Osdorper Ban

Totempaal is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het is een plastiek van Aart Rietbroek. Het bronzen beeld werd geplaatst als gevolg van de 1%-regeling; van het bouwbudget van openbare gebouwen moest 1 procent besteed worden aan kunst. Middels die regeling kwam deze totempaal in 1966 te staan in de Vrankendijkestraat bij de Professor Johanna Westerdijkschool. Begin 21e eeuw ging de gehele buurt op de schop: de school uit 1964, vernoemd naar Johanna Westerdijk, en de straat uit 1961, vernoemd naar Vrankendijk nabij Hulst, verdwenen na koud veertig jaar. Het beeld, dat door de school als beeldmerk op berichten aan ouders werd gebruikt, werd opgeslagen in een depot. Een medewerker trof jaren later het beeld aan, zonder dat bekend was wat het voorstelde en wie het gemaakt had. Een oproep in de NRC in 2007 bracht uitkomst: een docent van de voormalige school wist zich het beeld en de geschiedenis te herinneren. De NRC kwam uit bij de weduwe van de kunstenaar en hun dochter, die zich het beeld niet konden herinneren, maar de verslaggever wel een houten exemplaar van een totempaal konden laten zien. Het beeld werd na restauratie geplaatst tussen de Osdorper Ban en de zuidelijke ventweg daarvan.

Schaap met vijf poten is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het beeld uit 1969 is van de hand van Gerrit Bolhuis en staat nabij de Botteskerksingel in Osdorp. Het bronzen beeld is zo geconstrueerd dat zij een kinderlichaam kan dragen. Bolhuis nodigde met dit beeld met name kinderen uit om het als speelobject te gebruiken. Ook andere beelden van Bolhuis nodigen kinderen (en volwassenen) uit, zoals Bokkenrijder in het Oosterpark en Schaapjes op het Osdorpplein. Een "vijfde poot" was nodig; het schaap staat in huppelpose, waarbij beide achterpoten los van de grond komen; de vijfde poot ondersteunt het lijf tijdens de sprong. Het schaap heeft overigens een relatief lange staart, gewoon voor een schaap maar bij boerderijschapen werd deze tot 2008 gecoupeerd vanwege hygiëne (vanuit de mens gezien). Een kleinere versie van het beeld was al te zien tijdens de tentoonstelling Vorm van leven in het Singer Museum in 1969. Het werd toen in de catalogus toegeschreven aan Henri Van Haaren. Toen Ons Amsterdam in 1971 een inventarisatie maakte van beelden in Amsterdam was de naam Henri van Haaren verdwenen en werd Gerrit Bolhuis vermeld. Gijs Bolhuis, zoon van Gerrit en zelf architect, heeft een schets van het schaap nog in zijn bezit.

De Watertafel Botteskerpark is een voorbeeld van toegepaste kunst in Amsterdam Nieuw-West, Osdorp. Het ontwerp is afkomstig van Karres en Brands Landschapsarchitecten. Het werd geplaatst in 2011 in het Botteskerkpark, een groenstrook aan de Botteskerksingel. De watertafel is een artistiek kunstwerk waarop kinderen kunnen spelen. In actieve vorm is het tevens een fonteintje met zes spuitertjes. De fontein is afgewerkt met basalt, dat zodanig geplaatst is zodat er allerlei effecten ontstaan. Het geheel staat op een betonnen kist waarin alle apparatuur aanwezig is. Door middel van een metalen tegel in de vloer voor het object wordt aangegeven dat het water ongeschikt is als drinkwater. De watertafel was een onderdeel van een grootscheepse renovatie van genoemd park dat plaatsvond gedurende de periode 2009-2011, dat weer deel uitmaakte van een herindeling van de wijk met sloop van sommige hoogbouwflats en bouw van laagbouwwoningen. In de onmiddellijke omgeving staat het beeld Mensen op strand met parasol van Jan Spiering.

De Sint-Lucaskerk is het voormalige kerkgebouw van de rooms-katholieke Sint-Lucasparochie in Amsterdam-Osdorp. Toen vanaf 1958 de tuinstad Osdorp verrees werd ook voorzien in de bouw van een rooms-katholieke kerk. Pastoor H.J. Heesterbeek werd op 7 april 1959 benoemd tot bouwpastoor en op 29 augustus van hetzelfde jaar werd een noodkerk ingezegend aan de Meer en Vaart. Op 4 november 1963 startte de bouw van het definitieve kerkgebouw van architect Th. Nix. aan de Osdorper Ban. De eerstesteenlegging vond plaats op 15 mei 1964 door sub-deken I. van Teijlingen. Precies een jaar erna vond de consecratie van de kerk plaats door de bisschop van Haarlem mgr. J. van Dodewaard. Bij de inrichting van de kerk werd rekening gehouden met de nieuwe liturgie waarin de gemeenschap geen toeschouwer is van de liturgie, maar deelnemer. De zitplaatsen werden verdeeld in drie groepen die aan drie zijden van het altaar werden geplaatst. Naar aanleiding van een aanvraag van Heemschut werd het gebouw op 22 november 2017 gemeentelijk monument. Op zondag 26 mei 2019 werd het kerkgebouw in een laatste mis buiten gebruik gesteld. De parochie fuseerde op 1 januari 2020 met een aantal andere parochies in Nieuw-West tot de parochie De Vier Evangelisten. De gerenoveerde Pauluskerk in Osdorp is aangewezen als hoofdkerk van de parochie.

Mensen op strand met parasol is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West Kunstenaar Jan Spiering ontwierp voor een plantsoen aan de Botteskerksingel een beeld waarin een man een vrouw tegen zonnestralen beschermt met een parasol. Van het werk is vrijwel niets anders bekend. De gemeente vond het opmerkelijk dat het beeld een eigen ondergrond heeft, die deel uit maakt van het tafereel; de bodemplaat geeft het strand weer. Spiering putte bij zijn werken veelal uit zijn privéleven, het is onbekend of dat ook voor dit werk geldt.

Tussen Meer (soms als één woord geschreven: Tussenmeer) is de centrale hoofdstraat in de wijk Osdorp in het Amsterdamse stadsdeel Nieuw-West, die loopt van het Osdorpplein naar het Dijkgraafplein. De straat kruist de Hoekenes, de Wolbrantskerkweg, de Baden Powellweg en de Osdorperweg. De straat is op 15 januari 1958 vernoemd naar een voormalige boerderij aan de Uitweg nabij de Sloterdijkermeerpolder. Deze boerderij is in de jaren 50 afgebroken voor de bouw van de wijk Slotermeer. Na het Osdorpplein biedt Tussen Meer de belangrijkste concentratie van winkels in Osdorp. Ook wordt er wekelijks op dinsdag markt gehouden tussen het Osdorpplein en Hoekenes. Aan Tussen Meer stonden twee kerken: de gereformeerde kerk De Opgang, tussen de Hoekenesgracht en de Wolbrantskerkweg, en de hervormde kerk De Uitweg op de hoek met de Baden Powellweg. De Uitweg is in 1991 gesloopt en de oude Opgang in 2007. Op de plek van de Opgang is in 2009 een nieuw gebouw verrezen, met woningen en met een nieuwe, kleinere, kerk voor de protestantse wijkgemeente, waarin de hervormden en gereformeerden zijn samen gegaan.

Brug 752 is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West, Tuindorp Osdorp. De verkeersbrug is gelegen in de Ookmeerweg over een gracht in het verlengde van de Hoekenesgracht en waarvan de oostelijke oever Grasrijk heet. Ze stamt uit de periode 1959-1960, toen de bebouwing van gemeente Amsterdam weer een stuk westwaarts oprukte. De aanbesteding vond plaats op 13 juli 1959, werkzaamheden begonnen in augustus 1959, een jaar later was de brug klaar. De circa negenentwintig meter brede en eenenveertig meter lange brug is onderverdeeld in een rijstrook, een fietspad en voetpad per richting met daartussen een op de brug betegelde middenberm. De brug draagt niet alleen verkeer over de waterweg, maar ook buizen voor PTT, GEB, waterleiding en gas. De brug is ontworpen door architect Peter Pennink voor de Dienst der Publieke Werken. Pennink ontwierp meerdere bruggen voor Amsterdam. Ten noordwesten van brug ligt Sportpark Ookmeer.

Brug 767 is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De brug in de vorm van een duikerbrug is gelegen in de Baden Powellweg en voert over de Botteskerksingel, een ringgracht in Osdorp Midden. De brug leidt naar de kruising Baden Powellweg en Osdorper Ban een belangrijke verkeerskruising/rotonde in de wijk. De brug van 35,6 meter breedte heeft landhoofden die diep in de oevers steken. De duikeropening is aan beide zijden tien meter breed, maar de duiker is zelf slechts drie meter breed. De balustrades zijn opgevuld met klinkers van waalformaat in horizontaal en verticaal metselverband. Daarop zijn roestvast stalen leuningen geplaatst, die in eerste instantie vermoedelijk blauw waren, maar na die tijd in het neutralere groen werden gestoken. In die leuning zijn op het hoogtepunt beugels voor reddingshaken geplaatst. Het dak van de duiker is afgewerkt met beton. De brug is in 1961 ontworpen door Dirk Sterenberg werkend voor de Dienst der Publieke Werken. Het is een van de vele bruggen, die hij ontwierp voor Amsterdam. Over de duiker voeren twee voetpaden, twee fietspaden, twee groenstroken met bomen, twee rijstroken en een middenberm. De Baden Powellweg vormde in die tijd de buitengrens van de bebouwing.

De Haci Bayram Moskee is een moskee in stadsdeel Nieuw-West in Amsterdam. De moskee is gevestigd in een voormalig schoolgebouw voor lager onderwijs aan de Osdorperweg 384-386. De moskee dient als islamitisch gebeds- en gemeenschapshuis voor de lokale moslimgemeenschap en biedt daarnaast verschillende religieuze en sociale activiteiten. De Haci Bayram Moskee werd opgericht in 1984 en is vernoemd naar Hadji Bayram-ı Veli, een bekende Turkse soefi-heilige.

Vreedenhaven is een straat met plantsoen in Amsterdam Nieuw-West, in de Wildemanbuurt in de wijk Osdorp. Straat en plantsoen kregen op 15 juli 1958 hun naam en werden daarbij vernoemd naar de verdwenen buitenplaats op het grondgebied van de gemeente Sloten in 1921 opgeslokt door gemeente Amsterdam. Vreedenhaven is daarbij een open ruimte aan de straat Hoekenes en ligt tussen die straat en de Hoekenesgracht. De straat komt te vervallen in 2026. De bebouwing rondom het plantsoen kent de huisnummers 1 tot en met 16. De twee blokjes die samen een soort haak vormen bestaan uit twee bouwlagen (begane grond/huis en 1 hoog), het zijn zogenaamde duplexwoningen (twee woningen boven elkaar). Het ontwerp kwam van het architectenduo Evers en Sarlemijn, die vlak na oplevering zelf een foto van het complexje kwamen nemen. Rond Vreedenhaven zijn in 1959 ook zulke blokken gebouwd aan Hoekenes, Rijgersborch en de Osdorper Ban. In het plantsoen staat het beeld Vruchtbaarheid van Jacques Jutte Er is een voetbrug (brugnummer 763) vanaf Vreedenhaven over de Hoekenesgracht naar het Botteskerkpark.

Vruchtbaarheid is een beeld in Amsterdam van de kunstenaar Jacques Jutte (1930). Het staat sinds 1970 in het plantsoen van het woonstraatje Vreedenhaven, langs de kant van de weg Hoekenes, in de wijk Osdorp in het stadsdeel Nieuw-West. Dit werk van Jutte is een soort drieluik in geometrische bronzen vormen, die ook voor wat betreft sfeer overeenkomen. De twee kleine figuren lijken daarbij iets menselijks en mannelijks (hoekig) te vertegenwoordigen; het midden lijkt vrouwelijk (vloeiend). Rijksakademie op de kaart omschrijft het als: Geometrische verbeelding van vruchtbaarheid in brons. Anderen zien er een beschermende moeder met twee kinderen in. Het zou terugvoeren op de gezinssituatie van de buurt op dat moment (jaren 60). Jutte mocht van de gemeente Amsterdam het beeld maken in een ter beschikking gesteld atelier. Na voltooiing van het beeld weigerde de recalcitrante Jutte te vertrekken; pas na tussenkomst van de gerechtsdeurwaarder vertrok hij uiteindelijk. In 1962 waren er tentoonstellingen van Juttes werk in kunsthandels in Amsterdam en Den Haag; daar was al een werk met de titel Vruchtbaarheid te zien.

Osdorp was van 1981 tot 2010 een stadsdeel van de gemeente Amsterdam. Per 1 mei 2010 is het opgegaan in het nieuwe stadsdeel Amsterdam Nieuw-West. Het stadsdeel telde (eind 2006) 45.627 inwoners en heeft een oppervlakte van 11,30 km². De dorpskern van het dorp Sloten en de buurtschap Oud Osdorp liggen in het gebied van het voormalige stadsdeel Osdorp.