Vliedorp

Houwerzijl (Gronings: Houwerziel) is een plaats in de gemeente Het Hogeland in de Nederlandse provincie Groningen. Het dorp is ontstaan rond een (niet meer bestaande) zijl aan de oevers van Reitdiep. Deze spuisluis was gelegen in de Houwerzijlstervaart, die het water uit het gebied van Vierhuizen, Hornhuizen, Ulrum, Niekerk, Leens en Zuurdijk naar zee leidde. Het aantal inwoners van het dorp per 1 januari 2023 is onbekend, omdat het CBS de BAG-woonplaats "Houwerzijl", niet als zodanig afgebakende wijk/buurt heeft ingedeeld. Voor het CBS maakt de BAG-woonplaats Houwerzijl onderdeel uit van de buurt "Houwerzijl" en de buurt "Buitengebied Ulrum", welke een veel groter gebied omvat dan enkel de plaats Houwerzijl.

Het Hunsingokanaal (vroeger ook wel Afwateringskanaal van Hunsingo genoemd) is een afwateringskanaal in het noordwesten van de Nederlandse provincie Groningen dat van 't Stort naar Zoutkamp loopt. Bij 't Stort wordt het kanaal voortgezet als de Hoornse Vaart naar het noorden toe en als het Warfhuisterloopdiep naar het oosten toe. Het kanaal is gegraven in het midden van de 19e eeuw, om de afwatering van het gebied de Marne te verbeteren. Voordien waterde het af via de Kromme Raken op het Reitdiep. De aanleg werd mogelijk door de oprichting van het waterschap Hunsingo in 1852, waar de zijlvesten het Houwerzijlvest en het Schouwerzijlvest, die beide het gebied van de Marne besloegen, deel van gingen uitmaken. Er werd gekozen voor een tracé van het midden van het gebied naar het westen. Hiertoe werd de Zoutkampertocht, de verbinding tussen Zoutkamp en Ulrum vergraven tot een kanaal en werd de trekvaart van Ulrum naar 't Stort verbreed. Ten slotte werd in de zeedijk bij Zoutkamp een spuisluis aangelegd. Het zo ontstane kanaal kreeg de naam van het net opgerichte waterschap. De sluis kreeg de naam Hunsingosluis. De afwatering van de Marne werd door dit kanaal enorm verbeterd. Toch werd er in de 20e eeuw een boezemgemaal, H.D. Louwes genaamd gebouwd. Dit gemaal werd beheerd door het waterschap Electra dat ook het De Waterwolf bediende. Het Hunsingokanaal is feitelijk een bypass van het Reitdiep, de hoofdader van het huidige waterschap Noorderzijlvest. Over het kanaal liggen de volgende bruggen (tillen): de Leenstertil, de Ulrumertil, de Zuidema's klap en de Hunsingobrug (net naast de sluis). In de jaren 80 is er een fietsbrug bij Zoutkamp aangelegd.

De Haar (ook bekend als De Haarde) is een streek en voormalig gehucht in de gemeente Het Hogeland. Het is gelegen ten oosten van het dorp Ulrum. Haar betekent hoogte; de streek is dan ook iets hoger gelegen dan de wijde omgeving. Langs De Haar loopt de Haarstertocht waar overheen de voormalige Haarstertil lag (til = brug). Het gehucht 'de Haerde' (1648) behoorde vroeger onder De Houw en daarmee onder het kerspel Leens. Het gehucht werd net als de bijbehorende boerderij verzwolgen door de Kerstvloed van 1717, waarbij alle bewoners omkwamen. Nadien waren er nog lange tijd sporen van heemsteden en grachten zichtbaar in het landschap. Rond 1862 werd de huidige boerderij 'De Haar' gebouwd, waarvan het voorhuis dateert uit 1977. De boerderij ligt aan de doodlopende Haarweg (vroeger Haarderweg), die vroeger doorliep naar De Houw. Tussen De Haar en Ulrum werd in 2000 een asielzoekerscentrum geopend, dat in 2006 weer werd gesloten. Het terrein werd daarop bouwrijp gemaakt voor het geplande bedrijventerrein De Marne, dat echter nog altijd grotendeels leeg staat en inmiddels deels weer is omgezet naar landbouwgrond.

De tuinderswoning in Niekerk in de Nederlandse provincie Groningen is een monumentaal pand, dat in 1929 werd gebouwd naar een ontwerp van de architect Willem Reitsema. Tegelijk met de woning werd in dezelfde periode ook een opslagruimte met garage en een schoorsteen, voor de rookafvoer van de verwarming van de kassen, gebouwd.

De Hoogte is een buurtje in de Nederlandse gemeente Het Hogeland in het noordwesten van de provincie Groningen. Het buurtje ligt in de Hoogster of Vliedorperpolder ten oosten van Zoutkamp, ten zuiden van Houwerzijl en ten noordoosten van het Reitdiep, aan de Vliedorpsterweg. De Hoogte behoorde vroeger tot Vliedorp en tegenwoordig tot Houwerzijl.

De kerk van Niekerk is een oorspronkelijk in de 13e eeuw gebouwde kerk, gelegen op een wierde in Niekerk in de gemeente Het Hogeland in de Nederlandse provincie Groningen. De kerk is een rijksmonument en eigendom van de Stichting Oude Groninger Kerken.

Niekerk (Gronings: Nijkerk) is een plaats in de gemeente Het Hogeland in de Nederlandse provincie Groningen. Het aantal inwoners van het dorp per 1 januari 2023 is onbekend, omdat het CBS de BAG-woonplaats "Niekerk", niet als zodanig afgebakende wijk/buurt heeft ingedeeld. Voor het CBS maakt Niekerk onderdeel uit van de veel grotere buurt "Buitengebied Ulrum". Het dorp is gelegen halverwege de plaatsen Zoutkamp en Ulrum. Er loopt een (voormalig) kerkpad tussen het dorp en Houwerzijl. Het dorp, de naam betekent nieuwe kerk, heeft een kerk uit de 13e eeuw. De toren stamt echter uit 1629 en is waarschijnlijk grotendeels met geld van de Zilvervloot gebouwd.

De Asingaborg was een borg bij het Groningse dorp Ulrum, waarschijnlijk gebouwd rond het begin van de 15e eeuw. De eerste vermelding van de toenmalige heerd dateert uit 1426. In 1809 is de borg afgebroken.

Stopplaats Breweelsterweg (telegrafische code: bws) is een voormalige stopplaats aan de spoorlijn Winsum - Zoutkamp, destijds eigendom van de GLS en geëxploiteerd door de NS. De stopplaats lag tussen de dorpen Leens en Ulrum, ter hoogte van de Breweelsterweg. Stopplaats Breweelsterweg werd geopend op 1 april 1922 en gesloten op 24 november 1940. Van 2 oktober 1938 tot 6 juni 1940 werd de spoorlijn, en dus ook deze stopplaats, niet door reizigerstreinen bediend.

De gereformeerde kerk van Ulrum is een kerkgebouw uit 1901 in Ulrum in de provincie Groningen.

Ulrum (Gronings: Ollerom) is een dorp in de gemeente Het Hogeland in het noorden van de Nederlandse provincie Groningen. Het ligt aan de weg van Winsum naar Lauwersoog. Het dorp telde in 2023 volgens de gegevens van het CBS 1.330 inwoners. Tussen 2002 en 2005 lag dit aantal ongeveer 450 hoger door de tijdelijke aanwezigheid van een asielzoekerscentrum. Zo had het dorp op 1 januari 2002 1.920 inwoners.

De kerk van Ulrum dateert uit de eerste helft van de dertiende eeuw. Het gebouw geldt als een voorbeeld van de vroege romanogotiek, waarbij de meest westelijke travee nog overwegend romaans is. Bij de reductie van Groningen ging de van oorsprong katholieke kerk over naar de hervormden. Vanuit deze kerk begon Hendrik de Cock de Afscheiding van 1834 Het orgel is in 1807 gebouwd door Nicolaus Anthony Lohman en is vermoedelijk het oudste instrument van de orgelbouwersfamilie Lohman dat in Nederland bewaard gebleven is. Het heeft één manuaal, 10 registers en een aangehangen pedaal.