Holendrechtstraat (Amsterdam)

De Vrouw 1813-1913 was een tentoonstelling die van 2 mei tot 30 september 1913 werd gehouden op het terrein van Meerhuizen aan de Amsteldijk in Amsterdam.

Meerhuizen was van 1676 tot 1916 een hofstede bij (en vanaf 1896 in) Amsterdam aan de Amsteldijk ter hoogte van het huidige Meerhuizenplein in de Rivierenbuurt. De tentoonstelling De Vrouw 1813-1913 werd in het herstelde huis en op de weiden erachter, waar paviljoens gebouwd werden, gehouden. In de jaren '20 was in het gebouw een kunstenaarskolonie gevestigd. Onder anderen de schilders Charley Toorop, Peter Alma en Thé Lau, de beeldhouwers John Raedecker en Jan Havermans, en dichter Erich Wichman woonden en werkten er, en de componist Jakob van Domselaer met zijn vrouw Maaike. Hier besloot van Domselaer om zijn veelbelovende carrière als pianist er aan te geven en componist te worden. Ook het Manifest van de Rapaillepartij werd er geschreven en de tentoonstelling De Vrouw 1813-1913 werd er gehouden. De kolonie moest wijken voor het Plan-Zuid van Berlage. Het Meerhuizenplein, de Meerhuizenstraat en de Korte Meerhuizenstraat in de Rivierenbuurt zijn naar de hofstede genoemd.

De P.L. Kramerbrug (brug nr. 400, in de volksmond Pieter Kramerbrug) is een vaste brug in Amsterdam-Zuid. De brug is vernoemd naar zijn architect, Pieter Lodewijk Kramer, die, naast deze, enkele honderden andere bruggen in Amsterdam ontworpen heeft.

De Vrijheidslaan (vroeger Amstellaan en Stalinlaan) is een hoofdstraat in Amsterdam-Zuid, die samen met de Berlagebrug de oostelijke toegang vormt tot de Rivierenbuurt. De laan is een belangrijke hoofdas binnen het monumentale stedenbouwkundige Plan Zuid van architect Berlage en splitst zich ten westen van de Rijnstraat, op het Victorieplein, in twee gelijkwaardige hoofdassen: de Churchill-laan en de Rooseveltlaan. De straat heette van 1922 tot mei 1946 Amstellaan en de andere genoemde assen respectievelijk de Noorder en Zuider Amstellaan. Op 8 mei 1946 werden de hoofdlanen vernoemd naar de drie leiders van de landen die de overwinning op nazi-Duitsland hadden behaald. De Amstellaan werd Stalinlaan. Na de Sovjet-Russische inval in Hongarije in 1956 werd de straat op 14 november van dat jaar omgedoopt in Vrijheidslaan. Een halve eeuw later, op 4 november 2006, werd bij het Victorieplein een plaquette onthuld die hieraan herinnert. Oorspronkelijk was er een breed middenplantsoenmaar in tegenstelling tot bij de Churchilllaan is dit na 1950 verdwenen toen de trams rechts gingen houden. Vanaf september 2025 maakt het deel uit van kunstroute Berlagewandeling door de buurt.

De drie Amstellanen in Amsterdam-Zuid vormen de oost-west lopende hoofdstraten van de Rivierenbuurt. Zij kregen hun naam in 1922 en werden vernoemd naar de rivier de Amstel, waaraan Amsterdam is gelegen. De Amstellaan sluit aan de oostkant aan op de Amsteldijk, waar op 28 mei 1932 de Berlagebrug over de Amstel werd geopend in het verlengde van de Amstellaan. Ten westen van de Rijnstraat splitst de Amstellaan zich in Noorder Amstellaan en Zuider Amstellaan, die respectievelijk eindigen bij het Westerscheldeplein en het Muzenplein. In 1929 verschenen de eerste trams op de Amstellaan en Noorder Amstellaan, toen lijn 20 komend vanaf de Ferdinand Bolstraat via de Scheldestraat werd verlengd tot aan de Amsteldijk. Een bijzonderheid was dat de trams links van het middenplantsoen reden, zodat men op de haltes kon in- en uitstappen op het plantsoen. Het tegen het autoverkeer in rijden was wegens het geringe verkeer (nog) geen bezwaar. In 1930 nam de nieuw ingestelde lijn 25 de route van lijn 20 over, die naar de Amsteldijk werd verlegd. In 1936 kreeg ook de Zuider Amstellaan een tramlijn, toen lijn 8 vanaf het Daniël Willinkplein (later Victorieplein) werd verlengd naar het Westerscheldeplein. lijn 8 werd hier opgeheven in 1942, vanaf 1948 kwam hier lijn 4 te rijden. lijn 25 werd in 1939 over de Berlagebrug verlengd naar het Amstelstation. Deze bleef tot 1944 deze route berijden, reed na 1945 alleen nog over de Noorder Amstellaan, en boog daarna af naar de Rijnstraat. De Amstellaan was enige malen toneel van intocht van militaire troepen, komend vanaf de Weesperzijde – Berlagebrug. In mei 1940 trok de Duitse Wehrmacht via deze route de stad in, in mei 1945 volgden de Canadezen deze route en bij een herdenkingsrit in 1980 en 1985 werd dit nog eens herhaald met Canadese veteranen. In 1945 werden de drie lanen vernoemd naar de drie leiders van de landen die de overwinning op Duitsland hadden behaald. De Amstellaan werd Stalinlaan, de Noorder Amstellaan werd Churchill-laan en de Zuider Amstellaan werd Rooseveltlaan. Na de Russische inval in Hongarije in 1956 werd de Stalinlaan gewijzigd in Vrijheidslaan. In 1950 werd de rijrichting van de trams als gevolg van het drukker wordende verkeer gewijzigd en wordt er gewoon rechts gehouden. Halteperrons werden nu noodzakelijk. Sinds 1971 werd ook de voormalige Amstellaan, nu Vrijheidslaan, weer door de tram bereden, anders dan voor verkeer naar de Remise Lekstraat. Van 1971 tot 1977 reed hier lijn 7 via de Berlagebrug naar het Amstelstation, sinds 1977 is dit lijn 12, die ook via de vroegere Noorder Amstellaan, thans Churchill-laan, rijdt. Eind 2013 werd lijn 25 opgeheven; het lijnnummer wordt sinds 2020 gebruikt voor de Amsteltram, die sinds 2026 via Amstelveen tussen het Flevopark in Amsterdam-Oost en Uithoorn rijdt.

Borssenburg was van 1583 tot 1916 een hofstede in Amsterdam aan de Amsteldijk ter hoogte van de Saffierstraat. De nabijgelegen Borssenburgstraat in de Rivierenbuurt is naar de hofstede genoemd.

De Remise Lekstraat, ook wel Remise Kromme Mijdrechtstraat of Remise Amsteldijk genoemd, is een Amsterdamse tramremise met adres Amsteldijk 153 in de Rivierenbuurt. Zij is gebouwd in 1927-'29 door de Dienst der Publieke Werken voor de Gemeentetram Amsterdam en nu nog in gebruik bij het trambedrijf van het GVB. Op 14 december 1918 werd achter de voormalige watertoren aan de Amsteldijk een houten hulpremise voor wagenberging gebouwd op een terrein dat was gereserveerd voor de bouw van een nieuwe remise. Op 27 mei 1925 werd besloten tot bouw en al spoedig ging de eerste paal de grond in. Het eerste gedeelte kwam in gebruik op 27 augustus 1927 en daarna begon de sloop van de houten hulpremise om plaats te maken voor de bouw van het tweede gedeelte dat in 1930 in gebruik werd genomen. Het was daarmee de grootste tramremise van Europa met plaats voor 320 tramwagens voor een totaal bedrag van ƒ 2.432.000. Nu is het de tweede remise van het Amsterdamse trambedrijf. Het is een eenrichtingremise, de trams rijden binnen aan de zijde van de Amsteldijk en aan de zijde van de Lekstraat eruit. Sinds enige jaren staat het gebouw op de lijst van rijksmonumenten. De naam Lekstraat is ontleend aan het feit dat de remise is gelegen recht tegenover de Lekstraat. Het uitrijden geschiedt via deze straat. De uitruksporen komen samen op de T-kruising van de Kromme-Mijdrechtstraat en de Lekstraat in een enkelspoor naar deze straat. De lijnen 3, 4, 12, 14 en 19 worden vanuit de Lekstraat geëxploiteerd. In het verleden hebben voor langere of kortere tijd ook andere lijnen, behalve de lijnen 1, 16, 17 en 27 vanuit de remise gereden. De remise Lekstraat wordt nu alleen nog gebruikt als stalling. Het (meeste) dagelijks onderhoud aan de trams wordt gedaan in de remise Havenstraat, waardoor er dagelijks overbrengingsritten nodig zijn. Per 12 juli 2010 zijn beide remises organisatorisch samengevoegd. Naast trams en museumtrams heeft de remise in de jaren zestig ook enige tijd onderdak geboden aan lesbussen.

Het Verdoonermonument is een monument in Amsterdam-Oost.

De Diamantbuurt is een wijk in Amsterdam, in het stadsdeel Zuid. Deze buurt bestaat uit straten met edelsteennamen: Diamantstraat, Robijnstraat, Saffierstraat, Smaragdstraat, Topaasstraat, en Granaatstraat. Bij de buurtherindeling van 2005 is de Diamantbuurt naar het westen toe uitgebreid, sindsdien wordt de Diamantbuurt (buurtcombinatie V26) begrensd door de Tweede van der Helststraat, Karel du Jardinstraat, Henrick de Keijserplein, Tolstraat, Amstel en Amstelkanaal. De Diamantbuurt is rijk aan bijzondere gebouwen en monumenten. De buurt werd gebouwd in de jaren twintig in Amsterdamse Schoolstijl. Veel huizenblokken (arbeiderspaleizen) van de Diamantbuurt zijn ontworpen door de architect J.C. van Epen, herkenbaar aan het verticalisme en de geel-groene raamkozijnen. Door een grondige renovatie in de jaren 80 verkeren de huizenblokken in goede bouwkundige staat. Midden in de buurt staat een voormalig badhuis uit de tijd dat de huizen geen douches hadden. Aan het ene uiteinde van de Diamantstraat staat het monumentale gebouw van Diamantslijperij Asscher, waar ooit de grootste diamant ter wereld (Cullinan) werd geslepen. Veel diamantslijpers woonden vroeger in de Diamantbuurt. Aan het andere uiteinde van de Diamantstraat is de woning waar Gerard Reve in zijn jeugd woonde, waar het boek De Avonden speelt (Schilderskade 66 oftewel Jozef Israëlskade), en waar hij in de ruit graveerde: ‘C'est ici que Gérard du Rêve vivait, travaillait. 1923- ’ [1]. Een deel van de Diamantstraat en naburige straten bestaat uit onamsterdamse kleine arbeidershuisjes van architect A.L. van Gendt. Ze zijn daar in de jaren negentig van de 19e eeuw gebouwd als modelwoningen voor arbeiders in een landelijk poldergebied van de toenmalige gemeente Nieuwer-Amstel om de dreigende annexatie door Amsterdam te dwarsbomen. De stadsuitbreiding is er later omheen gebouwd. Het buurtje is thans rijksmonument nr. 528403. Vlak bij de Diamantstraat aan de Tolstraat ligt de Cinetol, als theosofisch vergadercentrum gebouwd in 1926 door het architectenduo Brinkman en Van der Vlugt, met veel glas en beton in de stijl van het nieuwe bouwen.

Amsteldijk 86 te Amsterdam is een gebouw aan de Amsteldijk te Amsterdam-Zuid. Het gebouw staat in de Diamantbuurt. Er kwam hier in die jaren een cluster van stedelijke bebouwing in een verder agrarisch ingerichte gemeente Nieuwer-Amstel. Die wijk werd in de jaren negentig ingericht en volgebouwd onder leiding van Dolf van Gendt. Nog in die periode kreeg een gebouw dat hier stond nieuwe buurpanden in de hoedanigheid van Amsteldijk 83-85. Die drie panden zijn opgetrokken in de stijl van neorenaissance. Amsteldijk 86 werd in 1941 in een geheel andere stijl gebouwd; het traditionalisme. Het gebouw was privébezit van de gepensioneerde winkelier in manufacturen Theodorus Johannes Castelein, die het liet slopen en vervangen door een gebouw ontworpen door zijn zoon Cornelis Theodorus Castelein (1907-1986), die er ook tussen 1941 en 1948 een aantal jaren woonde, maar in die jaren ook bijna failliet ging (opgeheven faillissement november 1948). Hij vertrok toen naar Zuid-Afrika, maar keerde een aantal jaren later weer terug. Opvallendst aan het gebouw is de entree met haar natuurstenen draagbalk en dito brievenbussen; die entree gaat gepaard met glas-in-lood-raampjes. Het gebouw is gemeentelijk monument (222111).

Diamantstraat 134 in Amsterdam is een gebouw aan de Diamantstraat, De Pijp, Amsterdam-Zuid.

Amsteldijk 83 te Amsterdam is een hoekpand aan de Amsteldijk en de Lutmastraat in Amsterdam-Zuid.