Tussen Meer

De Watertafel Botteskerpark is een voorbeeld van toegepaste kunst in Amsterdam Nieuw-West, Osdorp. Het ontwerp is afkomstig van Karres en Brands Landschapsarchitecten. Het werd geplaatst in 2011 in het Botteskerkpark, een groenstrook aan de Botteskerksingel. De watertafel is een artistiek kunstwerk waarop kinderen kunnen spelen. In actieve vorm is het tevens een fonteintje met zes spuitertjes. De fontein is afgewerkt met basalt, dat zodanig geplaatst is zodat er allerlei effecten ontstaan. Het geheel staat op een betonnen kist waarin alle apparatuur aanwezig is. Door middel van een metalen tegel in de vloer voor het object wordt aangegeven dat het water ongeschikt is als drinkwater. De watertafel was een onderdeel van een grootscheepse renovatie van genoemd park dat plaatsvond gedurende de periode 2009-2011, dat weer deel uitmaakte van een herindeling van de wijk met sloop van sommige hoogbouwflats en bouw van laagbouwwoningen. In de onmiddellijke omgeving staat het beeld Mensen op strand met parasol van Jan Spiering.

Mensen op strand met parasol is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West Kunstenaar Jan Spiering ontwierp voor een plantsoen aan de Botteskerksingel een beeld waarin een man een vrouw tegen zonnestralen beschermt met een parasol. Van het werk is vrijwel niets anders bekend. De gemeente vond het opmerkelijk dat het beeld een eigen ondergrond heeft, die deel uit maakt van het tafereel; de bodemplaat geeft het strand weer. Spiering putte bij zijn werken veelal uit zijn privéleven, het is onbekend of dat ook voor dit werk geldt.

Totempaal is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het is een plastiek van Aart Rietbroek. Het bronzen beeld werd geplaatst als gevolg van de 1%-regeling; van het bouwbudget van openbare gebouwen moest 1 procent besteed worden aan kunst. Middels die regeling kwam deze totempaal in 1966 te staan in de Vrankendijkestraat bij de Professor Johanna Westerdijkschool. Begin 21e eeuw ging de gehele buurt op de schop: de school uit 1964, vernoemd naar Johanna Westerdijk, en de straat uit 1961, vernoemd naar Vrankendijk nabij Hulst, verdwenen na koud veertig jaar. Het beeld, dat door de school als beeldmerk op berichten aan ouders werd gebruikt, werd opgeslagen in een depot. Een medewerker trof jaren later het beeld aan, zonder dat bekend was wat het voorstelde en wie het gemaakt had. Een oproep in de NRC in 2007 bracht uitkomst: een docent van de voormalige school wist zich het beeld en de geschiedenis te herinneren. De NRC kwam uit bij de weduwe van de kunstenaar en hun dochter, die zich het beeld niet konden herinneren, maar de verslaggever wel een houten exemplaar van een totempaal konden laten zien. Het beeld werd na restauratie geplaatst tussen de Osdorper Ban en de zuidelijke ventweg daarvan.

Schaap met vijf poten is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het beeld uit 1969 is van de hand van Gerrit Bolhuis en staat nabij de Botteskerksingel in Osdorp. Het bronzen beeld is zo geconstrueerd dat zij een kinderlichaam kan dragen. Bolhuis nodigde met dit beeld met name kinderen uit om het als speelobject te gebruiken. Ook andere beelden van Bolhuis nodigen kinderen (en volwassenen) uit, zoals Bokkenrijder in het Oosterpark en Schaapjes op het Osdorpplein. Een "vijfde poot" was nodig; het schaap staat in huppelpose, waarbij beide achterpoten los van de grond komen; de vijfde poot ondersteunt het lijf tijdens de sprong. Het schaap heeft overigens een relatief lange staart, gewoon voor een schaap maar bij boerderijschapen werd deze tot 2008 gecoupeerd vanwege hygiëne (vanuit de mens gezien). Een kleinere versie van het beeld was al te zien tijdens de tentoonstelling Vorm van leven in het Singer Museum in 1969. Het werd toen in de catalogus toegeschreven aan Henri Van Haaren. Toen Ons Amsterdam in 1971 een inventarisatie maakte van beelden in Amsterdam was de naam Henri van Haaren verdwenen en werd Gerrit Bolhuis vermeld. Gijs Bolhuis, zoon van Gerrit en zelf architect, heeft een schets van het schaap nog in zijn bezit.

De Osdorper Ban, vaak als één woord geschreven: Osdorperban, is een doorgaande straat in de Amsterdamse wijk Osdorp. De naam van de straat werd op 15 januari 1958 door een gemeenteraadsbesluit bepaald. De straat is vernoemd naar de buurtschap Osdorp en de naam kwam al voor in de voormalige gemeente Sloten (op 1 januari 1921 bij Amsterdam ingelijfd). De straat loopt van oost naar west en begint bij de straat Meer en Vaart (bij de Geer Ban) en loopt in westelijke richting met aan het einde een bocht naar rechts en komt bij Westgaarde uit op de Ookmeerweg. Verder kruist de straat de Baden Powellweg. Aan het begin van de straat (links), op de hoek met Meer en Vaart is een politiebureau. Verderop zijn vanaf de Notweg tot voorbij Hoekenes, aan de noordzijde (rechts) een groot aantal winkels en dergelijke, samen met het aangrenzende deel van Hoekenes vormt dit een buurt-winkelcentrum. Vervolgens gaat de straat over de Hoekenesgracht (met brug nummer 757), daarna ligt rechts de Lucaskerk, op de hoek van de Reimerswaalstraat. De Osdorper Ban "kruist" met een rotonde de Baden Powellweg. Hierna loopt de straat door de buurt De Punt (Osdorp). Na een bocht naar rechts eindigt de straat op de Ookmeerweg. De toegangsweg van het "Herdenkingspark" Westgaarde (uitvaartcentrum, begraafplaats en crematorium) ligt in het verlengde van de Osdorper Ban. Buslijn 63 van het Amsterdamse GVB rijdt door de straat. Tegenover de Reimerswaalstraat staat in de berm het beeld Totempaal van Aart Rietbroek. Bij de hoek met de Ingelandenweg hangt een reliëf van een roos van Lies Maes tegen een blinde gevel.

Osdorp (Tuinstad Osdorp) is een wijk in de Westelijke Tuinsteden in Amsterdam, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De naam is ontleend aan het 900 jaar oude dorp Osdorp dat tegenwoordig de naam Oud Osdorp draagt. De eerste paal werd geslagen in 1957 en in 1958 konden de eerste woningen in gebruik genomen worden aan Meer en Vaart, woningen van de Algemene Woningbouw Vereniging. Deze werden rond 2006 gesloopt. In Osdorp zijn straten vernoemd naar onder andere boerderijen en andere begrippen uit de vroegere gemeente Sloten en uit Rijnland en naar verdronken dorpen in Zeeland. De wijk bestaat uit een mengeling van laag-, middel-, en hoogbouw en was halverwege de jaren zeventig volgebouwd. Osdorp wordt aan de oostzijde begrensd door de Sloterplas en de Christoffel Plantijngracht, aan de noordzijde door de Ookmeerweg, aan de zuidzijde door de Plesmanlaan en aan de westzijde door de Middelveldsche Akerpolder. In de jaren negentig kwam nog een uitbreiding aan de westkant tot stand in de vorm van de wijk De Aker. Osdorp kreeg in 1958 een eerste busverbinding maar voor het centrum moest worden overgestapt op andere lijnen. Afgezien van een snelbuslijn in de spitsuren sinds 1961 kreeg Osdorp pas op 9 september 1962 een centrumverbinding, een tramverbinding van het Dijkgraafplein via het Osdorpplein, Slotervaart, Surinameplein en Kinkerstraat naar het centrum, toen tramlijn 17 werd heringesteld als tram. In 1971 kwam tramlijn 1 hiervoor in de plaats. In 1988 keerde lijn 17 weer terug in Osdorp, maar nu met eindpunt Osdorpplein. Toen in 2001 lijn 1 via de Pieter Calandlaan naar De Aker werd verlegd, ging lijn 17 weer naar zijn oorspronkelijke eindpunt Dijkgraafplein. Met de instelling van de eerste stadsdelen werd de wijk in 1981 onderdeel van het stadsdeel Osdorp. Sinds 2010 maakt deze deel uit van het stadsdeel Nieuw-West. Osdorp als wijk vormt nu onderdeel van twee officieel gedefinieerde wijken: Osdorp-Midden en Osdorp-Oost.

De Sint-Lucaskerk is het voormalige kerkgebouw van de rooms-katholieke Sint-Lucasparochie in Amsterdam-Osdorp. Toen vanaf 1958 de tuinstad Osdorp verrees werd ook voorzien in de bouw van een rooms-katholieke kerk. Pastoor H.J. Heesterbeek werd op 7 april 1959 benoemd tot bouwpastoor en op 29 augustus van hetzelfde jaar werd een noodkerk ingezegend aan de Meer en Vaart. Op 4 november 1963 startte de bouw van het definitieve kerkgebouw van architect Th. Nix. aan de Osdorper Ban. De eerstesteenlegging vond plaats op 15 mei 1964 door sub-deken I. van Teijlingen. Precies een jaar erna vond de consecratie van de kerk plaats door de bisschop van Haarlem mgr. J. van Dodewaard. Bij de inrichting van de kerk werd rekening gehouden met de nieuwe liturgie waarin de gemeenschap geen toeschouwer is van de liturgie, maar deelnemer. De zitplaatsen werden verdeeld in drie groepen die aan drie zijden van het altaar werden geplaatst. Naar aanleiding van een aanvraag van Heemschut werd het gebouw op 22 november 2017 gemeentelijk monument. Op zondag 26 mei 2019 werd het kerkgebouw in een laatste mis buiten gebruik gesteld. De parochie fuseerde op 1 januari 2020 met een aantal andere parochies in Nieuw-West tot de parochie De Vier Evangelisten. De gerenoveerde Pauluskerk in Osdorp is aangewezen als hoofdkerk van de parochie.

Brug 770 is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Ze is gelegen over een afwateringstocht, die ten westen loopt van de Baden Powellweg. Ze verzorgt voor voetgangers en fietsers de verbinding met de Osdorperweg, die hier ook alleen geschikt is voor langzaam verkeer, en het Hogeboomspad. Even ten noordwesten van de brug staan de hoge flats van Langswater, ten zuidwesten liggen terreinen van een tuinhandel, die gevestigd werd op voormalige landbouw/veeteeltgronden. In 1962 werd hier een vier meter brede voetbrug neergelegd van betonnen paalfundering, landhoofden en rijdek. Landhoofden en borstwering werden verpakt in dan wel opgetrokken in gemetseld baksteen. De brug kent metalen leuningen waaraan ook haken zitten voor een eventuele reddingshaak. De brug heeft een doorvaarwijdte van bijna 10 meter, al is er hier weinig scheepvaart; de sloot is te smal en te ondiep. Het ontwerp van de brug kwam van de tekentafels van de Dienst der Publieke Werken met architect Dirk Sterenberg (hij tekende een voetbrug). De brug werd op het droge gebouwd, omdat de sloot van belang is voor de afwatering kreeg deze een tijdelijk omlegging even ten oosten van het oostelijk landhoofd. Opvallend zijn de knikken in de gemetselde borstweringen. Sterenberg wilde de borstweringen in paarse klinkers, maar dat werd niet overgenomen tijdens de bouw. De brug werd tegelijkertijd gebouwd met brug 768 gebouwd ter hoogte van de Pieter Calandlaan, die toen eindigde op de Baden Powellweg.

Osdorp was van 1981 tot 2010 een stadsdeel van de gemeente Amsterdam. Per 1 mei 2010 is het opgegaan in het nieuwe stadsdeel Amsterdam Nieuw-West. Het stadsdeel telde (eind 2006) 45.627 inwoners en heeft een oppervlakte van 11,30 km². De dorpskern van het dorp Sloten en de buurtschap Oud Osdorp liggen in het gebied van het voormalige stadsdeel Osdorp.

Vreedenhaven is een straat met plantsoen in Amsterdam Nieuw-West, in de Wildemanbuurt in de wijk Osdorp. Straat en plantsoen kregen op 15 juli 1958 hun naam en werden daarbij vernoemd naar de verdwenen buitenplaats op het grondgebied van de gemeente Sloten in 1921 opgeslokt door gemeente Amsterdam. Vreedenhaven is daarbij een open ruimte aan de straat Hoekenes en ligt tussen die straat en de Hoekenesgracht. De straat komt te vervallen in 2026. De bebouwing rondom het plantsoen kent de huisnummers 1 tot en met 16. De twee blokjes die samen een soort haak vormen bestaan uit twee bouwlagen (begane grond/huis en 1 hoog), het zijn zogenaamde duplexwoningen (twee woningen boven elkaar). Het ontwerp kwam van het architectenduo Evers en Sarlemijn, die vlak na oplevering zelf een foto van het complexje kwamen nemen. Rond Vreedenhaven zijn in 1959 ook zulke blokken gebouwd aan Hoekenes, Rijgersborch en de Osdorper Ban. In het plantsoen staat het beeld Vruchtbaarheid van Jacques Jutte Er is een voetbrug (brugnummer 763) vanaf Vreedenhaven over de Hoekenesgracht naar het Botteskerkpark.

Vruchtbaarheid is een beeld in Amsterdam van de kunstenaar Jacques Jutte (1930). Het staat sinds 1970 in het plantsoen van het woonstraatje Vreedenhaven, langs de kant van de weg Hoekenes, in de wijk Osdorp in het stadsdeel Nieuw-West. Dit werk van Jutte is een soort drieluik in geometrische bronzen vormen, die ook voor wat betreft sfeer overeenkomen. De twee kleine figuren lijken daarbij iets menselijks en mannelijks (hoekig) te vertegenwoordigen; het midden lijkt vrouwelijk (vloeiend). Rijksakademie op de kaart omschrijft het als: Geometrische verbeelding van vruchtbaarheid in brons. Anderen zien er een beschermende moeder met twee kinderen in. Het zou terugvoeren op de gezinssituatie van de buurt op dat moment (jaren 60). Jutte mocht van de gemeente Amsterdam het beeld maken in een ter beschikking gesteld atelier. Na voltooiing van het beeld weigerde de recalcitrante Jutte te vertrekken; pas na tussenkomst van de gerechtsdeurwaarder vertrok hij uiteindelijk. In 1962 waren er tentoonstellingen van Juttes werk in kunsthandels in Amsterdam en Den Haag; daar was al een werk met de titel Vruchtbaarheid te zien.

Brug 755 is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De brug is gelegen in de Hoekenes en voert over de Osdorpergracht. Ze werd samen gebouwd met brug 756 in de Tussen Meer over de Hoekenesgracht. De eerste van meer dan 300 voorgespannen betonnen heipalen voor beide bruggen ging in augustus 1961 de grond in. In mei 1963 waren de twee bruggen gereed. De bruggen delen een keerwand en een terras in de bocht tussen beide bruggen. Brug 755 heeft drie doorvaarten; een centrale van 11 meter en twee aan weerszijden daarvan van 7,15 meter. De landhoofden zijn verpakt in betonbreuksteen. In de brug zijn kabels voor elektra en telefoonverbindingen alsmede een gasbuis en waterleidingbuis verwerkt. Het ontwerp is afkomstig van de Dienst der Publieke Werken met als esthetisch architect Dick Slebos. Hij was ook verantwoordelijk voor een zandbak en drinkfontein naast de brug. Vanaf de brug is er uitzicht op het kunstwerk Monument voor de vrede van Heppe de Moor.