeland in de Nederlandse provincie Groningen. Het dorp telde in 2023 volgens het CBS 1.185 inwoners. De naam verwijst naar zijn ligging aan de voormalige Lauwerszee (kamp = veld). De inwoners hadden vroeger als bijnamen Schelleviskoppen of Vlintboksems.

De Onderneming is een korenmolen in het Groningse Vierhuizen in de gemeente Het Hogeland.