De Bunker (rechtbank)

Het Henriette Schwarzpark is een klein park in Osdorp, Amsterdam-Nieuw West. Het is gelegen tussen de Baden Powellweg, Ookmeerweg en Osdorper Ban. Het wordt doorsneden door een voet- en fietspaddeel van de Osdorperweg. Het park van 311 (noord-zuid) bij 78 meter (oost-west) werd aangelegd op een al langer bestaande groenstrook en werd op 1 september 2022 vernoemd naar de 'moeder van het Humanistisch Verbond' Henriette Schwarz (1893-1974). Zij was echtgenote van filosoof, rechtsgeleerde en vrijdenker Leo Polak (1880-1941), naar wie het aan de overzijde van de Baden Powellweg gelegen Leo Polakhuis is vernoemd. Dit 'tehuis voor buitenkerkelijke bejaarden' is in 1971 in gebruik genomen. Tegenwoordig heet het Woonzorgcentrum Leo Polak. Op 12 april 2023 werden het straatnaambord en informatiepaneel onthuld door enkele nazaten van het echtpaar Polak-Schwarz.

Langs de Osdorper Ban, Amsterdam Nieuw-West, is een titelloos artistiek kunstwerk te zien. Rond 1965 werd dit buurtje dat bekend staat onder de naam De Punt (vorm van de buurt naar het westen toe) volgebouwd. Aan kunstenares Lies Maes werd gevraagd twee blinde gevels aan de Osdorper Ban op te fleuren met een beeldhouwwerk. Maes kwam met twee ajourreliëfs in de vorm van een roos. Zij werden geplaatst op de kopgevels van de Ingelandenweg (vernoemd naar ingeland) en Inlaagstraat (vernoemd naar inlaag). De twee rozen bleven jarenlang onafscheidelijk hangen, totdat de laagbouwflats de nominatie kregen afgebroken te zullen worden in verband met stadsvernieuwing. De flat aan de Ingelandenweg bleef staan. De roos moest herplaatst worden, want de blinde gevel werd voorzien van externe gevelisolatie (de witte beplating op de foto). De flat aan de Inlaagstraat werd wel gesloopt, maar de buurt wilde de roos van die flat niet verliezen. De roos werd ook weer op een kopse kant van een woonblok geplaatst, Groezestraat 2-80 De "roos" op Ingelanden is net als die aan de Groezestraat gesigneerd (linksonder).

Brug 767 is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De brug in de vorm van een duikerbrug is gelegen in de Baden Powellweg en voert over de Botteskerksingel, een ringgracht in Osdorp Midden. De brug leidt naar de kruising Baden Powellweg en Osdorper Ban een belangrijke verkeerskruising/rotonde in de wijk. De brug van 35,6 meter breedte heeft landhoofden die diep in de oevers steken. De duikeropening is aan beide zijden tien meter breed, maar de duiker is zelf slechts drie meter breed. De balustrades zijn opgevuld met klinkers van waalformaat in horizontaal en verticaal metselverband. Daarop zijn roestvast stalen leuningen geplaatst, die in eerste instantie vermoedelijk blauw waren, maar na die tijd in het neutralere groen werden gestoken. In die leuning zijn op het hoogtepunt beugels voor reddingshaken geplaatst. Het dak van de duiker is afgewerkt met beton. De brug is in 1961 ontworpen door Dirk Sterenberg werkend voor de Dienst der Publieke Werken. Het is een van de vele bruggen, die hij ontwierp voor Amsterdam. Over de duiker voeren twee voetpaden, twee fietspaden, twee groenstroken met bomen, twee rijstroken en een middenberm. De Baden Powellweg vormde in die tijd de buitengrens van de bebouwing.

De Haci Bayram Moskee is een moskee in stadsdeel Nieuw-West in Amsterdam. De moskee is gevestigd in een voormalig schoolgebouw voor lager onderwijs aan de Osdorperweg 384-386. De moskee dient als islamitisch gebeds- en gemeenschapshuis voor de lokale moslimgemeenschap en biedt daarnaast verschillende religieuze en sociale activiteiten. De Haci Bayram Moskee werd opgericht in 1984 en is vernoemd naar Hadji Bayram-ı Veli, een bekende Turkse soefi-heilige.

De Ookmeerweg is een doorgaande weg in Amsterdam-Nieuw-West. De naam van de straat werd op 17 april 1957 door een gemeenteraadsbesluit vastgesteld. De weg is vernoemd naar het Ookmeer, een droogmakerij ten oosten van de oude buurtschap Osdorp, op (ongeveer) de plek van het huidige Sportpark Ookmeer. De Ookmeerweg is vanaf 1957 aangelegd als noordgrens van de toen in aanbouw zijnde Tuinstad Osdorp. De weg begint bij het Sloterpark waar de (nu) President Allendelaan (tot 1974: Westoever) (de verbinding met Slotermeer) eindigt. De weg loopt vandaar in westelijke richting. Op het eerste gedeelte ligt aan de noordkant (rechts) het Sportpark Ookmeer, onderbroken door de Troelstralaan. Aan de zuidkant liggen woningen. Omdat de weg druk is zijn de woningen toegankelijk via een gescheiden ventweg. De Ookmeerweg eindigde jarenlang op het punt waar ook de Osdorper Ban eindigt. In 1971 werd daar aan de noordzijde, in de Lutkemeerpolder de begraafplaats Westgaarde geopend. In de jaren tachtig werd de weg doorgetrokken in zuidwestelijke richting, in verband met woningbouw in de Middelveldsche Akerpolder (MAP, tegenwoordig bekend als De Aker). Het nieuwe deel heette aanvankelijk, vanaf 1988, Verlengde Ookmeerweg, maar sinds 1997 heet dit ook kortweg Ookmeerweg. De Ookmeerweg eindigt nu op de Lijnderbrug over de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder, waar de weg overgaat in de Amsterdamse Baan die leidt naar de A9 en de Schipholweg. Aan de zuidzijde eindigen Meer en Vaart, de Baden Powellweg, de Osdorper Ban en De Alpen op de Ookmeerweg. Aan de noordzijde sluiten de Troelstralaan (de verbinding tussen Osdorp en Geuzenveld) en de landelijke 'oude' Osdorperweg (de verbinding met het dorp Halfweg) aan. Aan de Ookmeerweg liggen twee bedrijventerreinen: het Bedrijvencentrum Osdorp (BCO) (1965, 18 ha) tussen de Baden Powellweg en de Osdorper Ban en het Business Park Amsterdam Osdorp (oorspronkelijk genoemd: Bedrijvenpark Lutkemeer) tussen Westgaarde en de Ringvaart. Voor dat laatste bedrijvenpark staat het massieve kunstwerk Animaris rhinoceros transport van Theo Jansen gekooid opgesteld. De Ookmeerweg (van Meer en Vaart tot de Ringvaart) en de Amsterdamse Baan (van de Ringvaart tot de A9 en de Schipholweg bij Lijnden) vormen het buitenste deel van de (Amsterdamse) stadsroute s106.

Osdorp De Punt is een buurt in de wijk Osdorp in Amsterdam, in het stadsdeel Nieuw-West. De buurt wordt begrensd door de Osdorperweg, de (verlengde) Ookmeerweg en het Hogeboomspad. In Osdorp De Punt ligt het Dijkgraafplein, aan het westelijke einde van de straat Tussen Meer. Op het plein ligt sinds 1962 een tramhalte, eindpunt van lijn 17. Deze tramhalte functioneerde als standplaats voor trams voor de tuinstad Osdorp, nog voordat stedelijke bebouwing in De Punt werd gerealiseerd. Door de buurt loopt het westelijk deel van de Osdorper Ban. Tussen het plein en de Osdorper Ban loopt de Ingelandenweg. Osdorp de Punt is aangemerkt als een kwetsbare wijk Osdorp de Punt is sinds 2024 door het Nationaal Programma Samen Nieuw-West aangemerkt als een van de 11 focusgebieden. Het Nationaal Programma Samen Nieuw-West tracht in 2025 een wijkalliantie te realiseren. 66% van de bevolkingssamenstelling in Osdorp de Punt is aangemerkt als kwetsbaar(werk, opleiding, inkomen en/of gezondheid).

Het Dijkgraafplein is een plein in de wijk Osdorp, stadsdeel Amsterdam Nieuw-West, dat ligt aan het einde van Tussen Meer. Het plein is in 1962 vernoemd naar de functie van dijkgraaf, de voorzitter van het dijk- of waterschapsbestuur. Het Dijkgraafplein ligt in de buurt die tegenwoordig wordt aangeduid als 'De Punt' en waar veel straatnamen vernoemd zijn naar begrippen uit de waterstaat. Sinds 1962 heeft tramlijn 17 zijn eindpunt op dit plein. Ten tijde van de opening was het laatste stuk van Tussen Meer en het plein nog onbebouwd en lag het eindpunt in een kale vlakte. In 1971 nam tramlijn 1 zijn plaats in. In 2001 werd lijn 1 verlegd via nieuwe tramsporen naar De Aker en werd lijn 17 weer verlengd naar het Dijkgraafplein,net als tussen 1962 en 1971. Aan het Dijkgraafplein bevinden zich aan de oost- en zuidkant de bekende Hangbrugmaisonettes van architect J.P. Kloos, een gemeentelijk monument. Aan de oostkant staat een blokje laagbouw uit 1963, aan de noordkant staat een bouwblok van veel later datum (2007). Onder de Hangbrugmaisonettes was er een Coop (voor 2016 Supercoop), die op 1 november 2019 werd gesloten en werd heropend op 27 november als een Vomar.

De Hangbrugmaisonnettes is een flatgebouw uit 1970 aan het Dijkgraafplein in Amsterdam Osdorp. Tot in de jaren vijftig waren hier tuinbouwbedrijven. Amsterdam barstte uit haar voegen en in 1958 begon de bouw van de nieuwe tuinstad Osdorp. In 1962 kreeg tramlijn 17 het Dijkgraafplein als eindpunt. De eerste jaren was hier nog geen bebouwing en lag het plein in een kaal niemandsland. Halverwege de jaren zestig werd ook dit laatste westelijke deel van Osdorp bebouwd en verscheen rond het Dijkgraafplein de buurt die nu "De Punt” wordt genoemd. Het Dijkgraafplein had een bestemming als buurtwinkelcentrum voor het westelijke deel van de wijk en als afronding van het plein vond in 1962 een prijsvraag voor architecten plaats voor experimentele woningbouw. Uiteindelijk werd gekozen voor het ontwerp van J.P. Kloos en ontwierp hij een woningcomplex (232 maisonnettes en 15 flatwoningen) met hangbruggen die als loopbruggen fungeerden. Bouwmaatschappij Intervam bouwde de grote flat voor 17 miljoen gulden voor de Vereniging Bouwmaatschappij tot Verkrijging van Eigen Woningen. Het flatgebouw heeft dertien verdiepingen met maisonnettes, haaks daarop staan twee kleinere flats met vijf verdiepingen. Per buitentrap worden vier etages ontsloten waardoor er slechts een buitengalerij per vier verdiepingen noodzakelijk is. Voor deze galerij-oplossing werd gekozen omdat men op de galerij dan niet direct in de woning, dan wel keuken kon kijken. Het verlies aan uitzicht werd voor lief genomen. De onderste verdieping heeft een trottoir op het dak van de winkels met per woning een trap naar boven. De loopbruggen zijn beschut door glaswanden en een dak. De flatgebouwen zijn met een loopbrug en op de onderste verdieping met een galerij met elkaar verbonden die tevens onderdoorgang is. De balkons liggen aan de andere zijde. De woningen hebben een oppervlak van 2 × 50 m², destijds een soort standaard. In een maisonnette bevond zich een "ouderslaapkamer" van 11 m², een dubbele kinderkamer van 13 m² en een enkele kinderkamer van 10 m². Voorts hadden de maisonnettes een bergkast van 6 m². Binnenhuisarchitect Tjon-a-Hen werd ingeschakeld om een idee te geven voor de inrichting. De Telegraaf van 13 juni 1969 vond de woningindeling onpraktisch. Hoe men het ook inrichtte, men hield altijd dode hoeken over. De maisonnettes werd niet om en om gebouwd, men bouwde slaapkamer boven slaapkamer en vervolgens woonkamer boven woonkamer etc. Door deze bouwwijzen was slechts 1 galerij per vier woonetages noodzakelijk. Op de begane grond bevinden zich winkels waarvan er één tegenwoordig in gebruik is als verblijf voor het trampersoneel in de oostelijke kleinere flat. Net als de Geuzenveldflat is de flat een markant herkenningspunt en op grote afstand zichtbaar vanaf het begin van de toelopende radiaal, de Tussen Meer. Sinds 16 december 2015 staat het complex op de gemeentelijke monumentenlijst.

Brug 760 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. Ze vormt de verbinding tussen Tussen Meer en het Dijkgraafplein. De brug dateert uit circa 1961 toen de gemeente Amsterdam had besloten om in het jaar 1962 Tramlijn 17 te laten eindigen op een keerlus midden tussen zandvlakten waarop nog gebouwd moest worden. Pas op 29 augustus 1962 kreeg die keerlus ook een naam: Dijkgraafplein. Dat was amper een week voordat de tram op 9 september van dat jaar (weer) dienst ging doen. Tramlijn 17 heeft sindsdien altijd over de brug gereden op een periode van 1971 tot 2001 na, toen Tramlijn 1 daar reed. De brug ligt over een duiker in een water dat voert langs de opvallende rij hoogbouwflats van Langswater. De brug heeft een breedte van circa 25 meter met aan beide kanten V-vormige walkanten. Het bouwwerk kent aan beide zijden van het rijdek lange balustraden, die tot ver op de walkanten doorlopen. Die balustraden zijn van basaltblokken met daarop een afdeklaag van beton. Ter hoogte van de duiker zelf wijken deze balustrades nog naar buiten zodat het idee van een balkon ontstaat. Op de brug staan diagonaal (noordwest en zuidoost) twee paar van twee zitbankjes. De andere vlakken (noordoost en zuidwest) zijn enigszins opgevuld met betonnen plantenbakken. De brug kent relatief brede voetpaden, een rijstrook voor iedere richting en een brede middenberm waarin de tramrails liggen. Waarom hier gekozen is voor brede voetpaden is onduidelijk; de voor deze brug in Tussen Meer liggende brug 759 is smaller, waarbij alleen de voetpaden smaller zijn uitgevoerd. Aan de zuidwestkant van de brug verrezen in 1970 de Hangbrugmaisonettes van J.P. Kloos.

Langs de Osdorper Ban, Amsterdam Nieuw-West, waren twee titelloze artistiek kunstwerken van Lies Maes te zien. Rond 1965 werd dit buurtje dat bekend staat onder de naam De Punt (vorm van de buurt naar het westen toe) volgebouwd. Aan kunstenares Lies Maes werd gevraagd twee blinde gevels aan de Osdorper Ban op te fleuren met een beeldhouwwerk. Maes kwam met twee ajourreliëfs in de vorm van een roos. Zij werden geplaatst op de kopgevels van de Ingelandenweg (vernoemd naar ingeland) en Inlaagstraat (vernoemd naar inlaag). De twee rozen bleven jarenlang onafscheidelijk hangen, totdat de laagbouwflats de nominatie kregen afgebroken te zullen worden in verband met stadsvernieuwing. De flat aan de Ingelandenweg bleef staan. De roos moest herplaatst worden, want de blinde gevel werd voorzien van externe gevelisolatie (de witte beplating op de foto). De flat aan de Inlaagstraat werd in haar geheel gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Daarbij was geen plaats voor de roos, maar de buurt wilde de roos van die flat niet verliezen. De roos werd ook weer op een kopse kant van een woonblok geplaatst en wel op de westelijke kopse kant van Groezestraat 2-80 aan de zijde van de Hoogheemraadweg. De "roos" op de Groezestraat is net als haar zusje gesigneerd (linksonder).

Osdorp was van 1981 tot 2010 een stadsdeel van de gemeente Amsterdam. Per 1 mei 2010 is het opgegaan in het nieuwe stadsdeel Amsterdam Nieuw-West. Het stadsdeel telde (eind 2006) 45.627 inwoners en heeft een oppervlakte van 11,30 km². De dorpskern van het dorp Sloten en de buurtschap Oud Osdorp liggen in het gebied van het voormalige stadsdeel Osdorp.

Schaap met vijf poten is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het beeld uit 1969 is van de hand van Gerrit Bolhuis en staat nabij de Botteskerksingel in Osdorp. Het bronzen beeld is zo geconstrueerd dat zij een kinderlichaam kan dragen. Bolhuis nodigde met dit beeld met name kinderen uit om het als speelobject te gebruiken. Ook andere beelden van Bolhuis nodigen kinderen (en volwassenen) uit, zoals Bokkenrijder in het Oosterpark en Schaapjes op het Osdorpplein. Een "vijfde poot" was nodig; het schaap staat in huppelpose, waarbij beide achterpoten los van de grond komen; de vijfde poot ondersteunt het lijf tijdens de sprong. Het schaap heeft overigens een relatief lange staart, gewoon voor een schaap maar bij boerderijschapen werd deze tot 2008 gecoupeerd vanwege hygiëne (vanuit de mens gezien). Een kleinere versie van het beeld was al te zien tijdens de tentoonstelling Vorm van leven in het Singer Museum in 1969. Het werd toen in de catalogus toegeschreven aan Henri Van Haaren. Toen Ons Amsterdam in 1971 een inventarisatie maakte van beelden in Amsterdam was de naam Henri van Haaren verdwenen en werd Gerrit Bolhuis vermeld. Gijs Bolhuis, zoon van Gerrit en zelf architect, heeft een schets van het schaap nog in zijn bezit.