Meer en Vaart

Senza parole (Zonder woorden) is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West.

Brug 753 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De brug maakt deel uit van het verkeerssysteem dat de Sloterplas omringt. Bij het uitgraven van die plas lag ter plekke een sloot, die aansloot op het toen nog landelijk gebied ten westen van de plas. Omdat de waterniveaus verschilden werd daar een dam aangelegd. Bij het steeds verder uitgraven van het meer, kwam die dam te liggen schuin tussen wat later Meer en Vaart en Torenwijck zouden worden. Als later de weg Meer en Vaart definitief wordt aangelegd komt er een loodrechte oversteek over de sloot, die dan ook al recht het achterland in loopt. Er wordt dan ook al brug 755 gepland bij Hoekenes. In 1958 is de eerste dam verwijderd, men is begonnen met het langzaam uitgraven van de Osdorpergracht. De weg gaat vervolgens nog over twee vlak naast elkaar liggende dammen. Een dam in wat Meer en Vaart zou worden; de ander nog geen 10 meter verder in wat Geer Ban zou moeten worden, maar waar later van afgezien werd. In april 1960 werden voorbereidende werkzaamheden voor de brug gedaan, de Osdorpergracht is dan nog niet uitgegraven. De paalfundering ging in september 1962 de grond in. Er kwam hier een relatief brede brug. Het ontwerp is afkomstig van Dick Slebos van de Dienst der Publieke Werken, die meerdere bruggen rond de Sloterplas ontwierp. Als men in 1964 begint met de bouw van Torenwijck ligt de brug er nog als nieuw bij. Ook dan heeft de brug al door een middenberm gescheiden rijstroken, aan beide zijden daarvan nog fiets- en voetpaden. De brug wordt daarbij gedragen door de landhoofden en twee brugpijlers in de vorm van jukken, die in het water staan. Op de landhoofden staan balustrades die ter hoogte van de overspanning overgaan in leuningen. Deze leuningen zijn grijs gekleurd, de uiteinden daarvan buigen af aan de landzijden van de balustrades. Over de volle lengte vindt men dan de typisch blauwe leuningvarianten van de Dienst der Publieke Werken. Vanaf lente 2018 wordt er gewerkt aan de brug. De middenberm maakt plaats voor een vrije busbaan voor de Westtangent Amsterdam tussen Station Amsterdam Sloterdijk en Schiphol. De vernieuwde brug is begin 2021 klaar. Trimmers die het Rondje Sloterplas lopen hoeven vanaf 2018 geen gebruik meer te maken van de brug; voor hun is de Prinses Amaliabrug gebouwd.

Meervaart is een theater en een congrescentrum in Amsterdam Nieuw-West. Meervaart is een eigentijds grootstedelijk theater waar publiek en makers met uiteenlopende achtergronden, smaakvoorkeuren en ambities met elkaar in contact komen. De Meervaart verbindt de buurt, de stad en de wijdere wereld met elkaar. Dit doet zij als podium, als broedkamer van talent, als centrum voor vrijetijdsbesteding, als plek voor sociaal-artistieke projecten en als kenniscentrum voor grootstedelijke podiumkunst. Daarnaast trekt haar locatie externe partijen aan die een congres of evenement organiseren. Zij zien een meerwaarde in de artistiek-maatschappelijke context van het theater. De interactie van deze activiteiten maakt de Meervaart tot een cultureel knooppunt dat geworteld is in het hart van Amsterdam Nieuw-West. Meervaart heeft als allround theater een brede toegankelijke programmering met bijzondere aandacht voor de representatie van de grootstedelijke samenleving. Haar kracht schuilt in de interactie tussen genres, disciplines en de presenterende en educatieve activiteiten. De Meervaart is een instelling die verbanden legt en samenwerkingen initieert. Ze geeft nieuwe makers een centrale rol en creëert rijkere ervaringen rond uitvoeringen die variëren van themamaaltijden tot lezingen. Dit doet de Meervaart om kansen te creëren voor nieuwe makers en culturele uitingsvormen, waarmee het eveneens aansluit op de behoeftes van een breed en nieuw publiek. In 1966 werden al de eerste plannen gemaakt voor de bouw van een vrijetijdscentrum in de toen nog nieuwe tuinstad Osdorp. Het centrum bestaat sinds 1977 en is vernoemd naar de straat Meer en Vaart, waaraan het is gelegen. Aanvankelijk werd het grotendeels door vrijwilligers draaiend gehouden. In 1981 ging het beheer over naar het toenmalige stadsdeel Osdorp. Ook vonden er in die tijd rechtstreekse televisie-uitzendingen plaats, zoals Sonja's goed nieuws show en Sonja op... In 1986 begon hier het kinderfilmfestival Cinekid. In 1999 werd de Meervaart grondig verbouwd, waarbij het oorspronkelijke gebouw tot op het skelet werd gestript. Er werden nieuwe zalen, vergaderruimten en een toneeltoren toegevoegd. Het complex heeft nu een grote zaal met 800 plaatsen (de rode zaal) en een kleinere zaal met 250 plaatsen (de blauwe zaal), die beide zowel voor voorstellingen als congressen kunnen worden gebruikt. Daarnaast is er nog een aantal vergaderzalen. Meervaart kent drie kerntakken: 1. Theater, 2. Educatie & Talentontwikkeling (Meervaart Jong (voorheen 4West) en Meervaart Studio (voorheen Studio West)) en 3. (Niet-)Culturele Verhuur. Het theater ligt buiten het centrum van de stad vlak bij de ring A10. De programmering bestaat uit ca. 350 voorstellingen per jaar: cabaret, muziek, toneel, show, wereldmuziek, dans, jeugd- en familievoorstellingen. Jaarlijks worden er ca. 150 congressen in de Meervaart gehouden. Op 1 februari 2019 werd Yassine Boussaid directeur van Meervaart. Eerdere directeuren waren: Andreas Fleischmann, Bert Liebregs, Hans Brouwer, Pieter Erkelens en Han Hogeland.

De Prinses Amaliabrug is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De gemeente Amsterdam heeft in 2016 in Uitwerkingsplan Zuidwestoever van de Sloterplas bepaald dat er een brug voor voetgangers moest komen over de Osdorpergracht en had al direct een naam paraat. De brug zou gelegd worden tussen wijk Torenwijck en een landtong (genaamd Landtong) aan Meer en Vaart die ter plaatse dient als westelijke kade van het meer. Een van de redenen voor aanleg is dat Meer en Vaart, dan al een belangrijke verkeersader, een nog belangrijkere functie krijgt voor het verkeer in noord-zuidrichting, onder meer door de toevoeging van de, in de middenberm rijdende, Westtangent. Om voetgangers en hardlopers aldaar een rustigere route te geven in het zogenaamde Rondje Sloterplas, werd deze voetbrug aangelegd, die voor genoemde verkeersdeelnemers een alternatief vormt voor drukke verkeersbrug 753 over de gracht. Er werd door een aantal buurtbewoners een rechtszaak aangespannen die doorliep tot de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Zij verklaarden dat zij in hun ogen onvoldoende inspraak hadden in uitvoer en plaats van de brug; de ABRvS verklaarde dat in april 2018 ongegrond. Op 18 september 2018 kon worden begonnen met de bouw, die in november werd afgerond. De brug werd naar een ontwerp van architectenbureau O2 Studio door Haasnoot Bruggen in Rijnsburg in een fabriekshal in elkaar gezet en vervolgens naar haar plaats vervoerd. De brug kreeg een slank uiterlijk en heeft een lichte welving. De kleuren en constructie van de brug laten de brug, aldus het architectenbureau, opgaan in haar omgeving. ’s Nachts brandt led-verlichting die is verwerkt in de brugconstructie. Meerdere overheden vernoemden bruggen naar Catharina-Amalia der Nederlanden. Waaronder de Amaliabrug in de N451 bij Waddinxveen en de Prinses Amaliabrug in de N246 bij Westknollendam. Amsterdam kent in Zuid ook het Prinses Amaliaplein.

De Muurschildering Osdorpplein is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De muurschildering werd in 1983 geplaatst door de Chileense kunstenaar Jorge Kata Nuñez. Hij werkte destijds met kunstenaarscollectief Brigada Ramona Parra. In Amsterdam zouden zestig muurschilderingen van zijn hand zijn geweest, maar veel van zijn werk is vernietigd dan wel overgeschilderd of ten prooi gevallen aan sloop. Ook deze muurschildering op een muur van een winkelpand aan het Osdorpplein verdween uit zicht, toen er gebouwen tegen aan werden gezet. In 2018 werden er weer werkzaamheden verricht in de buurt, waarbij grote delen van de omgeving (alweer) gesloopt werden en de muurschildering werd in oktober 2018 weer zichtbaar. De projectontwikkelaar heeft toen de kunstenaar weten te achterhalen, die op het moment van herontdekking toevallig in Nederland was om een kunstwerk van hem in Rotterdam te herstellen. Het contact kwam via het Centrum Beeldende Kunst in Rotterdam. Nunez maakte de muurschildering, inclusief "zijn" vogels en vissen, tijdens het dictatoriaal bewind van Augusto Pinochet in zijn thuisland. Hij was zelf gevangene van het bewind en werd verbannen. De kunstenaar vestigde zich als politiek vluchteling in Nederland. De kunstenaar: de paardenkop staat voor kracht van het volk; de ster, gedragen door man en vrouw is een teken van hoop. Hij vermeldde ook de tekst: Nee tegen fascisme (no al fascismo naast de Chileense vlag). De projectontwikkelaar was bereid het zicht op de muurschildering zichtbaar te houden door plaatsing van een glaswand in het dan nog nieuw te bouwen stadsloket. Of de door derden geplaatste tags daarbij verwijderd worden is onbekend. In hetzelfde jaar werd op de Centrale Markthallen al een Muurschildering van Keith Haring teruggevonden.

Torenwijck is een buurtje in het oostelijk deel van de Amsterdamse tuinstad Osdorp, buurt Meer en Oever. Ze is vernoemd naar de torenflats, die hier staan.

Papieren vliegtuigpijl is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Na een selectieperiode besteedde het stadsdeel Osdorp een kunstwerk aan bij kunstenaar Henk Hesselius. Hesselius vond een "oud aandoend" beeld geen optie voor deze relatief jonge wijk en nog jongere bestuurseenheid. Het kwam te staan voor het stadsdeelkantoor, dat in 1981/1982 opgeleverd werd. Het beeld werd op 17 september 1982 onthuld/overgedragen. De kunstenaar kwam met een speels ontwerp in de vorm van een papieren vliegtuig, maar dan uitgevoerd in roestvast staal. Hijzelf hield alle mogelijkheden open, maar gaf wel aan dat hij het idee had dat dit vliegtuig vanuit De Meervaart richting stadsdeelkantoor was geworpen. Kunstwacht Amsterdam meldt nog dat tijdens de installatie van het kunstwerk kinderen papieren vliegtuigjes naar het beeld mochten gooien. Hetzelfde stadsdeel had later moeite met de plaats; ze had in 2007 plannen een nieuw stadsdeelkantoor te (laten ) bouwen op de oevers van de Sloterplas. Die plannen werden vanwege protesten van omwonenden nooit gerealiseerd. Het stadsdeel fuseerde later en in 2018 schafte de gemeente stadsdelen af. Het kunstwerk staat sindsdien voor het stadsloket op dezelfde plaats. Henk Hesselius was destijds (vice-)voorzitter van de Nederlandse Kring van Beeldhouwers. In het nabijgelegen Sloterpark zag de bevolking in het kunstwerk Groot landschap van Wessel Couzijn een ander neergestort vliegtuig.

Het Osdorpplein is een plein in Amsterdam Nieuw-West, dat ligt tussen Meer en Vaart en Tussen Meer. Het plein is in 1962 vernoemd naar de tuinstad Osdorp waar het een centrumfunctie vervult. Op het plein bevindt zich sinds 1964 een kinderspeelbad omgeven door het door Gerrit Bolhuis ontworpen kunstwerk "Schaapjes", ook wel "de Lammetjes" genoemd, als speelobject voor kinderen. Volgens de oorspronkelijke plannen zou de Geer Ban als verhoogd liggende autostadsweg het plein aan de oostzijde met een groot viaduct kruisen, over het grote parkeerterrein heen. In 1978 werd dit plan geschrapt en in de jaren negentig werd het oostelijke deel van het plein bebouwd met een uitbreiding van het winkelareaal maar ook woningen, tot aan Meer en Vaart. Ook aan de zijde van Tussen Meer kwam uitbreiding met zowel winkels als woningen. Aan het Osdorpplein liggen theater De Meervaart, het stadsloket en winkelcentrum Westmarket. Het winkelcentrum heeft een multicultureel karakter dankzij de lokale ondernemers. Aan de ene zijde van Westmarket zit naast kleinere winkels met een grote diversiteit in aanbod, ook een foodcourt waar alle smaken van de wereld bij elkaar komen. De andere helft van Westmarket is ingevuld door TK Maxx, een Amerikaanse discountketen. Het winkelcentrum Osdorp omvat naast het Osdorpplein ook de aangrenzende Tussen Meer, waar op dinsdag een weekmarkt wordt gehouden. In verband met nieuwbouwplannen rondom het Osdorpplein bedacht het stadsdeel dat de naam van dit gebied "Centrum Nieuw-West" zou moeten gaan worden. Men kwam hiervan terug en in 2019 werd een verkiezing gehouden voor een nieuwe naam. De naam die door bewoners en gebruikers werd gekozen was: "Osdorpplein".

Schaapjes, al spreekt de buurt meer over Lammetjes, is een beeldengroep in Amsterdam Nieuw-West, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Op 21 oktober 1964 opende burgemeester Gijsbert van Hall het nog niet voltooide winkelcentrum aan het Osdorpplein, ontworpen door architect Ger Husslage. Tijdens die opening was ook al functioneel een fonteingroep en kinderspeelbad. Bij die opening werd ook melding gemaakt van een nog te plaatsen beeld van Gerrit Bolhuis. Het zou pas in 1966 volgen. Bolhuis had al eerder een Bokkenrijder aan het Oosterpark geleverd en zou later nog komen met een Schaap met vijf poten in Osdorp. Bolhuis maakte voor het Osdorpplein acht schaapjes/lammeren die achter elkaar op een van de muren rond de fontein lopen. Het voorste schaap/lam springt daarbij van de muur af als teken van het spreekwoord "Als er één schaap over de dam is, volgen er meer"; de achterste is al gestruikeld. Ze zijn alle van brons, dat regelmatig schoongemaakt wordt omdat kinderen de schaapjes/lammeren blijven aaien. Alle schapen maken met een of meer poten contact met de grond, op één schaap na, dat zweeft in de lucht. De beeldengroep (met speelbadje) is zeer bekend bij Osdorpers; kinderen konden er tijdens het winkelen van hun ouders bij spelen en het was ook wel een ontmoetingsplaats.

Vleugelvormen is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het is een creatie van kunstenaar Gerard Bruning. Hij zou hier volgens Kunstwacht Amsterdam (beheerder van kunst in de openbare ruimten) wieken van molens of staartstukken van vliegtuigen willen weergeven. De vleugels staan opgesteld in richtingen van X, Y en Z-as (opzij, omhoog, vooruit). Het bronzen gevaarte staat opgesteld voor Meer en Vaart 284, al langere tijd een politiebureau. Anderen zien er een neergestort vliegtuig in, waarvan alleen de staart nog boven de grond uitsteekt.

Nieuw-West is een stadsdeel van de gemeente Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Het stadsdeel werd als deelgemeente ingesteld in 2010 en is een samenvoeging van de vroegere stadsdelen Geuzenveld-Slotermeer, Slotervaart en Osdorp. Na afschaffing van de deelgemeenten als bestuurslaag, werd een deel van de taken van de Amsterdamse stadsdelen overgenomen door bestuurscommissies. De Amsterdamse stadsdelen zijn daarmee geen deelgemeenten meer. Sinds 1 januari 2015 is van Westpoort het gedeelte ten westen van de A10 (Ringweg Amsterdam) toegevoegd aan Stadsdeel Nieuw-West.

Brug 764 is een civiel kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De brug werd in de jaren 1965 en 1966 gelegd over de Osdorpergracht, waarover sinds najaar 2018 vier bruggen liggen. Van oost naar west zijn het de Prinses Amaliabrug, de drukke verkeersbrug in de Meer en Vaart, brug 764 alleen voor voetgangers en brug 755 in de Hoekenes. Het kunstwerk wordt gedragen door een betonnen paalfundering die door middel van een heimachine op een ponton de grond in werden geslagen. De eerste daarvan was op 8 februari 1965 geplaatst; de brug werd opgeleverd in februari 1966. Daar waar de twee verkeersbruggen brugpijlers nodig hebben en vrij vlak zijn, kennen de twee bruggen voor langzaam verkeer geen pijlers, maar wel een sterkere welving. De ontwerper van de brug is bruggenarchitect Dick Slebos van de Dienst der Publieke Werken zijn. De brug vormt de verbinding van de woonwijk Blomwijck (met onder andere Groenpad) met het winkelcentrum Osdorpplein.