Sloterparkbad

Olifant is een kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het kunstwerk van de hand van Jan Meefout is zowel beeld, klimobject als fontein. Meefout zei tijdens een interview in Het Parool van 1 november 1964: "Ik moest een grote ruimte te vullen, dan kan je niet met een klein beestje aankomen". Verder zag hij in dat de plaats van het kunstwerk veelvuldig bezocht zou worden door spelende kinderen, zodat hij ervan uit kon gaan dat er op geklommen zou worden. Hij vond dat de olifant(en) konden rekenen op tedere gevoelens bij kinderen. Meefout gaf destijds ook het commentaar, dat zo’n werk in opdracht wel leuk was, maar dat hij liever voor zichzelf werkte. Inhakken op een weerbarstig materiaal en dan nog wat scheppen vond hij het hoogst haalbare. In eerste instantie zou het een staande olifant worden, zodat kinderen er ook onder door konden. De gemeente Amsterdam, opdrachtgever, vond dat qua hoogte en kindgedrag te gevaarlijk. Het werd een geknielde olifant van 120 cm hoogte die op de rand van een pierenbad zit. Het beeld werd geplaatst aan de rand van een ondiep zwembad van het Sloterparkbad. Het verhuisde mee naar het nieuwe bad toen het originele bad enigszins zuidwaarts werd verplaatst. Meefout werkte aan het beeld in zijn atelier op Wittenburg. Het beeld werd gegoten bij kunstgieterij Stöxen in Leiden.

Brug 2413 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De brug overspant de Sloterparkbadsingel. Ze is neergelegd om het Sloterparkbad makkelijker bereikbaar te maken vanuit het noorden. De waterwegen rondom het genoemde zwembad werden vanaf de oplevering van het Sloterpark als geheel veelvuldig aangepast. Er werd gegraven en weer gedempt en weer gegraven. Dit kwam mede doordat er rond 2000 een nieuw Sloterparkpad werd gebouwd, omdat het oude niet meer voldeed. Dat bad kwam op een schiereiland te liggen; het lag in het noorden "vast aan de wal", maar verder rondom was het een en al water, met als grootste oppervlak, dat van de Sloterplas. Bovendien snoepte het bouwterrein een deel van het Sloterpark af. Er kwam direct een nieuwe toegangsbrug vanaf de President Allendelaan in de vorm van brug 1561. In 2006 kwamen daar bruggen 1562 (President Allendelaan) en 1563 (vanuit het zuiden) bij, die tevens gebruikt kon worden in de "Rondje Sloterpark". Toen in 2011 er weer een noordelijke verbinding tot stand kwam tussen de Sloterparksingel en de Sloterplas, moesten bewoners van de dan nog vrij nieuwe woonwijk Noorderhof omlopen. Om dat op te heffen werd de brug 2413 gebouwd, ze is in principe alleen geschikt voor voetgangers en fietsers. Het geheel wordt gedragen door vier pijlers met jukken tussen beide landhoofden. Er zit steeds 7,80 meter (doorvaart 7,20 meter) tussen de pijlers. Daaroverheen liggen stalen liggers, waarop houten balken/planken voor het wegdek zorgen. Dat wegdek is weer voorzien van een antisliplaag. Op de brug zijn houten balustrades en leuningen te vinden. Het was het resultaat van het eisenpakket dat het toenmalig verantwoordelijke Stadsdeel West had gesteld. Onderdelen daarvan waren: de brug moest passen binnen de bouwstijl nieuwe zakelijkheid, die elders binnen het park ook is toegepast; dat hield mede in een (bijna) symmetrisch uiterlijk met een nadruk op het horizontale; de brug moest toegankelijk zijn voor voetgangers, fietsers en mindervaliden (een brug met boogconstructie viel daarmee direct af), maar ook onderhoudsvoertuigen moesten over de brug kunnen; in het brugdek moest ruimte zijn voor de aanleg van kabels voor verlichting etc.; een breedte van ten minste 2,5 meter, doorvaarthoogte 1,50 meter; ook de leuningen werden specifiek omschreven; zij moesten van hout zijn in de natuurlijke kleur; in een geometrisch patroon en als losse onderdelen zichtbaar; de balustraden en leuning moesten eindigen in witte betonnen blokken. Bij de genoemde specificaties waren als referentie foto’s bijgevoegd van de brug 689. De bruggen vertonen daarom grote gelijkenis. Omdat specificatie en uiterlijk al grotendeels vastlagen kwam het ontwerp van een ingenieursbureau (DioCON) en werd er geen esthetisch architect ingeschakeld. Dat betekende een terugkeer naar 19e-eeuwse principes waarbij bruggen in Amsterdam vooral werden ontworpen door ingenieurs, pas later kreeg men oog voor de esthetiek. Direct ten noorden van de brug staat kunstwerk Twee bladvormen #2413

Brug 631 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De brug ligt over een duiker, die de verbinding vormt tussen de Sloterparkbadsingel en een gracht die de scheiding vormt tussen Slotermeer en het Sloterpark. De brug en duiker werden in 1955 gelegd in wat toen de Westoever (de westoever van de Sloterplas) heette, in 1974 omgedoopt tot President Allendelaan. Werkzaamheden voor de aanleg voor de brug en duiker werden bij toeval vastgelegd tijdens een luchtfoto genomen op 21 september 1955. Voor de aanleg moest toen de Westoever, die al in 1950 aangelegd werd voordat hier woningen kwamen, even omgelegd worden. De duiker werd destijds aangelegd op een kale vlakte, een terrein dat later werd gebruikt voor de aanleg van het Sloterpark. De brug is in de loop der jaren geheel in de omgeving opgenomen, zodat automobilisten geen idee hebben dat hier een brug ligt. In de 21e eeuw werd het fiets- en voetpad behorend bij de President Allendelaan richting park verlegd op een aparte dam, waarbij men een buis door de dam heen als duiker heeft gebruikt. Omdat de duiker op een kanoroute lag kwamen er uit die hoek klachten. De gemeente maakte in 2012 een uit- en instapsteiger aan beide kanten van de dam; waardoor de buisduiker geheel onzichtbaar werd.

Brug 1562 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De brug geeft voor voetgangers en fietsers toegang door het noordelijk deel van het Sloterpark vanaf de President Allendelaan. Ze maakt deel uit van het wandel- en trimparcours Rondje Sloterplas. De huidige brug had een zeer eenvoudige voorganger, een houten brug uit de periode rond 1970, toen men via deze brug nog het Strandbad Sloterplas kon bereiken. Het eerste overdekte Sloterparkbad (als gebouw) met het openluchtbad was in wezen een uitbreiding van de faciliteiten van het strandbad en werd geopend in 1973. De brug was in die tijd niet bedoeld als ingang voor het publiek maar als nooduitgang en afgesloten en ontoegankelijk gemaakt met een hekwerk. De situatie ter plaatse is in de loop der jaren gewijzigd. De grootste wijziging (gegevens 2018) was de verplaatsing van het Sloterparkbad zuidwaarts. Daartoe werd er druk gebouwd en gegraven. Het zwembad uit 2001 werd vanaf de President Allendelaan gescheiden door wat later de Sloterparkbadsingel ging heten. Over die singel werd daarom samen met het zwembad brug 1561 gebouwd. Later wilde de gemeente (nog) meer scheiding in snel en langzaam verkeer en kwam deze brug, zodat recreanten en trimmers sneller het park in zouden lopen/fietsen en niet meer langs de vrij drukke President Allendelaan hoefden te gaan. Om doorvoer in het park te krijgen, kreeg de Sloterparkbadsingel tegelijkertijd ook brug 1563. De uiterlijke kenmerken van bruggen 1562 en 1563 lijken op die van de bruggen die door de Dienst der Publieke Werken in Amsterdam in de jaren zestig en zeventig zijn ontworpen voor de Cornelis Lelylaan en omgeving. De opbouw bestaat uit een witte betonnen overspanning met daarop blauwe leuningen in een strakke vormgeving.

Roll on/twisted/roll on no.1 is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Het is ontworpen door Cor de Reus (Cornelis Johannes de Reus, 1947) en lag eerst in de Kinkerbuurt. Het werd in 1982 verplaatst naar het Sloterpark (langs de President Allendelaan). Het grotendeels liggend abstracte werk bestaat uit een plaat cortenstaal die aan de ene zijde staand is opgerold en aan het ander eind liggend. Daartussen maakt de strook een draaiing van 90 graden. Deze weergave geeft het idee dat het gebruikte materiaal soepel is, terwijl cortenstaal stug materiaal is.

Brug 1563 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. De brug vormt voor voetgangers en fietsers de verbinding tussen het noordelijk en zuidelijk deel van het Sloterpark aan de westzijde van de Sloterplas. Ze maakt deel uit van het wandel- en trimparcours Rondje Sloterplas. Het Sloterpark is vrijwel continu aan wijzigingen onderhevig. Een van de belangrijkste wijzigingen is de verplaatsing van het Sloterparkbad in de jaren 2000/2001. Dat zwembad kwam in de loop der jaren op een eiland te liggen geheel omringd door de Sloterparksingel, waardoor steeds meer bruggen noodzakelijk werden voor het bereiken van dat bad. In eerste instantie was het brug 1561 die tegelijkertijd met het zwembad werd gebouwd. Daarna volgden de bruggen 1562 en 1563, die naast toegang tot het terrein van het zwembad ook meer zorgden voor een scheiding tussen snel en langzaam verkeer. De uiterlijke kenmerken van bruggen 1562 en 1563 lijken op die van de bruggen die door de Dienst der Publieke Werken in Amsterdam in de jaren zestig en zeventig zijn ontworpen voor de Cornelis Lelylaan en omgeving. De opbouw bestaat uit een witte betonnen overspanning met daarop blauwe leuningen in een strakke vormgeving. Het bijzondere aan brug 1563 is dat zij gedurende haar overspanning ook stijgt/daalt; de landhoofden bevinden zich op verschillende hoogten.

De Westelijke Tuinsteden werden in de jaren vijftig en zestig van de 20e eeuw gebouwd als westelijke stadsuitbreiding van de Nederlandse stad Amsterdam. De basis hiervoor werd gelegd in het Algemeen Uitbreidingsplan uit 1935. De wijken zijn gebouwd volgens de open bebouwingswijze, met veel groen tussen de bebouwing.

De Sloterdijkermeerpolder was een droogmakerij ontstaan na het droogleggen van het Slootermeer in 1644. Dit meer, dat in de zomer regelmatig droog lag, was gelegen tussen Sloten en Sloterdijk. Het was een relatief smal maar langgerekt meer dat was ontstaan door de afkalving van de oevers van de Slooter die het Slotermeer met het IJ verbond en onder invloed van de wind geleidelijk breder was geworden. De invloed van de overwegend zuidwestenwind was af te lezen aan de langgerekte vorm en aan de richting waarin het Slootermeer lag. Het meer was visrijk en de opbrengsten daarvan kwamen sinds 1479 ten goede aan de Petruskerk in het dorp Sloterdijk. Na de droogmaking ontving de kerk pachtgelden uit de polder. Het was een kleine polder die met een windmolen werd bemalen. Dwars door de polder liep van noord naar zuid de Middenweg. De pachters van de grond waren verplicht jaarlijks een uitkering aan de kerk van Sloterdijk te geven. Tussen 1647 en 1726 liep de polder door dijkdoorbraken nog zes maal onder, maar werd steeds weer drooggemalen. De Sloterdijkermeerpolder werd geheel omsloten door de Sloterpolder. Tussen 1948 en 1956 werd de polder vergraven tot Sloterplas. Het vrijgekomen zand werd gebruikt voor de ophoging van de Westelijke Tuinsteden in Amsterdam. Niet het gehele voormalige Slootermeer is tot de Sloterplas vergraven. Het noordelijk gedeelte van het oude meer is niet vergraven, daarentegen is een strook aan de westzijde die niet tot het voormalige meer behoorde, waar nu het Sloterparkbad ligt, wel vergraven, waardoor de Sloterplas breder maar minder langgerekt is dan het vroegere Slotermeer. Heijdra, Ton (2010). Amsterdam Nieuw-West. De geschiedenis van de Westelijke Tuinsteden. Uitgeverij René de Milliano, Alkmaar. ISBN 9789072810588. Sloterpolder en Sloterdijkermeerpolder, www.slotenoudosdorp.nl De naam Slotermeer, www.geheugenvanwest.nl Geschiedenis Sloterplas Sloterdijkermeerpolder, www.nationaalarchief.nl Sloterdijkermeerpolder op de Beeldbank Stadsarchief Amsterdam

Brug 678 is een vaste brug in Amsterdam Nieuw-West. Hoewel genummerd als brug is het een viaduct. De brug werd in 1974/1975 aangelegd voor de verbinding tussen het westelijk en oostelijk deel van het Sloterpark. De twee delen worden gescheiden door de President Allendelaan. De overspanningen maken onderdeel uit van het park en zijn alleen toegankelijk voor voetgangers en fietsers. Aan beide uiteinden van de brug werden taluds aangelegd, waarbij voetgangers en fietsers behoorlijk moeten klimmen. De brug is afkomstig van de tekentafels van de Dienst der Publieke Werken. Zij kwamen met betonnen jukken waarop zes prefab betonnen liggers, gefabriceerd in Alphen aan den Rijn, steunen. De overspanning werd vervolgens geheel in hout verpakt, zodat de brug vanuit het park nauwelijks opvalt. De brug werd gelijktijdig gebouwd met brug 677 die eenzelfde constructie kreeg. Waar brug 677 de President Allendelaan in een rechte hoek oversteekt, ligt brug 678 schuin over die laan. Vanwege die schuine overspanning moest er gebruik gemaakt worden van een betonnen ligger van circa 40 meter, die zelf een gewicht heeft van 60 ton. De houten onderdelen (rijdek en leuning) waren in 2016 in dermate slechte staat, dat zij tussen oktober en december 2016 vervangen werden. Tussen beide bruggen in aan de oostkant staat het Allendemonument, dat ook vanaf de laan zichtbaar is. De massiviteit van de brugleuningen is bij brug 678 versierd door het kunstwerk Trimmers van Martie van der Loo. Tussen beide bruggen in aan de oostkant staat het Allendemonument, dat ook vanaf de laan zichtbaar is.

Het J. F Berghoefplantsoen is een parkje en bijbehorende straten in Amsterdam Nieuw-West. Ze is op 2 december 1997 per raadsbesluit vernoemd naar architect Johannes Fake Berghoef.

Het A.H. Gerhardhuis aan de Slotermeerlaan in de Amsterdamse wijk Slotermeer werd genoemd naar de vrijdenker en humanist Adriaan Gerhard. Het pand is gebouwd volgens de modernistische stijl van de jaren ‘50 naar een ontwerp van architect Willem van Tijen uit 1959. Het staat sinds 2011 op de gemeentelijke monumentenlijst en stond in 2013 op de kandidatenlijst voor Nederlandse rijksmonumenten 1959-1965. Het Gerhardhuis was het eerste bejaardentehuis van Amsterdam op humanistische grondslag en het eerste van zijn soort voor niet-kerkelijke ouderen in Nederland. De vrijdenkersbeweging en het Humanistisch Verbond kwamen rond 1950 bijeen met als doel een thuis te bouwen voor niet-kerkelijke ouderen. Het was een 'rood bastion' waar ouderen woonden die lid waren van verschillende linksgeoriënteerde clubs en verenigingen. In de loop der jaren werd het een plek voor alle gezindten. Het pand werd gebruikt als woonvoorziening voor bijna 200 ouderen en heeft zich in de loop van de tijd ontwikkeld tot woonzorgcentrum. Per 1 januari 2013 heeft het gebouw zijn oorspronkelijke functie verloren, de bewoners zijn elders gehuisvest, omdat het gebouw niet meer voldeed aan de huidige eisen. Er werd gezocht naar een nieuwe bestemming voor het gebouw. In januari 2015 werd bekendgemaakt dat het plaats gaat bieden aan 88 appartementen voor jongeren. Bovendien komen hier 130 studentenwoningen en vier sociale huurwoningen voor mensen die eerder woonden in instellingen voor maatschappelijke opvang.

Het Vlonderpad Sloterpark is een vlonderpad in de vorm van een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Deze voetbrug is in 2012 gebouwd naar model van de firma Carve. Deze firma ontwerpt meestentijds speeltoestellen en het Vlonderpad is dan ook een geen normale verkeersbrug. De brug vormt de noordelijke afsluiting van natuurspeelplaats Natureluur in het Sloterpark en maakt deel uit van het voetpadenstelsel in het park. De brug heeft de vorm van een steiger van een jachthaven, maar er kunnen hier behoudens kano's en kajaks geen schepen komen. Het bijzondere aan het vlonderpad is dat het tevens een brug en pad is, samengesteld uit vast staande en drijvende delen. De brug ligt daarbij aan de zoom van een rietfilter.