Zonder titel (Lies Maes, Groezestraat)

Wachter is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De wachter in de vorm van een ridder te paard staat langs de Ookmeerweg ter hoogte van de ingang van begraafplaats Westgaarde (bij de Osdorperban). Eric Claus hakte rond 1977 voor deze plaats de wachter uit muschelkalksteen. Daarbij is het oppervlak grof (niet gepolijst) gebleven. Het werk staat op een betonnen plaat. Claus maakte meerdere wachters. Zo maakte hij beeldjes voor (het personeel van) De Nederlandsche Bank. Een wachter uit 1973 staat in Utrecht aan de Willem Arntszkade. Een wachter zonder paard is te vinden in Alphen aan den Rijn. Van de vier beelden van Claus in Amsterdam zijn er drie met een pony of paard: Rij ruiters uit 1962, Meisje op pony uit 1967 en deze wachter (gegevens 2020).

Langs de Osdorper Ban, Amsterdam Nieuw-West, is een titelloos artistiek kunstwerk te zien. Rond 1965 werd dit buurtje dat bekend staat onder de naam De Punt (vorm van de buurt naar het westen toe) volgebouwd. Aan kunstenares Lies Maes werd gevraagd twee blinde gevels aan de Osdorper Ban op te fleuren met een beeldhouwwerk. Maes kwam met twee ajourreliëfs in de vorm van een roos. Zij werden geplaatst op de kopgevels van de Ingelandenweg (vernoemd naar ingeland) en Inlaagstraat (vernoemd naar inlaag). De twee rozen bleven jarenlang onafscheidelijk hangen, totdat de laagbouwflats de nominatie kregen afgebroken te zullen worden in verband met stadsvernieuwing. De flat aan de Ingelandenweg bleef staan. De roos moest herplaatst worden, want de blinde gevel werd voorzien van externe gevelisolatie (de witte beplating op de foto). De flat aan de Inlaagstraat werd wel gesloopt, maar de buurt wilde de roos van die flat niet verliezen. De roos werd ook weer op een kopse kant van een woonblok geplaatst, Groezestraat 2-80 De "roos" op Ingelanden is net als die aan de Groezestraat gesigneerd (linksonder).

Brug 791 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De brug voor voetgangers en fietsers is gelegd over de Bonhoeffersingel (vernoemd naar Dietrich Bonhoeffer). Zij verzorgt een doorgaande wandel- en fietsroute tussen de Letelierstraat (vernoemd naar Orlando Letelier) in de wijk Middelveldsche Akerpolder en Griendstraat in de wijk De Punt. Voor deze scheiding ontwierp architect N. Wijnmaalen, werkend voor de Dienst der Publieke Werken, een serie bruggen. De bruggen in de serie die Wijnmaalen ontwierp kregen in de loop der jaren allemaal namen, waarbij vernoemd werd naar verzetsmensen of mensen die zich inspanden tegen politieke onderdrukking etc. Brug 791 heeft vooralsnog geen naam (gegevens 2020).

De Simon Wiesenthalbrug (brug 790) is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De brug voor voetgangers en fietsers is gelegd over de Bonhoeffersingel (vernoemd naar Dietrich Bonhoeffer). Zij verzorgt een doorgaande wandel- en fietsroute tussen de Marianellastraat (vernoemd naar Marianella García Villas) in de wijk Middelveldsche Akerpolder en Terpstraat in de wijk De Punt. Voor deze scheiding ontwierp architect N. Wijnmaalen, werkend voor de Dienst der Publieke Werken een serie bruggen. De brug ging vanaf oplevering naamloos door het leven. Op 13 mei 2020 besloot de gemeente Amsterdam de brug te vernoemen naar Simon Wiesenthal. In de wijk ten zuiden van de brug zijn allerlei straten vernoemd naar mensen die streden tegen discriminatie of anderszins verzet pleegden.

Osdorp De Punt is een buurt in de wijk Osdorp in Amsterdam, in het stadsdeel Nieuw-West. De buurt wordt begrensd door de Osdorperweg, de (verlengde) Ookmeerweg en het Hogeboomspad. In Osdorp De Punt ligt het Dijkgraafplein, aan het westelijke einde van de straat Tussen Meer. Op het plein ligt sinds 1962 een tramhalte, eindpunt van lijn 17. Deze tramhalte functioneerde als standplaats voor trams voor de tuinstad Osdorp, nog voordat stedelijke bebouwing in De Punt werd gerealiseerd. Door de buurt loopt het westelijk deel van de Osdorper Ban. Tussen het plein en de Osdorper Ban loopt de Ingelandenweg. Osdorp de Punt is aangemerkt als een kwetsbare wijk Osdorp de Punt is sinds 2024 door het Nationaal Programma Samen Nieuw-West aangemerkt als een van de 11 focusgebieden. Het Nationaal Programma Samen Nieuw-West tracht in 2025 een wijkalliantie te realiseren. 66% van de bevolkingssamenstelling in Osdorp de Punt is aangemerkt als kwetsbaar(werk, opleiding, inkomen en/of gezondheid).

Het Tulpmonument is een monument op Begraafplaats Westgaarde in Amsterdam Nieuw-West. Het bestaat uit twee delen.

De W.A. Meelhuysenbrug (brug 795) is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De brug voor voetgangers en fietsers is gelegd over de Rudi Bloemgartensingel (vernoemd naar Rudi Bloemgarten). Zij verzorgt een doorgaande wandel- en fietsroute tussen de Willy la Croixstraat (vernoemd naar Willy la Croix) in de wijk Middelveldsche Akerpolder en Akerwateringstraat in de wijk De Punt. Voor deze scheiding ontwierp architect N. Wijnmaalen, werkend voor de Dienst der Publieke Werken een serie bruggen. De brug kreeg al snel haar naam; een vernoeming naar verzetsstrijder Willem Adam Meelhuysen. Meerdere straten in de wijk Middelveldsche Akerpolder zijn naar verzetsmensen vernoemd (zie boven). Het naambordje is wit.

Brug 775 is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Ze voert over de verbinding tussen de ringsloot om het terrein en de centrale vijver met fontein van begraafplaats Westgaarde. Deze vaste brug is ondanks haar breedte van ruim 28 meter en lengte van 35 meter een van de rustigste bruggen van de stad. Van die breedte is “slechts” acht meter ingeruimd als rijweg; het restant is keurig verdeeld over twee voetpaden. Brug 775 werd gebouwd als toegang tot Begraafplaats Westgaarde, dan nog Westerhof geheten, en ligt nabij de ingang aan de Ookmeerweg en in het verlengde van de Osdorper Ban. De brug ligt in een “rondweg” rondom de centraal gelegen vijver. Op 24 augustus 1967 werd de aanbesteding verstuurd voor deze betonnen brug. In januari 1969 werd de brug opgeleverd. De brug moest aansluiten op het bastion dat was ontworpen door de architecten Hendrik Jan de Kimpe (Rotterdam, 30 mei 1909) en Laarhoven van de Dienst der Publieke Werken. Zij hadden het terrein met gebouwen ontworpen. Het ontwerp van de brug is afkomstig van Dick Slebos, eveneens werkend bij de dienst, maar dan bij de afdeling bruggen.

De Hangbrugmaisonnettes is een flatgebouw uit 1970 aan het Dijkgraafplein in Amsterdam Osdorp. Tot in de jaren vijftig waren hier tuinbouwbedrijven. Amsterdam barstte uit haar voegen en in 1958 begon de bouw van de nieuwe tuinstad Osdorp. In 1962 kreeg tramlijn 17 het Dijkgraafplein als eindpunt. De eerste jaren was hier nog geen bebouwing en lag het plein in een kaal niemandsland. Halverwege de jaren zestig werd ook dit laatste westelijke deel van Osdorp bebouwd en verscheen rond het Dijkgraafplein de buurt die nu "De Punt” wordt genoemd. Het Dijkgraafplein had een bestemming als buurtwinkelcentrum voor het westelijke deel van de wijk en als afronding van het plein vond in 1962 een prijsvraag voor architecten plaats voor experimentele woningbouw. Uiteindelijk werd gekozen voor het ontwerp van J.P. Kloos en ontwierp hij een woningcomplex (232 maisonnettes en 15 flatwoningen) met hangbruggen die als loopbruggen fungeerden. Bouwmaatschappij Intervam bouwde de grote flat voor 17 miljoen gulden voor de Vereniging Bouwmaatschappij tot Verkrijging van Eigen Woningen. Het flatgebouw heeft dertien verdiepingen met maisonnettes, haaks daarop staan twee kleinere flats met vijf verdiepingen. Per buitentrap worden vier etages ontsloten waardoor er slechts een buitengalerij per vier verdiepingen noodzakelijk is. Voor deze galerij-oplossing werd gekozen omdat men op de galerij dan niet direct in de woning, dan wel keuken kon kijken. Het verlies aan uitzicht werd voor lief genomen. De onderste verdieping heeft een trottoir op het dak van de winkels met per woning een trap naar boven. De loopbruggen zijn beschut door glaswanden en een dak. De flatgebouwen zijn met een loopbrug en op de onderste verdieping met een galerij met elkaar verbonden die tevens onderdoorgang is. De balkons liggen aan de andere zijde. De woningen hebben een oppervlak van 2 × 50 m², destijds een soort standaard. In een maisonnette bevond zich een "ouderslaapkamer" van 11 m², een dubbele kinderkamer van 13 m² en een enkele kinderkamer van 10 m². Voorts hadden de maisonnettes een bergkast van 6 m². Binnenhuisarchitect Tjon-a-Hen werd ingeschakeld om een idee te geven voor de inrichting. De Telegraaf van 13 juni 1969 vond de woningindeling onpraktisch. Hoe men het ook inrichtte, men hield altijd dode hoeken over. De maisonnettes werd niet om en om gebouwd, men bouwde slaapkamer boven slaapkamer en vervolgens woonkamer boven woonkamer etc. Door deze bouwwijzen was slechts 1 galerij per vier woonetages noodzakelijk. Op de begane grond bevinden zich winkels waarvan er één tegenwoordig in gebruik is als verblijf voor het trampersoneel in de oostelijke kleinere flat. Net als de Geuzenveldflat is de flat een markant herkenningspunt en op grote afstand zichtbaar vanaf het begin van de toelopende radiaal, de Tussen Meer. Sinds 16 december 2015 staat het complex op de gemeentelijke monumentenlijst.

Het Dijkgraafplein is een plein in de wijk Osdorp, stadsdeel Amsterdam Nieuw-West, dat ligt aan het einde van Tussen Meer. Het plein is in 1962 vernoemd naar de functie van dijkgraaf, de voorzitter van het dijk- of waterschapsbestuur. Het Dijkgraafplein ligt in de buurt die tegenwoordig wordt aangeduid als 'De Punt' en waar veel straatnamen vernoemd zijn naar begrippen uit de waterstaat. Sinds 1962 heeft tramlijn 17 zijn eindpunt op dit plein. Ten tijde van de opening was het laatste stuk van Tussen Meer en het plein nog onbebouwd en lag het eindpunt in een kale vlakte. In 1971 nam tramlijn 1 zijn plaats in. In 2001 werd lijn 1 verlegd via nieuwe tramsporen naar De Aker en werd lijn 17 weer verlengd naar het Dijkgraafplein,net als tussen 1962 en 1971. Aan het Dijkgraafplein bevinden zich aan de oost- en zuidkant de bekende Hangbrugmaisonettes van architect J.P. Kloos, een gemeentelijk monument. Aan de oostkant staat een blokje laagbouw uit 1963, aan de noordkant staat een bouwblok van veel later datum (2007). Onder de Hangbrugmaisonettes was er een Coop (voor 2016 Supercoop), die op 1 november 2019 werd gesloten en werd heropend op 27 november als een Vomar.

Charlotte, het naamplaatje vermeldt Zittend naakt, is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het beeld van Hans Sassen (1939) dateert uit de midden jaren zeventig. Sassen maakte het beeld om te voldoen aan de Beeldende Kunstenaars Regeling. Hij liet zich inspireren door een kaal meisje dat hij in een van de Amsterdamse horeca-aangelegenheden had ontmoet. In eerste instantie wilde hij haar alleen portretteren met een kaal hoofd, maar eenmaal bezig besloot hij haar geheel weer te geven. Ook haar kaalheid nam hij niet over; ze kreeg als beeld een volle kop met haar. Werk ging namelijk zo traag (zes maanden), dat ze gedurende de poseertermijn weer haar had gekregen. Sassen had geen idee waar het kwam te staan, maar hoopte op een dukdalf in een van de grachten; het werd een terras op Begraafplaats Westgaarde. Daar kijkt ze sinds 1975 uit over de vijver. In eerste instantie was ze van cement, maar werd midden jaren negentig stuk gereden. De begraafplaats bestelde bij de kunstenaar een nieuwe versie, hij stelde echter als eis dat de nieuwe versie in brons zou worden gemaakt. De bronzen Charlotje, zoals Sassen haar noemt, zit sinds 1995 weer dromerig in trance met gespreide armen op een terrasafscheiding en kijkt uit op de fontein in de vijver. Het beeld is gesigneerd H.Sassen-1975. Het is overigens een van de weinige uitingen van kunst op Westgaarde waarvan de maker bekend is.

De Boy Ecurybrug is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De verkeersbrug is gelegen in de wijk De Aker in de Middelveldsche Akerpolder. De brug uit circa 1990 vormt de verbinding tussen de Romerostraat en Pilatus en voert daarbij over de Anielewiczsingel. Ze is geconstrueerd van beton en ingeklemd tussen betonnen pylonen. De vorm van de pylonen is doorgevoerd in de roestvast stalen brugleuningen. De brug maakt deel uit van een serie soortgelijke bruggen ontworpen door N. Wijnmaalen, werkend voor de Dienst der Publieke Werken/Openbare Werken. De brug ging vanaf haar oplevering naamloos door het leven als brug 788. De gemeente Amsterdam vroeg in 2016 aan de Amsterdamse bevolking om mogelijke namen voor dergelijke bruggen. Een voorstel deze brug te vernoemen naar de Arubaanse verzetsheld Boy Ecury (Segundo Jorge Adelberto Ecury, 1922-1944) werd in november 2017 goedgekeurd en opgenomen in de Basisadministratie Basisregistraties Adressen en Gebouwen. In de buurt zijn straten etc. vernoemd naar mensen die zich tegen dictaturen verzetten. De Romerostraat is vernoemd naar Óscar Romero, een geestelijke die streed tegen de militaire regering in El Salvador. De Anielewiczsingel is vernoemd naar Mordechaj Anielewicz, leider van de Opstand in het getto van Warschau in 1943. Pilatus is gelegen in de bergwijk en verwijst naar de Zwitserse Pilatus.