Refugie van Tongerlo

Het Aartsbisschoppelijk Paleis van Mechelen is de residentie van de aartsbisschoppen van Mechelen. Het bevindt zich aan de Wollemarkt in Mechelen, vlak bij de Sint-Romboutskathedraal. Het paleis dateert uit de 18e eeuw en heeft tal van renovaties meegemaakt. De stijl van het gebouw is classicisme, wat zich toont in de volgende kenmerken: sobere gevelopbouw, veel horizontalisme en een U-vormig grondplan. Het paleis vertoont invloeden van de Italiaanse architectuur. Achteraan is er een zeer grote tuin.

't Vliegend Peert is een historisch pand in de Belgische stad Mechelen. Dit huis was tijdens de volledige 16e eeuw de woonplaats van kunstenaars. Zeker het schildersgeslacht Verhulst maakte het tot een prominente plaats in Mechelen. Vermoedelijk werd het tussen 1350 en 1450 opgetrokken en onderging het een aantal verbouwingen in functie van de activiteiten van de bewoners. Het is gelegen in de Sint-Katelijnestraat waar in de 15e en 16e eeuw een aantal kunstateliers waren gevestigd. Karel van Mander bevestigt dit en schrijft: Te Mechelen daet meer als 150 sulcke winckelen waren. Het pand werd in 1984 gerestaureerd. Lucas Faydherbe werd in 1617 geboren in het huis aan de linkerkant van 't Vliegend Peert. Hij ontwierp in 1684 het huis De Koornbloem aan de rechterkant. Dit bewijst nog eens het belang van de locatie tot in de 17e eeuw.

De refugie van Sint-Truiden is een refugehuis van de abdij van Sint-Truiden aan de Schoutetstraat en het 'Groen Waterke' in Mechelen. In de 16e eeuw liet kanunnik Willem Sarens de woning met toren verbouwen tot stadspaleis, als eigen woning en als refuge voor de benedectijnenabdij van Sint-Truiden, waar zijn broer abt was. In de 17e eeuw werd het pand verkocht, waarna het de woning werd van magistraten van de Grote Raad. In 1921 kocht de provincie Antwerpen het gebouw. In het gerestaureerde pand zaten het aartsbisschoppelijk archief en later de aartsbisschoppelijke administratie, gezien de nabijheid van het Aartsbisschoppelijk Paleis van Mechelen. Sinds 1938 is het beschermd als monument.

In den Vijgenboom is de oudste houten gevel van Mechelen. Het pand met houten puntgevel met vooruitspringende verdiepingen aan de Sint-Katelijnestraat en de A.B.-straat dateert uit het begin van de zestiende eeuw. Het beeldsnijwerk boven de deur stelt een hamer, tang en aambeeld voor. Hoogstwaarschijnlijk was de bewoner lid van het smedenambacht. Sinds 1977 is het pand beschermd als monument.

De Sint-Katelijnekerk of Catharinakerk in de Belgische stad Mechelen werd in de eerste helft van de 14e eeuw in gotische stijl gebouwd. De kerk bestond oorspronkelijk uit een driebeukige kruisbeuk met een vierkante toren op de viering. Later zijn de Sint-Antoniuskapel en de Sint-Jozefskapel toegevoegd aan het gebouw (17e eeuw). De kerk is met eenvoudige materialen gebouwd als teken van spaarzaamheid. Bijvoorbeeld met een houten gewelf, in plaats van een duurder stenen dakgewelf. Oorspronkelijk was de kerk rijkelijk versierd, maar bij restauraties in de 19de eeuw is het interieur veel soberder gemaakt. Deze zijn uitgevoerd onder leiding van Philippe Van Boxmeer. Een zeldzaamheid is het apart verborgen kinderlijkenhuisje, een kleine aanbouw aan de zuidzijde, toegankelijk via een deur in de zijbeuk. Op die manier kon aan doodgeboren kinderen toch een passend afscheid geboden worden, nog voordat dit in de wetgeving was voorzien. Sinds 25 maart 1938 is de kerk erkend als monument. De misvieringen worden er sinds 2006 opgedragen in het Aramees, de oorspronkelijke taal van Jezus Christus. Dit is volgens de liturgie van de Chaldeeuwse Katholieke Kerk uit het oosten.

Het Hof van der Gracht de Rommerswael is een monument aan de Goswin de Stassartstraat in Mechelen. Het voormalige Hotel Van der Gracht de Rommerswael was in 1647 eigendom van Aurelius Carrega en in 1755 van Rogier-Filips, baron Van der Gracht de Rommerswael. In 1839-1840 werd het pand verkocht door Louisa en Albertina Van der Gracht aan de zusters van de arme klaren toen ze verhuisden naar het Kasteel van Tielen. In 1844 werden een kapel en kloosterpand gebouwd achter het hotel naar ontwerp van architect F. J. Bouwens. Het gebouw werd voltooid in 1845. Het barokhuis heeft een rondboogpoort en is sinds 1968 als monument beschermd.

Kazerne Dossin is een voormalige Belgische legerkazerne in Mechelen. De kazerne werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter gebruikt als doorgangskamp (SS-Sammellager Mecheln) om Joden en Roma te transporteren naar de concentratiekampen Auschwitz-Birkenau, Buchenwald en (vrouwenkamp) Ravensbrück. Momenteel is de site geïntegreerd in het Memoriaal, Museum en Documentatiecentrum over Holocaust en Mensenrechten. Vanuit dit kamp werden 25.484 Joden en 352 Roma gedeporteerd. Minder dan vijf procent (1.252) keerde terug. Aanvankelijk werden de Joden er verzameld via een tewerkstellingsbevel. Later ging men over op een agressieve aanpak: in Antwerpen en Brussel werden razzia’s gehouden. In de zomer van 1942 werden de meesten gedeporteerd. In honderd dagen verzamelden toen Duitsers en Duits-gewillige Belgische politiemannen 16.873 Joden en Roma van wie er 385 overleefden.

De Sint-Katelijnestraat is een straat in het historische centrum van de Belgische stad Mechelen die loopt van het Sint-Romboutskerkhof naar de vesten. Vanaf de middeleeuwen was het een voornaamste assen van de stad, die uitgaf op de weg naar Antwerpen. In de 19e eeuw beleefde de straat een bloei als winkelstraat maar in de loop van de 20e eeuw raakte de straat in verval. De straat kent geen grote monumenten, maar wel veel historische panden en gevels.

Kazerne Dossin is een memoriaal, museum en documentatiecentrum over de Holocaust en mensenrechten in de Belgische plaats Mechelen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, in 1942-1944, zette de Duitse bezetter de Dossinkazerne in als verzamelkamp voor Belgische Joden, Roma en Sinti. Vanuit dit kamp werden zo'n 25.500 Joden en 354 Roma en Sinti gedeporteerd, de meesten naar Auschwitz-Birkenau. Minder dan vijf procent keerde levend terug.

De Minderbroedersgang in de Belgische stad Mechelen is een doorgang tussen de Sint-Romboutskerkhof/Onder den Toren (Sint-Romboutskathedraal) en Melaan. Vroeger was dit de toegang tot het Minderbroedersklooster. Het Cultureel Centrum Mechelen is hier gevestigd sinds 1968.

Het Predikheren is een onderkomen voor culturele activiteiten in de Belgische stad Mechelen. Onder meer de bibliotheek van de stad is er gevestigd. Het Predikheren is gelegen in de gebouwen van het voormalige predikheren- of dominicanenklooster en de bijbehorende kloosterkerk. Het klooster werd tussen 2011 en 2019 gerestaureerd. De restauratie maakte deel uit van het Mechelse stadsvernieuwingsproject Tinelsite. Zowel het klooster als de kerk zijn deel van het cultureel erfgoed. De kerk wordt gerestaureerd tot 2024.

De Sint-Romboutskathedraal in Mechelen is de hoofdkerk van het aartsbisdom Mechelen-Brussel. Als zetel van de metropoliet van de Belgische kerkprovincie is zij de metropolitane kerk van België. De kathedraal is vooral beroemd vanwege de ruim 97 meter hoge toren met zijn twee beiaarden. De toren is als onderdeel van een groep van 56 belforten en kerktorens in België en Frankrijk opgenomen op de lijst van werelderfgoed ID 943-016 van UNESCO.