Slotermeer (tuinstad)

De Tineke Guilonardbrug is een vaste brug in Slotermeer in Amsterdam Nieuw-West. Ten noordoosten van de brug ligt het Gerbrandypark. De liggerbrug is gelegen in de Burgemeester Eliasstraat en overspant de Burgemeester van Tienhovengracht. De brug is aangelegd ter ontsluiting van Slotermeer-Noord. De brug komt al voor op de plattegrond uit 1939 van Cornelis van Eesteren voor het uitbreidingsplan Slotermeer. Uitvoering van dit plan werd in verband met de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog met tien jaar vertraagd. Het ontwerp stamt uit de jaren 1955/1956 toen de Dienst der Publieke Werken nog de bruggen voor de stad ontwierp. Het Piet Kramertijdperk was toen net achter de rug, maar zijn opvolgers lieten zich nog vaak door Kramers werk inspireren bij hun ontwerpen. Het ontwerp voor deze brug is toegewezen aan Dick Slebos, die meerdere bruggen voor deze wijk heeft ontworpen. De brug vertoont een hoge graad van gelijkenis met Kramers bruggen, waarvan brug 609 in de buurt ligt. Slebos nam enigszins de Amsterdamse Schoolstijl van Kramer over. Deze is hier niet in de gehele brug doorgevoerd, maar zeker te herkennen in de landhoofden van baksteen; de afwisseling van horizontaal en verticaal geplaatst metselwerk en de afwisseling tussen baksteen en graniet. Wat dat betreft lijken ook de brugpijlers van Kramers hand. Als extraatje zijn nabij de brug ook zitjes te vinden, die uitkijken over de brug en het water. De modernisering van de bouwmaterialen is voornamelijk terug te vinden in het betonnen brugdek. De smeedijzeren balustrades zijn hier eenvoudig gehouden. Het geheel wordt gedragen voor 126 betonnen heipalen. De brug was vanaf haar bouw aangeduid met een nummer 611. De gemeente Amsterdam vroeg in 2016 aan de Amsterdamse bevolking om mogelijke namen voor dergelijke bruggen. Veel inzendingen (onder andere J.C. Bloembrug) werden niet gehonoreerd, maar deze brug kreeg de naam Tineke Guilonardbrug. Het is een vernoeming naar verzetsheld Tineke Guilonard (1922-1996), lid van verzetsgroep CS-6, werd opgepakt en overleefde diverse concentratiekampen. Meerdere bruggen en straten in deze buurt werden naar verzetshelden vernoemd.

Schoolfiguren is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Vanaf april 1965 werd er aan de Burgemeester De Vlugtlaan 125 gebouwd aan de derde nijverheidsschool voor meisjes. Destijds was een deel van het bouwbudget bestemd voor aan te brengen kunst. Voor deze school werd Harry op de Laak gevraagd een kunstwerk te leveren. Het werd een combinatie van baksteen en mozaïek. Op de Laak paste een aantal verschillende gevelklinkers toe en wisselde die af met keramiek; ze zijn daarbij op diverse manieren gevoegd (horizontaal, verticaal, en diagonaal). Hij gebruikte vanaf de eerste bouwlaag bijna een geheel gevelvlak, maar liet de verticale lijn doorlopen tot op het maaiveldniveau. Daar waar het rechterdeel figuratief is met de afbeelding van mensen, is het linkerdeel abstract. Het gebouw was enige tijd in gebruik bij het Van Eesterenmuseum. Toen dat een eigen gebouw kreeg, trok er een bedrijvencentrum in.

Het Van Eesteren Museum is een museum in Amsterdam Nieuw-West, dat geheel gewijd is aan architect en stedenbouwkundige Cornelis van Eesteren. Het is sinds 22 oktober 2017 gevestigd in het Van Eesteren Paviljoen aan de Noordzijde 31.

De kleine kameleon is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het is eigenlijk een verzameling kunstwerken uit 2008 en 2009, die door de Koerdische kunstenaar Hoshyar Rasheed werd vervaardigd ter gelegenheid vande afronding van een opknapbeurt van het Gerbrandypark. Het Stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer had er om gevraagd. De groep kunstvoorwerpen staat rondom het pierenbad, dat ontworpen is door Aldo van Eyck waarin zijn karakteristieke schijven in het water te zien zijn. Naast dit pierenbad zelf is voor wat betreft grootte de toegangspoort het meest in het oog springend. Om het gedeelte van het park waarin het pierenbad ligt te betreden heeft Rasheed een kameleonkop als toegangspoort gemaakt. Die toegang begint al op het nabijgelegen voetpad. Daarin is een lange tong van keramische tegeltjes gelegd die de kinderen als het ware naar het pierenbad lokt. Dat tegelpad/Die tong loopt door tot in de kop van het reptiel, dat van polyester is gemaakt. Kleine kinderen kunnen "via de mond" zonder enig obstakel het pierenbad bereiken. Grotere kinderen en volwassen moeten bukken, een buiging voor het kind zijn, aldus de kunstenaar. De mond van de kameleon is daarbij ook betegeld. Andere objecten binnen het kunstwerk zijn plastieken die verspreid staan op het tegelveld rondom het badje. Deze in felle kleuren uitgevoerde objecten kunnen tevens dienen tot zitje. In het kunstwerk was ook nog een fontein opgenomen in dezelfde stijl; deze moest het al snel afleggen tegen vandalisme. Verder is er nog een betegelde kunstzuil te zien en een zitbank, die laatste wederom in dezelfde kleuren als de plastieken. Ten slotte is er nog een tegelpad aangelegd, de tegel dragen ontwerpen van kinderen uit de buurt. Alle tegeltjes op het terrein dragen tekeningen van leerlingen van de in de buurt staande scholen. Alle objecten kregen in de loop der jaren met vandalisme en vernieling te maken. Een deel is gefinancierd door het Amsterdamse Fonds voor de Kunsten.

De Hester van Lennepbrug (brug nr. 628) is een brug in het Gerbrandypark in de wijk Slotermeer in Amsterdam Nieuw-West. De fietsbrug ligt in het verlengde van de Freek Oxstraat. De werkzaamheden in voorbereiding op het plaatsen van de betonnen paalfundering begonnen op 12 maart 1956. Er moesten voor de brug 22 palen de grond in, voor elk landhoofd elf. Amper een half jaar later was het werk aan de brug afgerond op schilderwerk na. De esthetisch architect van deze brug en ook de Henriette Voûtebrug (brug 629), ze is in dezelfde periode aanbesteed en gebouwd, is Cornelis Johannes Henke, destijds werkend voor de Dienst der Publieke Werken. Daar waar de meeste fietsbruggen een slijtlaag op het beton krijgen, werd hier nog gekozen voor stoeptegels. De brug is op 4 mei 2016 officieel vernoemd, althans toen werd de naamplaat bevestigd, naar de verzetsstrijdster Hester van Lennep.

De Burgemeester De Vlugtlaan is een straat in Amsterdam Nieuw-West. De straat werd in 1952 vernoemd naar Willem de Vlugt (1872-1945), burgemeester van Amsterdam van 1921 tot 1941, toen hij na de Februaristaking uit zijn functie werd gezet. De Burgemeester De Vlugtlaan ligt tussen de Ringspoorbaan en de Haarlemmerweg in Slotermeer. De straat ligt in het verlengde van de Bos en Lommerweg en begint bij de dijk van de Ringspoorbaan. Aan de brug over de sloot langs de spoordijk is een plaquette bevestigd die herinnert aan de opening op 7 oktober 1952 door Koningin Juliana van de tuinstad Slotermeer als eerste stadsuitbreiding buiten de Ringspoordijk. Metrostation De Vlugtlaan ligt sinds 1997 aan de straat en is er naar vernoemd. Van 1986 tot 2000 lag er hier ook een NS station, waarvan de opgang aan de andere kant van het huidige metrostation was. Van de Bos en Lommerweg tot aan de Slotermeerlaan rijdt GVB-tramlijn 7 door de straat. De Burgemeester De Vlugtlaan vormt sinds 2010 het hart van het beschermd stadsgezicht in Slotermeer, het Van Eesterenmuseum, dat tevens gevestigd is op nr. 125 aan deze straat. Op de voorgevel van een voormalige meisjesschool is Schoolfiguren van Harry op de Laak terug te vinden. Het laatste stuk tussen de Slotermeerlaan en het circuit bij de Antony Moddermanstraat ligt in een bocht naar rechts met brede middenberm met een busbaan.

Freek Oxstraat is een straat in de Amsterdamse tuinstad Slotermeer. De straat werd op 9 juli 1952 vernoemd naar verzetsstrijder Freek Ox.

Aat Breur-Hibmabrug (brug 615) is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De voet- en fietsbrug met een breedte van circa 3,60 meter is gelegen in de Frans Bastiaansestraat en overspant een ringwater om de wijken rond de kruising Slotermeerlaan en Burgemeester Röellstraat. Ze eindigt op de Krijn Breurstraat. De betonnen brug op betonnen paalfundering is ontworpen door Cornelis Johannes Henke en de Dienst der Publieke Werken na het tijdperk van Piet Kramer. Henke zou circa 37 bruggen voor Amsterdam ontwerpen. De brug is circa 11,50 meter lang met een dito doorvaartbreedte, maar deze is net als de doorvaart hoogte van 0,64m +NAP (bij waterstand 2,10m –NAP) puur indicatief. De onderdoorvaart is afgerasterd, Het bouwwerk dateert uit 1954/1955. In april 1954 werd ze samen met brug 613 en brug 618 aanbesteed. Op 11 oktober 2022 besloot de gemeente Amsterdam de brug te vernoemen naar Aat Breur-Hibma, tekenares en overlever van Ravensbrück. De brug sluit aan op de Karel Breurstraat, vernoemd naar haar man Krijn Breur, in 1943 gefusilleerd.

De Burgemeester Van Tienhovengracht in Amsterdam Nieuw-West werd aangelegd in de jaren vijftig als onderdeel van de Westelijke Tuinsteden. De gracht ligt in Slotermeer en is het verlengde van de Erasmusgracht. De gracht eindigt in een zwaaikom bij het Plein '40-'45. De gracht kreeg zijn naam in 1952 en werd genoemd naar Gijsbert van Tienhoven (1841-1914), burgemeester van Amsterdam van 1880 tot 1891. De gracht is de enige in de Westelijke Tuinsteden die geheel op stadspeil (NAP -0,40 m) ligt. De later gegraven grachten zijn gelegd op het lager gelegen polderpeil (NAP -2,10 m) Evenwijdig aan de Burgemeester Van Tienhovengracht ligt het Gerbrandypark. Over de gracht ligt in de Burgemeester Fockstraat een brug (brug 609) van Piet Kramer uit 1953. Ook de Burgemeester Eliasstraat heeft een brug (Tineke Guilonardbrug, brug 611) over deze gracht. In het uit 1935 daterende Algemeen Uitbreidingsplan zou het kanaal in westelijke richting verlengd worden naar Geuzenveld, onder de Slotermeerlaan door, zodat een rechtstreekse verbinding zou ontstaan tussen Slotermeer, Geuzenveld en Osdorp. Deze verbinding is echter nooit gerealiseerd, omdat de wateren ten westen en ten zuiden van de Burgemeester Van Tienhovengracht op het lagere polderpeil werden aangelegd. Aan het einde van de gracht staat sinds 1962 het Tuinstadhuis (voorheen hoofdkantoor van de NVV). Sinds de instelling van de stadsdelen in 1990 lag de gracht in Geuzenveld-Slotermeer, sinds 2010 in Nieuw-West.

Louis Couperusstraat 133, Amsterdam is een gebouw aan de Louis Couperusstraat in Amsterdam Nieuw-West.

De Ferdinand Bordewijkbrug (brug 616) is een vaste brug in de wijk Slotermeer in het stadsdeel Amsterdam Nieuw-West. De brug over een duiker vormt de verbinding tussen de Louis Couperusstraat en de Henriëtte Roland Holststraat. Aan de westzijde staat het gebouw en gemeentelijk monument Louis Couperusstraat 133, Amsterdam. De brug en gracht maakten nog geen deel uit van het ontwerp dat Cornelis van Eesteren in 1939 voor de woonwijk maakte; hij had hier geen water ingetekend, maar een groenstrook. De brug dateert van 1954/1955 toen de woonwijk ten noorden van de Sloterplas verrees. Het uiterlijk van deze brug doet enigszins aan de Amsterdamse Schoolstijl denken. De walkanten en landhoofden zijn uitgevoerd in baksteen en de brug heeft hier een dito overspanning met ontspanningsboog. De brug heeft aan de zijkanten boven de uiteinden van de duiker een natuurstenen rand met natuurstenen balusters, waarin een metalen balustrade hangt. De brug, die veel overeenkomsten vertoont met de Dirk de Waterduikerbrug, is ontworpen door Dick Slebos van de Dienst der Publieke Werken. Het vele baksteen lijkt daarbij wel van de hand te zijn van Piet Kramer, die in 1952 bij de dienst vertrok. Van zijn directe opvolgers, waaronder Slebos, is bekend, dat zij zich soms door Kramers werk lieten inspireren. De brug werd samen aanbesteed met brug 614 en de Dirk de Waterduikerbrug. De brug ging vanaf haar oplevering naamloos door het leven als brug 616. De gemeente Amsterdam vroeg in 2016 aan de Amsterdamse bevolking om mogelijke namen voor dergelijke bruggen. Een voorstel deze brug te vernoemen naar schrijver Ferdinand Bordewijk werd in maart 2018 goedgekeurd en opgenomen in de Basisadministratie Basisregistraties adressen en gebouwen. De straten die de brug met elkaar verbindt zijn eveneens vernoemd naar schrijvers (Henriëtte Roland Holst en Louis Couperus).

Mercurius of Hermes is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het is een reliëf aangebracht op het in 1956 opgeleverde gebouw Burgemeester Röellstraat 40 te Amsterdam. Het reliëf bevindt zich echter aan de gevel van de Jacobus van Looystraat. Kunstenaar Henk Tieman ontwierp hier voor kruideniersketen De Gruyter een beeltenis van God van de Handel Mercurius/Hermes te herkennen aan het gevleugelde schoeisel dat hij draagt en zijn staf. Het reliëf werd vervolgens gefabriceerd door aardewerkfabriek De Porceleyne Fles uit Delft (Tieman was van 1938 tot 1982 verbonden aan de fabriek). De naam van de ontwerper en de fabrikant zijn rechtsonder van het reliëf te lezen.