Vrijheidslaan

De drie Amstellanen in Amsterdam-Zuid vormen de oost-west lopende hoofdstraten van de Rivierenbuurt. Zij kregen hun naam in 1922 en werden vernoemd naar de rivier de Amstel, waaraan Amsterdam is gelegen. De Amstellaan sluit aan de oostkant aan op de Amsteldijk, waar op 28 mei 1932 de Berlagebrug over de Amstel werd geopend in het verlengde van de Amstellaan. Ten westen van de Rijnstraat splitst de Amstellaan zich in Noorder Amstellaan en Zuider Amstellaan, die respectievelijk eindigen bij het Westerscheldeplein en het Muzenplein. In 1929 verschenen de eerste trams op de Amstellaan en Noorder Amstellaan, toen lijn 20 komend vanaf de Ferdinand Bolstraat via de Scheldestraat werd verlengd tot aan de Amsteldijk. Een bijzonderheid was dat de trams links van het middenplantsoen reden, zodat men op de haltes kon in- en uitstappen op het plantsoen. Het tegen het autoverkeer in rijden was wegens het geringe verkeer (nog) geen bezwaar. In 1930 nam de nieuw ingestelde lijn 25 de route van lijn 20 over, die naar de Amsteldijk werd verlegd. In 1936 kreeg ook de Zuider Amstellaan een tramlijn, toen lijn 8 vanaf het Daniël Willinkplein (later Victorieplein) werd verlengd naar het Westerscheldeplein. lijn 8 werd hier opgeheven in 1942, vanaf 1948 kwam hier lijn 4 te rijden. lijn 25 werd in 1939 over de Berlagebrug verlengd naar het Amstelstation. Deze bleef tot 1944 deze route berijden, reed na 1945 alleen nog over de Noorder Amstellaan, en boog daarna af naar de Rijnstraat. De Amstellaan was enige malen toneel van intocht van militaire troepen, komend vanaf de Weesperzijde – Berlagebrug. In mei 1940 trok de Duitse Wehrmacht via deze route de stad in, in mei 1945 volgden de Canadezen deze route en bij een herdenkingsrit in 1980 en 1985 werd dit nog eens herhaald met Canadese veteranen. In 1945 werden de drie lanen vernoemd naar de drie leiders van de landen die de overwinning op Duitsland hadden behaald. De Amstellaan werd Stalinlaan, de Noorder Amstellaan werd Churchill-laan en de Zuider Amstellaan werd Rooseveltlaan. Na de Russische inval in Hongarije in 1956 werd de Stalinlaan gewijzigd in Vrijheidslaan. In 1950 werd de rijrichting van de trams als gevolg van het drukker wordende verkeer gewijzigd en wordt er gewoon rechts gehouden. Halteperrons werden nu noodzakelijk. Sinds 1971 werd ook de voormalige Amstellaan, nu Vrijheidslaan, weer door de tram bereden, anders dan voor verkeer naar de Remise Lekstraat. Van 1971 tot 1977 reed hier lijn 7 via de Berlagebrug naar het Amstelstation, sinds 1977 is dit lijn 12, die ook via de vroegere Noorder Amstellaan, thans Churchill-laan, rijdt. Eind 2013 werd lijn 25 opgeheven; het lijnnummer wordt sinds 2020 gebruikt voor de Amsteltram, die sinds 2026 via Amstelveen tussen het Flevopark in Amsterdam-Oost en Uithoorn rijdt.

Het Kindermonument Markt voor Joden (ook wel Samen spelen, samen leven) is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-Zuid. Het betreft een driedelige beeldengroep van Truus Menger-Oversteegen dat sinds 1986 staat opgesteld aan de ingang van de speeltuin aan de Gaaspstraat. Die speeltuin tussen de even bebouwing aan de Vechtstraat en de oneven bebouwing aan de Gaaspstraat werd rond 1927 aangelegd door de Dienst der Publieke Werken. Tijdens het toenemend Nazi-Duits antisemitisme streken een aantal vluchtelingen neer in Amsterdam-Zuid, die van zichzelf ook een aantal Joodse bewoners kende. In de Rivierenbuurt woonden ongeveer 17.000 aanhangers van die religie. Nadat Duitsland Nederland had bezet volgden al snel maatregelen, die hier bestonden uit de maatregel dat Joodse kinderen geen gebruik meer mochten maken van de speelplaats (mochten ook geen lid meer zijn van een speeltuinvereniging) en dus ook op de speelplaats geen contact meer hadden met niet-Joodse kinderen. Deze situatie gaf Menger weer door de driedelige opzet. Het eerste deel laat twee spelende kinderen van diverse komaf in brons zien; vervolgens staat er een schuin aflopende marmeren muur, waarachter twee niet spelende joodse kinderen, beteuterd en elkaar troostend, staan toe te kijken, ook in brons. Op 3 november 1941 vorderde de Duitse bezetter de speeltuin. Zij werd ingericht voor een Markt voor Joden; zij mochten alleen hier nog kopen en verkopen. Het was tevens de plek in de wijk waarvan Joden opgepakt werden en weggevoerd. De markt kwam op 9 augustus 1943 tot een eind. Van de 17.000 joodse bewoners werden 13.000 omgebracht. De muur in het midden maakt melding van: 3 nov 1941MARKT1940 1945Alleen toegangkelijk voor joden De beeldengroep werd op 3 november 1986 door burgemeester Ed van Thijn onthuld. Elk jaar op 3 november vinden er herdenkingen plaats. De kosten van het beeld, er werd gekozen uit werk van vier kunstenaars, de maak duurde twee jaar, werden bijeengebracht door buurtbewoners, gemeente alsmede de Vereniging van Marktkooplieden/voor Ambulante handel. Er was een comité van aanbeveling waarin Mies Bouhuys, Wim Polak (voorganger van Van Thijn) en de rabbijnen Awraham Soetendorp en Meir Just Just plaats hadden. De onthulling ging gepaard met de uitgifte van het boek Amsterdam-Zuid in oorlogstijd van Dick Walda en een fototentoonstelling in het speeltuingebouw over de oorlog. Lex Goudsmit droeg De ballade van de kinderen van Auschwitz voor en Dick Scheffer twee gedichten. In de betegelde vloer is een plaquette met uitleg geplaatst met daarnaast een QR-diagram. Op de sokkel van de spelende kinderen is eveneens een plaquette te zien. Op het voetstuk van de spelende kinderen is een tekst te lezen, verwijzend naar het destijds gemaakte onderscheid, maar ook een waarschuwing voor de toekomst samen spelensamen leven De naam Truus Menger is terug te vinden in het beeld van de niet spelende kinderen; dat beeldje herbergt ook de naam van de gieterij.

De Gaaspstraat is een straat in Amsterdam-Zuid, de Rivierenbuurt, Rijnbuurt.

Het Victorieplein (van 1922 tot 1946 het Daniël Willinkplein) is een plein in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid.

De Vrouw 1813-1913 was een tentoonstelling die van 2 mei tot 30 september 1913 werd gehouden op het terrein van Meerhuizen aan de Amsteldijk in Amsterdam.

Meerhuizen was van 1676 tot 1916 een hofstede bij (en vanaf 1896 in) Amsterdam aan de Amsteldijk ter hoogte van het huidige Meerhuizenplein in de Rivierenbuurt. De tentoonstelling De Vrouw 1813-1913 werd in het herstelde huis en op de weiden erachter, waar paviljoens gebouwd werden, gehouden. In de jaren '20 was in het gebouw een kunstenaarskolonie gevestigd. Onder anderen de schilders Charley Toorop, Peter Alma en Thé Lau, de beeldhouwers John Raedecker en Jan Havermans, en dichter Erich Wichman woonden en werkten er, en de componist Jakob van Domselaer met zijn vrouw Maaike. Hier besloot van Domselaer om zijn veelbelovende carrière als pianist er aan te geven en componist te worden. Ook het Manifest van de Rapaillepartij werd er geschreven en de tentoonstelling De Vrouw 1813-1913 werd er gehouden. De kolonie moest wijken voor het Plan-Zuid van Berlage. Het Meerhuizenplein, de Meerhuizenstraat en de Korte Meerhuizenstraat in de Rivierenbuurt zijn naar de hofstede genoemd.

De Rijnstraat is een straat in de Amsterdamse Rivierenbuurt in stadsdeel Zuid. De straat gelegen op in 1896 geannexeerd gebied van de gemeente Nieuwer Amstel is bij een raadsbesluit van 22 maart 1922 vernoemd naar de rivier de Rijn en is precies een kilometer lang. Rijnstraat 15H, ook bekend als ‘Reins15’, is een woonadres in de Rijnstraat in Amsterdam. De naam “Reins15” is afgeleid van het adres en is in Amsterdam uitgegroeid tot een bekend begrip dat naar dit huis verwijst.

Rijnstraat 36-54 is een strook bebouwing aan de Rijnstraat in Amsterdam-Centrum. Het is sinds 1980 een gemeentelijk monument (nummer 200093). De gevelwand Rijnstraat 24 tot en met 58 bestaat uit meerdere gemeentelijke monumenten, onderbroken door de ingang van de IJselstraat.

De Holendrechtstraat is een straat in Amsterdam-Zuid (Oud-Zuid), IJselbuurt-Oost.

Rijnstraat 24-30 is een strook bebouwing aan de Rijnstraat in Amsterdam-Centrum. Het is sinds 1980 een gemeentelijk monument (nummer 200877). De gevelwand Rijnstraat 24 tot en met 58 bestaat uit meerdere gemeentelijke monumenten, onderbroken door de ingang van de IJselstraat.

De Berlagewandeling (Berlage kunstroute) is een interactief kunstproject in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid.

De Remise Lekstraat, ook wel Remise Kromme Mijdrechtstraat of Remise Amsteldijk genoemd, is een Amsterdamse tramremise met adres Amsteldijk 153 in de Rivierenbuurt. Zij is gebouwd in 1927-'29 door de Dienst der Publieke Werken voor de Gemeentetram Amsterdam en nu nog in gebruik bij het trambedrijf van het GVB. Op 14 december 1918 werd achter de voormalige watertoren aan de Amsteldijk een houten hulpremise voor wagenberging gebouwd op een terrein dat was gereserveerd voor de bouw van een nieuwe remise. Op 27 mei 1925 werd besloten tot bouw en al spoedig ging de eerste paal de grond in. Het eerste gedeelte kwam in gebruik op 27 augustus 1927 en daarna begon de sloop van de houten hulpremise om plaats te maken voor de bouw van het tweede gedeelte dat in 1930 in gebruik werd genomen. Het was daarmee de grootste tramremise van Europa met plaats voor 320 tramwagens voor een totaal bedrag van ƒ 2.432.000. Nu is het de tweede remise van het Amsterdamse trambedrijf. Het is een eenrichtingremise, de trams rijden binnen aan de zijde van de Amsteldijk en aan de zijde van de Lekstraat eruit. Sinds enige jaren staat het gebouw op de lijst van rijksmonumenten. De naam Lekstraat is ontleend aan het feit dat de remise is gelegen recht tegenover de Lekstraat. Het uitrijden geschiedt via deze straat. De uitruksporen komen samen op de T-kruising van de Kromme-Mijdrechtstraat en de Lekstraat in een enkelspoor naar deze straat. De lijnen 3, 4, 12, 14 en 19 worden vanuit de Lekstraat geëxploiteerd. In het verleden hebben voor langere of kortere tijd ook andere lijnen, behalve de lijnen 1, 16, 17 en 27 vanuit de remise gereden. De remise Lekstraat wordt nu alleen nog gebruikt als stalling. Het (meeste) dagelijks onderhoud aan de trams wordt gedaan in de remise Havenstraat, waardoor er dagelijks overbrengingsritten nodig zijn. Per 12 juli 2010 zijn beide remises organisatorisch samengevoegd. Naast trams en museumtrams heeft de remise in de jaren zestig ook enige tijd onderdak geboden aan lesbussen.