Schaap met vijf poten

De Haci Bayram Moskee is een moskee in stadsdeel Nieuw-West in Amsterdam. De moskee is gevestigd in een voormalig schoolgebouw voor lager onderwijs aan de Osdorperweg 384-386. De moskee dient als islamitisch gebeds- en gemeenschapshuis voor de lokale moslimgemeenschap en biedt daarnaast verschillende religieuze en sociale activiteiten. De Haci Bayram Moskee werd opgericht in 1984 en is vernoemd naar Hadji Bayram-ı Veli, een bekende Turkse soefi-heilige.

Brug 767 is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De brug in de vorm van een duikerbrug is gelegen in de Baden Powellweg en voert over de Botteskerksingel, een ringgracht in Osdorp Midden. De brug leidt naar de kruising Baden Powellweg en Osdorper Ban een belangrijke verkeerskruising/rotonde in de wijk. De brug van 35,6 meter breedte heeft landhoofden die diep in de oevers steken. De duikeropening is aan beide zijden tien meter breed, maar de duiker is zelf slechts drie meter breed. De balustrades zijn opgevuld met klinkers van waalformaat in horizontaal en verticaal metselverband. Daarop zijn roestvast stalen leuningen geplaatst, die in eerste instantie vermoedelijk blauw waren, maar na die tijd in het neutralere groen werden gestoken. In die leuning zijn op het hoogtepunt beugels voor reddingshaken geplaatst. Het dak van de duiker is afgewerkt met beton. De brug is in 1961 ontworpen door Dirk Sterenberg werkend voor de Dienst der Publieke Werken. Het is een van de vele bruggen, die hij ontwierp voor Amsterdam. Over de duiker voeren twee voetpaden, twee fietspaden, twee groenstroken met bomen, twee rijstroken en een middenberm. De Baden Powellweg vormde in die tijd de buitengrens van de bebouwing.

De Osdorper Ban, vaak als één woord geschreven: Osdorperban, is een doorgaande straat in de Amsterdamse wijk Osdorp. De naam van de straat werd op 15 januari 1958 door een gemeenteraadsbesluit bepaald. De straat is vernoemd naar de buurtschap Osdorp en de naam kwam al voor in de voormalige gemeente Sloten (op 1 januari 1921 bij Amsterdam ingelijfd). De straat loopt van oost naar west en begint bij de straat Meer en Vaart (bij de Geer Ban) en loopt in westelijke richting met aan het einde een bocht naar rechts en komt bij Westgaarde uit op de Ookmeerweg. Verder kruist de straat de Baden Powellweg. Aan het begin van de straat (links), op de hoek met Meer en Vaart is een politiebureau. Verderop zijn vanaf de Notweg tot voorbij Hoekenes, aan de noordzijde (rechts) een groot aantal winkels en dergelijke, samen met het aangrenzende deel van Hoekenes vormt dit een buurt-winkelcentrum. Vervolgens gaat de straat over de Hoekenesgracht (met brug nummer 757), daarna ligt rechts de Lucaskerk, op de hoek van de Reimerswaalstraat. De Osdorper Ban "kruist" met een rotonde de Baden Powellweg. Hierna loopt de straat door de buurt De Punt (Osdorp). Na een bocht naar rechts eindigt de straat op de Ookmeerweg. De toegangsweg van het "Herdenkingspark" Westgaarde (uitvaartcentrum, begraafplaats en crematorium) ligt in het verlengde van de Osdorper Ban. Buslijn 63 van het Amsterdamse GVB rijdt door de straat. Tegenover de Reimerswaalstraat staat in de berm het beeld Totempaal van Aart Rietbroek. Bij de hoek met de Ingelandenweg hangt een reliëf van een roos van Lies Maes tegen een blinde gevel.

Osdorp was van 1981 tot 2010 een stadsdeel van de gemeente Amsterdam. Per 1 mei 2010 is het opgegaan in het nieuwe stadsdeel Amsterdam Nieuw-West. Het stadsdeel telde (eind 2006) 45.627 inwoners en heeft een oppervlakte van 11,30 km². De dorpskern van het dorp Sloten en de buurtschap Oud Osdorp liggen in het gebied van het voormalige stadsdeel Osdorp.

Tussen Meer (soms als één woord geschreven: Tussenmeer) is de centrale hoofdstraat in de wijk Osdorp in het Amsterdamse stadsdeel Nieuw-West, die loopt van het Osdorpplein naar het Dijkgraafplein. De straat kruist de Hoekenes, de Wolbrantskerkweg, de Baden Powellweg en de Osdorperweg. De straat is op 15 januari 1958 vernoemd naar een voormalige boerderij aan de Uitweg nabij de Sloterdijkermeerpolder. Deze boerderij is in de jaren 50 afgebroken voor de bouw van de wijk Slotermeer. Na het Osdorpplein biedt Tussen Meer de belangrijkste concentratie van winkels in Osdorp. Ook wordt er wekelijks op dinsdag markt gehouden tussen het Osdorpplein en Hoekenes. Aan Tussen Meer stonden twee kerken: de gereformeerde kerk De Opgang, tussen de Hoekenesgracht en de Wolbrantskerkweg, en de hervormde kerk De Uitweg op de hoek met de Baden Powellweg. De Uitweg is in 1991 gesloopt en de oude Opgang in 2007. Op de plek van de Opgang is in 2009 een nieuw gebouw verrezen, met woningen en met een nieuwe, kleinere, kerk voor de protestantse wijkgemeente, waarin de hervormden en gereformeerden zijn samen gegaan.

Totempaal is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het is een plastiek van Aart Rietbroek. Het bronzen beeld werd geplaatst als gevolg van de 1%-regeling; van het bouwbudget van openbare gebouwen moest 1 procent besteed worden aan kunst. Middels die regeling kwam deze totempaal in 1966 te staan in de Vrankendijkestraat bij de Professor Johanna Westerdijkschool. Begin 21e eeuw ging de gehele buurt op de schop: de school uit 1964, vernoemd naar Johanna Westerdijk, en de straat uit 1961, vernoemd naar Vrankendijk nabij Hulst, verdwenen na koud veertig jaar. Het beeld, dat door de school als beeldmerk op berichten aan ouders werd gebruikt, werd opgeslagen in een depot. Een medewerker trof jaren later het beeld aan, zonder dat bekend was wat het voorstelde en wie het gemaakt had. Een oproep in de NRC in 2007 bracht uitkomst: een docent van de voormalige school wist zich het beeld en de geschiedenis te herinneren. De NRC kwam uit bij de weduwe van de kunstenaar en hun dochter, die zich het beeld niet konden herinneren, maar de verslaggever wel een houten exemplaar van een totempaal konden laten zien. Het beeld werd na restauratie geplaatst tussen de Osdorper Ban en de zuidelijke ventweg daarvan.

Brug 760 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. Ze vormt de verbinding tussen Tussen Meer en het Dijkgraafplein. De brug dateert uit circa 1961 toen de gemeente Amsterdam had besloten om in het jaar 1962 Tramlijn 17 te laten eindigen op een keerlus midden tussen zandvlakten waarop nog gebouwd moest worden. Pas op 29 augustus 1962 kreeg die keerlus ook een naam: Dijkgraafplein. Dat was amper een week voordat de tram op 9 september van dat jaar (weer) dienst ging doen. Tramlijn 17 heeft sindsdien altijd over de brug gereden op een periode van 1971 tot 2001 na, toen Tramlijn 1 daar reed. De brug ligt over een duiker in een water dat voert langs de opvallende rij hoogbouwflats van Langswater. De brug heeft een breedte van circa 25 meter met aan beide kanten V-vormige walkanten. Het bouwwerk kent aan beide zijden van het rijdek lange balustraden, die tot ver op de walkanten doorlopen. Die balustraden zijn van basaltblokken met daarop een afdeklaag van beton. Ter hoogte van de duiker zelf wijken deze balustrades nog naar buiten zodat het idee van een balkon ontstaat. Op de brug staan diagonaal (noordwest en zuidoost) twee paar van twee zitbankjes. De andere vlakken (noordoost en zuidwest) zijn enigszins opgevuld met betonnen plantenbakken. De brug kent relatief brede voetpaden, een rijstrook voor iedere richting en een brede middenberm waarin de tramrails liggen. Waarom hier gekozen is voor brede voetpaden is onduidelijk; de voor deze brug in Tussen Meer liggende brug 759 is smaller, waarbij alleen de voetpaden smaller zijn uitgevoerd. Aan de zuidwestkant van de brug verrezen in 1970 de Hangbrugmaisonettes van J.P. Kloos.

De Watertafel Botteskerpark is een voorbeeld van toegepaste kunst in Amsterdam Nieuw-West, Osdorp. Het ontwerp is afkomstig van Karres en Brands Landschapsarchitecten. Het werd geplaatst in 2011 in het Botteskerkpark, een groenstrook aan de Botteskerksingel. De watertafel is een artistiek kunstwerk waarop kinderen kunnen spelen. In actieve vorm is het tevens een fonteintje met zes spuitertjes. De fontein is afgewerkt met basalt, dat zodanig geplaatst is zodat er allerlei effecten ontstaan. Het geheel staat op een betonnen kist waarin alle apparatuur aanwezig is. Door middel van een metalen tegel in de vloer voor het object wordt aangegeven dat het water ongeschikt is als drinkwater. De watertafel was een onderdeel van een grootscheepse renovatie van genoemd park dat plaatsvond gedurende de periode 2009-2011, dat weer deel uitmaakte van een herindeling van de wijk met sloop van sommige hoogbouwflats en bouw van laagbouwwoningen. In de onmiddellijke omgeving staat het beeld Mensen op strand met parasol van Jan Spiering.

Mensen op strand met parasol is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West Kunstenaar Jan Spiering ontwierp voor een plantsoen aan de Botteskerksingel een beeld waarin een man een vrouw tegen zonnestralen beschermt met een parasol. Van het werk is vrijwel niets anders bekend. De gemeente vond het opmerkelijk dat het beeld een eigen ondergrond heeft, die deel uit maakt van het tafereel; de bodemplaat geeft het strand weer. Spiering putte bij zijn werken veelal uit zijn privéleven, het is onbekend of dat ook voor dit werk geldt.

De Sint-Lucaskerk is het voormalige kerkgebouw van de rooms-katholieke Sint-Lucasparochie in Amsterdam-Osdorp. Toen vanaf 1958 de tuinstad Osdorp verrees werd ook voorzien in de bouw van een rooms-katholieke kerk. Pastoor H.J. Heesterbeek werd op 7 april 1959 benoemd tot bouwpastoor en op 29 augustus van hetzelfde jaar werd een noodkerk ingezegend aan de Meer en Vaart. Op 4 november 1963 startte de bouw van het definitieve kerkgebouw van architect Th. Nix. aan de Osdorper Ban. De eerstesteenlegging vond plaats op 15 mei 1964 door sub-deken I. van Teijlingen. Precies een jaar erna vond de consecratie van de kerk plaats door de bisschop van Haarlem mgr. J. van Dodewaard. Bij de inrichting van de kerk werd rekening gehouden met de nieuwe liturgie waarin de gemeenschap geen toeschouwer is van de liturgie, maar deelnemer. De zitplaatsen werden verdeeld in drie groepen die aan drie zijden van het altaar werden geplaatst. Naar aanleiding van een aanvraag van Heemschut werd het gebouw op 22 november 2017 gemeentelijk monument. Op zondag 26 mei 2019 werd het kerkgebouw in een laatste mis buiten gebruik gesteld. De parochie fuseerde op 1 januari 2020 met een aantal andere parochies in Nieuw-West tot de parochie De Vier Evangelisten. De gerenoveerde Pauluskerk in Osdorp is aangewezen als hoofdkerk van de parochie.

Brug 770 is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Ze is gelegen over een afwateringstocht, die ten westen loopt van de Baden Powellweg. Ze verzorgt voor voetgangers en fietsers de verbinding met de Osdorperweg, die hier ook alleen geschikt is voor langzaam verkeer, en het Hogeboomspad. Even ten noordwesten van de brug staan de hoge flats van Langswater, ten zuidwesten liggen terreinen van een tuinhandel, die gevestigd werd op voormalige landbouw/veeteeltgronden. In 1962 werd hier een vier meter brede voetbrug neergelegd van betonnen paalfundering, landhoofden en rijdek. Landhoofden en borstwering werden verpakt in dan wel opgetrokken in gemetseld baksteen. De brug kent metalen leuningen waaraan ook haken zitten voor een eventuele reddingshaak. De brug heeft een doorvaarwijdte van bijna 10 meter, al is er hier weinig scheepvaart; de sloot is te smal en te ondiep. Het ontwerp van de brug kwam van de tekentafels van de Dienst der Publieke Werken met architect Dirk Sterenberg (hij tekende een voetbrug). De brug werd op het droge gebouwd, omdat de sloot van belang is voor de afwatering kreeg deze een tijdelijk omlegging even ten oosten van het oostelijk landhoofd. Opvallend zijn de knikken in de gemetselde borstweringen. Sterenberg wilde de borstweringen in paarse klinkers, maar dat werd niet overgenomen tijdens de bouw. De brug werd tegelijkertijd gebouwd met brug 768 gebouwd ter hoogte van de Pieter Calandlaan, die toen eindigde op de Baden Powellweg.

Brug 752 is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West, Tuindorp Osdorp. De verkeersbrug is gelegen in de Ookmeerweg over een gracht in het verlengde van de Hoekenesgracht en waarvan de oostelijke oever Grasrijk heet. Ze stamt uit de periode 1959-1960, toen de bebouwing van gemeente Amsterdam weer een stuk westwaarts oprukte. De aanbesteding vond plaats op 13 juli 1959, werkzaamheden begonnen in augustus 1959, een jaar later was de brug klaar. De circa negenentwintig meter brede en eenenveertig meter lange brug is onderverdeeld in een rijstrook, een fietspad en voetpad per richting met daartussen een op de brug betegelde middenberm. De brug draagt niet alleen verkeer over de waterweg, maar ook buizen voor PTT, GEB, waterleiding en gas. De brug is ontworpen door architect Peter Pennink voor de Dienst der Publieke Werken. Pennink ontwierp meerdere bruggen voor Amsterdam. Ten noordwesten van brug ligt Sportpark Ookmeer.