Oud Osdorp

De Osdorperweg is een weg in Amsterdam Nieuw-West tussen het dorp Sloten en Halfweg, die binnen Amsterdam wordt onderbroken door de Slotervaart.

De Ookmeerweg is een doorgaande weg in Amsterdam-Nieuw-West. De naam van de straat werd op 17 april 1957 door een gemeenteraadsbesluit vastgesteld. De weg is vernoemd naar het Ookmeer, een droogmakerij ten oosten van de oude buurtschap Osdorp, op (ongeveer) de plek van het huidige Sportpark Ookmeer. De Ookmeerweg is vanaf 1957 aangelegd als noordgrens van de toen in aanbouw zijnde Tuinstad Osdorp. De weg begint bij het Sloterpark waar de (nu) President Allendelaan (tot 1974: Westoever) (de verbinding met Slotermeer) eindigt. De weg loopt vandaar in westelijke richting. Op het eerste gedeelte ligt aan de noordkant (rechts) het Sportpark Ookmeer, onderbroken door de Troelstralaan. Aan de zuidkant liggen woningen. Omdat de weg druk is zijn de woningen toegankelijk via een gescheiden ventweg. De Ookmeerweg eindigde jarenlang op het punt waar ook de Osdorper Ban eindigt. In 1971 werd daar aan de noordzijde, in de Lutkemeerpolder de begraafplaats Westgaarde geopend. In de jaren tachtig werd de weg doorgetrokken in zuidwestelijke richting, in verband met woningbouw in de Middelveldsche Akerpolder (MAP, tegenwoordig bekend als De Aker). Het nieuwe deel heette aanvankelijk, vanaf 1988, Verlengde Ookmeerweg, maar sinds 1997 heet dit ook kortweg Ookmeerweg. De Ookmeerweg eindigt nu op de Lijnderbrug over de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder, waar de weg overgaat in de Amsterdamse Baan die leidt naar de A9 en de Schipholweg. Aan de zuidzijde eindigen Meer en Vaart, de Baden Powellweg, de Osdorper Ban en De Alpen op de Ookmeerweg. Aan de noordzijde sluiten de Troelstralaan (de verbinding tussen Osdorp en Geuzenveld) en de landelijke 'oude' Osdorperweg (de verbinding met het dorp Halfweg) aan. Aan de Ookmeerweg liggen twee bedrijventerreinen: het Bedrijvencentrum Osdorp (BCO) (1965, 18 ha) tussen de Baden Powellweg en de Osdorper Ban en het Business Park Amsterdam Osdorp (oorspronkelijk genoemd: Bedrijvenpark Lutkemeer) tussen Westgaarde en de Ringvaart. Voor dat laatste bedrijvenpark staat het massieve kunstwerk Animaris rhinoceros transport van Theo Jansen gekooid opgesteld. De Ookmeerweg (van Meer en Vaart tot de Ringvaart) en de Amsterdamse Baan (van de Ringvaart tot de A9 en de Schipholweg bij Lijnden) vormen het buitenste deel van de (Amsterdamse) stadsroute s106.

De Lutkemeerweg is een straat in Amsterdam Nieuw-West.

Het Henriette Schwarzpark is een klein park in Osdorp, Amsterdam-Nieuw West. Het is gelegen tussen de Baden Powellweg, Ookmeerweg en Osdorper Ban. Het wordt doorsneden door een voet- en fietspaddeel van de Osdorperweg. Het park van 311 (noord-zuid) bij 78 meter (oost-west) werd aangelegd op een al langer bestaande groenstrook en werd op 1 september 2022 vernoemd naar de 'moeder van het Humanistisch Verbond' Henriette Schwarz (1893-1974). Zij was echtgenote van filosoof, rechtsgeleerde en vrijdenker Leo Polak (1880-1941), naar wie het aan de overzijde van de Baden Powellweg gelegen Leo Polakhuis is vernoemd. Dit 'tehuis voor buitenkerkelijke bejaarden' is in 1971 in gebruik genomen. Tegenwoordig heet het Woonzorgcentrum Leo Polak. Op 12 april 2023 werden het straatnaambord en informatiepaneel onthuld door enkele nazaten van het echtpaar Polak-Schwarz.

De Bunker is een zwaar beveiligde rechtbank in Amsterdam Nieuw-West. In dit voormalig kantoorpand worden sinds 1997 vaak zittingen gehouden van belangrijke zaken en verdachten, zoals het proces tegen de Hofstadgroep, Mohammed Bouyeri, Willem Endstra, de Hells Angels, Willem Holleeder en het Marengo-proces en Passage-proces. Het gebouw valt onder de rechtbank Amsterdam. In 2014 werd het pand verkocht als een belegging. Het pand werd tussen april en augustus 2008 grondig verbouwd.

Tinie Wormbrug (Brug 776) is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De brug is gelegen in de Osdorper Binnenpolder, een gebied dat eeuwenlang agrarisch van opzet was. In de jaren zestig legde de gemeente Amsterdam hier op uitgebreide schaal volkstuincomplexen aan. Om die gebieden te ontsluiten werd infrastructuur aangelegd met bijvoorbeeld de Baron Schimmelpenninck van der Oyeweg en Joris van de Berghweg. De dichtstbijzijnde hoofdverkeersweg was de Osdorperweg, die van de terreinen gescheiden was/is door de Osdorpervaart. Om de terreinen te ontsluiten werd in de weg een kruising aangelegd ter hoogte van Osdorperweg 714 en over de vaart kwam een brug die het midden houdt tussen een daadwerkelijke brug en duiker. De brug dateert uit de periode rond 1970. De brug/duiker is van grof korrelig beton met daarop dikke metalen blauwe balustrades. De overspanning is circa zes meter lang en breed. Per 4 september 2020 heet de brug Tinie Wormbrug, vernoemd naar plaatselijke bewoonster Tinie Worm-De Boer (1943-2015), die samen met haar man een veehouderij aan de Osdorperweg had en zich inspande voor Oud-Osdorp door middel van onder andere het organiseren van het festival Over de rand.

Brug 775 is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. Ze voert over de verbinding tussen de ringsloot om het terrein en de centrale vijver met fontein van begraafplaats Westgaarde. Deze vaste brug is ondanks haar breedte van ruim 28 meter en lengte van 35 meter een van de rustigste bruggen van de stad. Van die breedte is “slechts” acht meter ingeruimd als rijweg; het restant is keurig verdeeld over twee voetpaden. Brug 775 werd gebouwd als toegang tot Begraafplaats Westgaarde, dan nog Westerhof geheten, en ligt nabij de ingang aan de Ookmeerweg en in het verlengde van de Osdorper Ban. De brug ligt in een “rondweg” rondom de centraal gelegen vijver. Op 24 augustus 1967 werd de aanbesteding verstuurd voor deze betonnen brug. In januari 1969 werd de brug opgeleverd. De brug moest aansluiten op het bastion dat was ontworpen door de architecten Hendrik Jan de Kimpe (Rotterdam, 30 mei 1909) en Laarhoven van de Dienst der Publieke Werken. Zij hadden het terrein met gebouwen ontworpen. Het ontwerp van de brug is afkomstig van Dick Slebos, eveneens werkend bij de dienst, maar dan bij de afdeling bruggen.

Wachter is een artistiek kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De wachter in de vorm van een ridder te paard staat langs de Ookmeerweg ter hoogte van de ingang van begraafplaats Westgaarde (bij de Osdorperban). Eric Claus hakte rond 1977 voor deze plaats de wachter uit muschelkalksteen. Daarbij is het oppervlak grof (niet gepolijst) gebleven. Het werk staat op een betonnen plaat. Claus maakte meerdere wachters. Zo maakte hij beeldjes voor (het personeel van) De Nederlandsche Bank. Een wachter uit 1973 staat in Utrecht aan de Willem Arntszkade. Een wachter zonder paard is te vinden in Alphen aan den Rijn. Van de vier beelden van Claus in Amsterdam zijn er drie met een pony of paard: Rij ruiters uit 1962, Meisje op pony uit 1967 en deze wachter (gegevens 2020).

Langs de Osdorper Ban, Amsterdam Nieuw-West, is een titelloos artistiek kunstwerk te zien. Rond 1965 werd dit buurtje dat bekend staat onder de naam De Punt (vorm van de buurt naar het westen toe) volgebouwd. Aan kunstenares Lies Maes werd gevraagd twee blinde gevels aan de Osdorper Ban op te fleuren met een beeldhouwwerk. Maes kwam met twee ajourreliëfs in de vorm van een roos. Zij werden geplaatst op de kopgevels van de Ingelandenweg (vernoemd naar ingeland) en Inlaagstraat (vernoemd naar inlaag). De twee rozen bleven jarenlang onafscheidelijk hangen, totdat de laagbouwflats de nominatie kregen afgebroken te zullen worden in verband met stadsvernieuwing. De flat aan de Ingelandenweg bleef staan. De roos moest herplaatst worden, want de blinde gevel werd voorzien van externe gevelisolatie (de witte beplating op de foto). De flat aan de Inlaagstraat werd wel gesloopt, maar de buurt wilde de roos van die flat niet verliezen. De roos werd ook weer op een kopse kant van een woonblok geplaatst, Groezestraat 2-80 De "roos" op Ingelanden is net als die aan de Groezestraat gesigneerd (linksonder).

Résidence Klein Osdorp is een kleinschalig villapark aan de Osdorperweg 714 t/m 726 in Oud Osdorp in Amsterdam. Het bestaat uit zeven vrijstaande villa’s die alle op eigen grond zijn gebouwd in de periode 1998-2001. Het complex bevindt zich op de hoek van de Joris van den Berghweg, waar ook de gemeenschappelijke entree is. Het heeft de opzet van een zogenoemd gated community of hekwerkwijk waarvan er overigens meer zijn langs deze weg, omgeven door water en hekwerk. Van de zeven villa’s zijn er drie gelegen aan de zijde van de Osdorperweg, de overige vier liggen aan de vaart daarachter. Afhankelijk van het gemaal waarop de woning is aangesloten, heeft elke eigenaar samen met 2 of 3 mede-eigenaren het beheer over een van de twee rioolpersgemalen. In de akte van erfdienstbaarheden is bepaald dat de eigenaren gezamenlijk zorgdragen voor de toegangsweg, het entreehek met video-intercom en de verlichting.

Langs de Osdorper Ban, Amsterdam Nieuw-West, waren twee titelloze artistiek kunstwerken van Lies Maes te zien. Rond 1965 werd dit buurtje dat bekend staat onder de naam De Punt (vorm van de buurt naar het westen toe) volgebouwd. Aan kunstenares Lies Maes werd gevraagd twee blinde gevels aan de Osdorper Ban op te fleuren met een beeldhouwwerk. Maes kwam met twee ajourreliëfs in de vorm van een roos. Zij werden geplaatst op de kopgevels van de Ingelandenweg (vernoemd naar ingeland) en Inlaagstraat (vernoemd naar inlaag). De twee rozen bleven jarenlang onafscheidelijk hangen, totdat de laagbouwflats de nominatie kregen afgebroken te zullen worden in verband met stadsvernieuwing. De flat aan de Ingelandenweg bleef staan. De roos moest herplaatst worden, want de blinde gevel werd voorzien van externe gevelisolatie (de witte beplating op de foto). De flat aan de Inlaagstraat werd in haar geheel gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Daarbij was geen plaats voor de roos, maar de buurt wilde de roos van die flat niet verliezen. De roos werd ook weer op een kopse kant van een woonblok geplaatst en wel op de westelijke kopse kant van Groezestraat 2-80 aan de zijde van de Hoogheemraadweg. De "roos" op de Groezestraat is net als haar zusje gesigneerd (linksonder).

Brug 2395 is een bouwkundig kunstwerk in Amsterdam Nieuw-West. De brug kent grotendeels de geschiedenis van Brug 1571 en Brug 1572; ze ligt in het buitengebied, Tuinen van West. De Baron Schimmelpenninck van der Oyeweg, dan een soort landweg, verzorgde sinds 1970 de toegang tot het Nieuwe Bijenpark. Toegang vanaf de weg naar het park werd verzorgd door een dam, vermoedelijk met duikers, over twee afwateringssloten. Toen de gemeente Amsterdam, die in 1921 het gebied annexeerde van Sloten, het gebied in de 21e eeuw tot recreatiegebied wilde ontwikkelen, paste het de infrastructuur aan. In plaats van een dam met duiker werd een brug neergelegd, brug 2395. De brug heeft daarbij dezelfde opbouw als de eerdergenoemde bruggen 1571 en 1572, maar is een versimpelde uitvoering daarvan. De brug functioneert alleen als in- en uitgang van het volkstuinencomplex en kreeg daarom een lichtere uitvoering. De brug hangt tussen twee betonnen landhoofden en heeft een betonnen overspanning. Daarop zijn middels een staalconstructie metalen balustrades geplaatst; afgerond met een houten leuning. De balustrades wijken enigszins naar buiten. Het rijdek is van asfalt. De ontwerper van deze brug uit circa 2013 is vooralsnog onbekend.