Gereformeerde kerk (Kollumerpomp)

Kollumerpomp (Kollumerpompsters: De Pomp, [də’pomp], Fries: Kollumerpomp of De Pomp) is een dorp in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten noordoosten van Kollum, ten zuidoosten van Engwierum, ten zuiden van het Lauwersmeer en ten noordwesten van Warfstermolen. De dorpskern ligt aan een voormalige zeedijk, de Foijingaweg. De Pompsterried verbindt het dorp via de Dwarsried en de Zijlsterried met het Dokkumergrootdiep en daarmee met de Friese binnenwateren. Kollumerpomp stond oorspronkelijk bekend als Kollumer Uiterdijksekluft. In 2023 telde het dorp 430 inwoners. Onder het dorp valt ook de voormalige buurtschap Terp, ook wel De Terp genoemd, gelegen in het buitengebied van het streekdorp. Kollumerpomp viel vanouds onder het kerkdorp Kollum en werd tot 1906 als een buurtschap gezien. Iets ten noorden van Kollumerpomp ligt het recreatiegebied Kollumeroord, met bos, wandelpaden, jachthaven en vakantiewoningen.

De Westermolen is een poldermolen nabij het Friese dorp Kollumerpomp, dat in de Nederlandse gemeente Noardeast-Fryslân ligt.

Kollumerland en Nieuwkruisland () of officieel afgekort Kollumerland c.a. (Fries: Kollumerlân en Nijkrúslân (), Gronings: Köllemerlaand en Nijkruuslaand) is een voormalige gemeente in het noordoosten van de Nederlandse provincie Friesland. De gemeente telde 12.827 inwoners (per 1 januari 2018, bron: CBS) op een oppervlakte van 116,35 km². Op 1 januari 2019 is de gemeente samen met Dongeradeel en Ferwerderadeel gefuseerd tot Noardeast-Fryslân.

Kollumeroord is een recreatiegebied van ongeveer 200 hectare in de Kollumerwaard op de voormalige Blikplaat in het zuidelijke en Friese deel van het Nederlandse natuurgebied Lauwersmeer. Het gebied is in beheer bij Staatsbosbeheer, dat een aantal routes heeft uitgezet in het gebied.

Het verzetsmonument te Kollumerpomp is een monument ter nagedachtenis aan het Nederlands verzet in de Tweede Wereldoorlog. Het is - op grond van het opschrift aan de voorzijde - ook bekend onder de naam Aldfaers erf, wy weitsje oer dy (Fries voor Erf(goed) van onze voorouders, wij waken over je).

Dokkumer Nieuwe Zijlen (Fries, officieel: Dokkumer Nije Silen) is een buurtschap in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland. De buurtschap ligt ten noordoosten van Kollum, ten noordwesten van Kollumerpomp en ten zuidoosten van Engwierum. De buurtschap ligt bij de brug over het Dokkumergrootdiep, aan de Sylsterwei en de Willem Loréweg, die beide onderdeel zijn van de N358. Ten zuidoosten van de buurtschap ligt een jachthaven. Ten westen van Dokkumer Nieuwe Zijlen liggen enkele aanmeerplekken langs het Jaachpaad.

Sluis Dokkumer Nieuwe Zijlen is een spuisluis bij de buurtschap Dokkumer Nieuwe Zijlen. De sluis bevindt zich aan het einde van het Dokkumergrootdiep. De afwatering van de Friese boezem vindt via deze spuisluizen plaats op het Dokkumerdiep, dat in verbinding staat met het Lauwersmeer. Over de sluis ligt een brug in de N358. De sluis is een rijksmonument.

De Blikplaat is een voormalige zandbank in het zuiden van de Lauwerszee in de Nederlandse provincie Friesland. De zandplaat lag tussen het Dokkumerdiep aan westzijde, de Slenk aan noordzijde en werd aan oostzijde door de geul Babbelaar gescheiden van de zandbank Hoge Zuidwal. Aan de zuidgrens lag de polder Nieuw-Kruisland. Na de totstandkoming van het Lauwersmeer in 1969 is de zandbank onderdeel geworden van de Kollumerwaard. Het noordelijke deel werd doorgraven door het Simonsgat, waardoor er sindsdien twee gebieden zijn; de Sennerplaat aan westzijde en de Blikplaat aan oostzijde. Het middelste deel heet sindsdien Pompsterplaat. Deze drie delen vormen samen onderdeel van een natuurgebied. Het meest zuidelijke deel is tot landbouwgrond gemaakt. De grens tussen landbouwgrond en natuurgebied wordt gevormd door de Kwelderweg. In het westelijke deel van de Pompsterplaat is recreatiegebied Kollumeroord aangelegd met het Diepsterbos en het Zomerhuisbos en villapark Lauwerssee.

De Lauwerszee is een (voormalige) baai in het noorden van Nederland. Hij kreeg de naam van de Lauwers, de grensrivier tussen de provincies Groningen en Friesland. De Lauwerszee is ontstaan in de vroege middeleeuwen en breidde zich in de loop van de elfde en twaalfde eeuw verder uit. Op 25 mei 1969 werd hij afgesloten. Er waren vele plannen geweest voor de afsluiting van de binnenzee, maar deze werden niet doorgezet. Na de watersnood van 1953 is besloten tot drooglegging. In 1960 is het Besluit tot droogmaking van de Lauwerszee aangenomen en is men begonnen met de aanleg van een dertien kilometer lange afsluitdijk met spuisluizen en een schutsluis. Op 25 mei 1969 werd de zee afgesloten en deze heet sindsdien Lauwersmeer. Ten tijde van de afsluiting mondde de Lauwers al geruime tijd niet meer uit in de zee. Het Reitdiep, het Dokkumergrootdiep en de Dokkumer Ee loosden (en lozen) wel hun water op de zee. Doordat het water brak werd, veranderde de natuur in het gebied en ontstonden nieuwe fauna en flora in het gebied. Ter bescherming van dit nieuwe jonge natuurgebied is er op 12 november 2003 besloten het Lauwersmeer aan te wijzen als nationaal park.

Het Kollumer Kanaal is een kanaal ten oosten van Kollum in de gemeente Noardeast-Fryslân in de Nederlandse provincie Friesland. Het kanaal heeft een lengte van ongeveer 2 kilometer en verbindt de Stroobossertrekvaart in het zuiden met de Zijlsterrijd en de Dwarsried in het noorden. Over de Zijlsterrijd kan het Lauwersmeer worden bereikt. De eerste plannen voor het kanaal dateren uit het einde van de 19e eeuw. Het tracé van het kanaal werd decennialang bewust vrijgehouden van bebouwing. Eind jaren 1980 werden voldoende gelden gevonden voor het graven van het kanaal, toen het Ministerie van Defensie bereid bleek om de grond aan te kopen voor het bouwrijp maken van de nieuwe oefenterreinen bij de Lauwersmeer. De graafwerkzaamheden en de bouw van de bruggen eroverheen begon in 1990. In 1995 werd het kanaal opengesteld. Het kanaal is met name bedoeld voor de pleziervaart. Parallel aan het Kollumer Kanaal loopt ten westen door het dorp de Kollumer Trekvaart, een kort kanaaltje tussen de Stroobossertrekvaart in het zuiden en de Zijlsterrijd in het noorden, dat in de 16e eeuw werd gegraven.

Uitland (Fries: It Utlân [ət’ütlɔ:n], ook wel Utlân [’ütlɔ:n]) is een polder en buurtschap in de gemeente Achtkarspelen, in de Nederlandse provincie Friesland. De nederzetting ligt ten noorden van Gerkesklooster en ten oosten van Buitenpost, waartoe Uitland behoorde. Het woord útlân betekent 'verafgelegen land', in dit geval de polder, die werd gewonnen op de Lauwerszee.