Berlin-Wartenberg

Berlin-Hohenschönhausen is een spoorweg- en S-Bahnstation in het noordoostelijke Berlijnse stadsdeel Neu-Hohenschönhausen. Het station werd geopend in 1984 en ligt aan de zogenaamde Außenring, een ringspoorweg die met een wijde boog om en deels door de Duitse hoofdstad loopt. Station Hohenschönhausen telt drie perrons, twee zijperrons voor de spoorwegen en een eilandperron voor de S-Bahn, en ligt onder de Falkenberger Chaussee, die de sporen op een viaduct kruist. Het station wordt iedere tien minuten bediend door S-Bahnlijn S75 (Warschauer Straße - Wartenberg); daarnaast stoppen er regionale treinen van de Prignitzer Eisenbahn en de ODEG, die station Berlin-Lichtenberg verbinden met Templin respectievelijk Eberswalde - Frankfurt (Oder). Er kan bovendien worden overgestapt op twee tramlijnen en een aantal stads- en streekbuslijnen. Station Berlin-Hohenschönhausen opende op 20 december 1984 ter ontsluiting van het gloednieuwe woongebied Hohenschönhausen, een typische Oost-Duitse Plattenbauwijk. De op dezelfde dag in gebruik genomen S-Bahnlijn naar Hohenschönhausen werd parallel aan de bestaande spoorlijn aangelegd en takt nabij station Springpfuhl af van de acht jaar eerder geopende lijn naar Marzahn. Het regionale spoorwegstation in Hohenschönhausen was aanvankelijk bedoeld als tijdelijke oplossing, daar men later een groter station wilde bouwen in Malchow, waar ook grootschalige woningbouw gepland was. Station Hohenschönhausen zou dan alleen een halte van de S-Bahn blijven. In december 1985 verlengde men de S-Bahnlijn met één station van Hohenschönhausen naar Wartenberg, maar daar bleef het bij. Station Hohenschönhausen behield zijn functie als spoorwegstation en onderging in 1998 een modernisering, waarbij onder meer twee liften werden ingebouwd. De plannen voor verlenging van de S-Bahn naar een station in Malchow, of zelfs nog verder naar de Sellheimbrücke in Karow, zijn inmiddels definitief van de baan.

Wartenberg is een S-Bahnstation in het noordoostelijke Berlijnse stadsdeel Neu-Hohenschönhausen. Het station, geopend in 1985, ligt aan de zogenaamde Außenring en is het eindpunt van lijn S75. Iedere tien minuten vertrekt er een trein, met bestemming station Warschauer Straße. Regionale treinen naar Oranienburg en Eberswalde rijden het station zonder te stoppen voorbij. Station Wartenberg bestaat uit een overkapt eilandperron met twee doodlopende sporen. Een voetgangerstunnel verbindt het perron met de woonwijken aan weerszijden van het spoor. Tot 2002 lag het station in Berlin-Wartenberg, dat tegenwoordig zeer landelijk van karakter is: de nieuwbouwwijken van het stadsdeel werden overgeheveld naar Neu-Hohenschönhausen. Het noordwestelijke deel van Hohenschönhausen, waarin station Wartenberg ligt, wordt echter nog altijd Wartenberg genoemd. De S-Bahnlijn langs de Außenring, een ringspoorweg die met een wijde boog om en deels door de Duitse hoofdstad loopt, werd aangelegd om het nieuwbouwgebied Hohenschönhausen te ontsluiten. In 1984 opende het eerste deel van de lijn, als aftakking van de acht jaar eerder gebouwde S-Bahnverbinding naar Marzahn, tot station Hohenschönhausen. Op 20 december 1985 werd de lijn met één station verlengd naar Wartenberg. De verlenging naar Wartenberg gold als aanzet voor verdere doortrekking van de lijn naar Malchow, waar net als in Hohenschönhausen grootschalige woningbouw (Plattenbau) gepland was. Later ontstond het idee de lijn naar de Sellheimbrücke in Karow te voeren en bij het Karower Kreuz een aansluiting te creëren op de Stettiner Bahn, waarlangs onder meer S-Bahnlijn S2 rijdt. Deze plannen zijn inmiddels echter van de baan.

Neu-Hohenschönhausen is een stadsdeel in het district Lichtenberg in Berlijn. Het omvat een ontwikkelingsgebied dat in de jaren tachtig van de twintigste eeuw werd aangelegd. In 2023 woonden er 58.990 mensen, waarmee het het dichtstbevolke stadsdeel van het district is.

Gehrenseestraße is een station van S-Bahn van Berlijn, gelegen in het noordoosten van de stad. Het station werd geopend op 20 december 1984 en ligt langs de zogenaamde Außenring, een ringspoorweg die met een wijde boog om en deels door de Duitse hoofdstad loopt. Het S-Bahnstation bevindt zich in de zuidpunt van het Berlijnse stadsdeel Neu-Hohenschönhausen, maar bedient vooral wijken in Alt-Hohenschönhausen, gelegen aan de westzijde van het station. Het gebied ten oosten van station Gehrenseestraße wordt gedomineerd door industrie. Station Gehrenseestraße ligt nabij de gelijknamige straat en bestaat uit een eilandperron met twee sporen. Er is één uitgang aan de zuidzijde van het perron, leidend naar de Gehrenseestraße, die de sporen op een viaduct kruist. Het station wordt bediend door S-Bahnlijn S75 (Warschauer Straße - Wartenberg); regionale treinen over de Außenring stoppen er niet.

Alt-Hohenschönhausen is een stadsdeel in het Berlijnse noordoostelijke district Lichtenberg. Het stadsdeel telt ongeveer 43.000 inwoners en werd in 1920 ingelijfd in Groot-Berlijn. Tot 2001 vormde het samen met Neu-Hohenschönhausen het district Hohenschönhausen, daarvoor was het tot 1985 een stadsdeel van Bezirk Weißensee.

Hohenschönhausen was van 1985 tot de samenvoeging met het district Lichtenberg in 2001 een zelfstandig Berlijns district (Bezirk). Onder dit toenmalige district viel een grondgebied dat tegenwoordig bekend is onder de namen Alt-Hohenschönhausen en Neu-Hohenschönhausen. Laatstgenoemde is een grootschalig nieuwbouwgebied.

Malchow is een stadsdeel van Berlijn in het noordoostelijke district Lichtenberg. Het stadsdeel bestaat uit het voormalige dorp Malchow en de wijk Margaretenhöhe; de westelijker gelegen Stadtrandsiedlung Malchow, gebouwd in de jaren dertig van de twintigste eeuw, is een zelfstandig stadsdeel en behoort tot het district Pankow. Het dorp Malchow werd gesticht in de 13e eeuw en wordt voor het eerst vermeld in een oorkonde van markgraaf Lodewijk I van Brandenburg uit 1344. De heerlijkheid wisselde meermaals van eigenaar en werd in 1882 verworven door de stad Berlijn, die er vloeivelden voor de zuivering van afvalwater liet aanleggen. Bij de vorming van Groot-Berlijn in 1920 werd Malchow een deel van het Berlijnse district Weißensee. Na de Tweede Wereldoorlog stichtte men een collectief landbouwbedrijf in het stadsdeel en vestigde de agrarische faculteit van Humboldt Universiteit zich er. In de DDR-tijd verrees ten oosten van het dorp het nieuwbouwgebied Hohenschönhausen, dat in 1985 een zelfstandig district werd. Het oostelijke deel van Malchow werd bij het nieuwe district gevoegd, de Stadtrandsiedlung Malchow bleef deel van Weißensee. Sinds een bestuurlijke herindeling in 2001, waarbij het district Hohenschönhausen werd opgeheven, behoort Malchow tot Lichtenberg. In 2002 raakte Malchow een aanzienlijk deel van zijn grondgebied kwijt aan het nieuwgevormde stadsdeel Neu-Hohenschönhausen, waarin alle nieuwbouwwijken werden samengevoegd. De dorpskern strekt zich als een lint uit langs de Dorfstraße en staat in zijn geheel onder monumentenbescherming. Van de romaanse dorpskerk rest slechts een ruïne; het gebouw werd in 1945 opgeblazen door de Wehrmacht. Ten oosten van het dorp bevindt zich de Malchower See. Het historische dorp maakt onderdeel uit van Barnim (streek). Malchow ligt aan de zogenaamde Außenring, een ringspoorweg die met een wijde boog om en deels door Berlijn loopt, maar heeft geen station. Station Wartenberg in Neu-Hohenschönhausen, het eindpunt van S-Bahnlijn S75, ligt echter niet ver van het dorp. Ooit bestonden er plannen de S-Bahn naar Malchow te verlengen en hier ook een station voor regionale treinen te bouwen, ter vervanging van station Berlin-Hohenschönhausen. De geplande stadsuitbreiding die een dergelijk station zou rechtvaardigen kwam er echter nooit. Het openbaar vervoer in Malchow wordt daarom uitsluitend door bussen verzorgd. De tram eindigt net buiten het stadsdeel in Hohenschönhausen.

Raoul-Wallenberg-Straße is een station van S-Bahn van Berlijn, gelegen in het Berlijnse stadsdeel Marzahn. Het station ligt aan lijn S7 (Potsdam - Ahrensfelde) en werd geopend op 15 december 1980. De parallel aan de Wriezener Bahn verlopende S-Bahnlijn in Marzahn ontstond tegelijkertijd met het stadsdeel zelf en werd naarmate de bouw vorderde steeds een stuk naar het noorden verlengd. Aanvankelijk droeg station Raoul-Wallenberg-Straße de naam Bruno-Leuschner-Straße. Deze naar de DDR-politicus Bruno Leuschner genoemde straat werd in 1992 echter zoals vele straten in het oosten van de stad hernoemd. Het S-Bahnstation ligt parallel aan de Märkische Allee, de westelijke randweg van Marzahn, ter hoogte van de kruising met de Raoul-Wallenberg-Straße. Aan de oostkant van het station ligt een typische Oost-Duitse hoogbouwwijk uit het begin van de tachtiger jaren (Plattenbau); ten westen van het spoor bevinden zich een begraafplaats en een groot industriegebied. Station Raoul-Wallenberg-Straße verrees naar een standaardontwerp en bestaat uit een volledig overdekt eilandperron met twee sporen. Een voetgangerstunnel verbindt het perron met de woonwijken in de omgeving. Ten behoeve van mindervaliden is er een hellingbaan aanwezig.

Mehrower Allee is een station van S-Bahn van Berlijn, gelegen in het Berlijnse stadsdeel Marzahn. Het station werd geopend op 15 december 1980 en was op dat moment het eindpunt van de S-Bahnlijn naar Marzahn, die tegenwoordig het nummer S7 draagt. Twee jaar later verlengde men de lijn naar Ahrensfelde. Aanvankelijk droeg het station de naam Otto-Winzer-Straße; deze naar de DDR-politicus Otto Winzer genoemde straat werd in 1992 echter omgedoopt tot Mehrower Allee. Station Mehrower Allee ligt parallel aan de Märkische Allee, de westelijke randweg van Marzahn. Aan de oostkant van het station bevindt zich een typische Oost-Duitse hoogbouwwijk uit het begin van de tachtiger jaren (Plattenbau); ten westen van het spoor ligt een industriegebied. Station Mehrower Allee bestaat uit een volledig overdekt eilandperron en twee sporen. Een voetgangerstunnel verbindt het perron met de woonwijken rond de Mehrower Allee.

Marzahn is een station van de S-Bahn van Berlijn in het gelijknamige Berlijnse stadsdeel Marzahn. Het station ligt parallel aan de Märkische Allee, in het westen van het stadsdeel en nabij winkelcentrum Eastgate. Station Marzahn werd geopend op 1 mei 1898 aan de Wriezener Bahn en was oorspronkelijk een eenvoudig dorpsstation; tegenwoordig wordt het bediend door S-Bahnlijn S7. Een tweetal tramlijnen verzorgt de verbinding met de omliggende woonwijken. De Wriezener Bahn werd gebouwd als regionale spoorlijn van Berlijn via Werneuchen naar Wriezen en kreeg in vrijwel alle dorpen die hij passeerde een station. In Marzahn verrees naast het perron voor de reizigerstreinen ook een goederenstation. Nadat het dorp in 1920 bij Groot-Berlijn was gevoegd, ontstonden de eerste plannen de spoorlijn naar Marzahn te elektrificeren en in het S-Bahnnet op te nemen. In 1938 ging weliswaar het goedkopere S-Bahntarief gelden op de Wriezener Bahn (tot aan Werneuchen), maar elektrificatie zou voorlopig nog uitblijven; stoom- en dieseltreinen zouden nog enkele decennia het beeld bepalen in station Marzahn. De ontwikkeling van een grootschalige nieuwbouwwijk in Marzahn, die uiteindelijk ruim 100.000 inwoners zou tellen, maakte de aanleg van een S-Bahnlijn langs de Wriezener Bahn alsnog noodzakelijk. Op 30 december 1976 stopten de eerste elektrische S-Bahntreinen in station Marzahn, waar men in noordelijke richting kon overstappen op tot Marzahn ingekorte regionale dieseltreinen. In 1980 werd de S-Bahnlijn verder verlengd en verdwenen de regionale treinen uit station Marzahn. Het stationsgebouw uit 1898 en het perron waar de regionale treinen stopten werden afgebroken. In 1993 herstelde men de regionale dienst tussen Ahrensfelde (sinds 1982 het eindpunt van de Marzahnse S-Bahnlijn) en Berlin-Lichtenberg, zij het zonder stop in station Marzahn. Het eilandperron van het station beschikt over twee uitgangen, een via een viaduct over de sporen naar de Märkische Allee en de Wiesenburger Weg, een naar het in 2005 geopende winkelcentrum Eastgate.

Het Mies van der Rohe Haus aan de Oberseestraße nr. 60 in Alt-Hohenschönhausen (Berlijn, Duitsland) is het laatste door Ludwig Mies van der Rohe ontworpen woonhuis van voor zijn emigratie naar de Verenigde Staten in 1938. Het huis ontstond in Bauhausstijl aan het begin van de jaren '30 onder de naam Villa Lemke.

Stasiziekenhuis (Haftkrankenhaus des Ministeriums für Staatssicherheit (MfS)) was een ziekenhuis binnen het gevangeniscomplex Berlin-Hohenschönhausen (Untersuchungshaftanstalt des MfS). Tussen mei 1959 en december 1989 werden hier in totaal 2694 gevangenen uit de hele DDR behandeld, 377 mensen zelfs meerdere keren. Mensen die in hun uiterste wanhoop hadden geprobeerd om over de grens naar het Westen te vluchten, maar daarbij gewond raakten, werden in dit ziekenhuis behandeld. Andere type patiënten waren hongerstakers of gevangenen die een psychose of hartaanval hadden gekregen tijdens of na een verhoor. Het ziekenhuis was geheim en de gevangen patiënten werden geïsoleerd verpleegd. Soms werd bij patiëntoverdracht van gevangenis naar ziekenhuis 50 kilometer omgereden, om aan de gevangene de indruk te wekken dat het hospitaal elders was gehuisvest.